www.caimon.org mến chào bạn

Thánh lễ tạ ơn.

(Vinh Qui)

30/6. 2007

Theo thói quen đạo đức của giáo dân Việt Nam, sau ngày được thụ phong linh mục các tân chức về giáo xứ  quê nhà dâng lễ tạ ơn. Đây không đơn thuần là lễ của tân chức mà c̣n là lễ của giáo xứ, của gia đ́nh, của ân nhân và thân nhân v́ việc tân chức bước lên bàn thánh là hồng ân Chúa ban cho tất cả các cộng đoàn nầy: gia đ́nh tạ ơn Chúa đă khấn nhận tân linh như của lễ của gia đ́nh dâng tiến; giáo xứ tạ ơn v́ cộng đoàn thêm một thành viên phục vụ Giáo Hội; ân nhân và thân nhân cám ơn Chúa đă ban cho ḿnh dịp tốt cộng tác vào việc mở mang nước Trời. Đây là một chức vụ mà không ai có thể tự chọn cho ḿnh, Chúa chọn những ai người thương và người muốn chọn. Làm linh mục không v́ chính ḿnh cũng không v́ gia đ́nh hay v́ một mục đích nào khác mà là cho cộng đoàn dân Chúa.  Vốn hiểu được điểm giáo lư nầy nên giáo dân luôn phấn khởi dự lễ tấn phong cũng như tạ ơn của tân linh mục, thân hay không thân, được mời hay không được mời bởi đây là việc tôn thờ cao trọng vào bậc nhất.

Dịp nầy gia đ́nh luôn có bữa tiệc, đôi khi rất linh đ́nh không thua ma chay, đám cưới và gọi đó là lễ Vinh Qui. Hai tiếng vinh qui nầy phỏng theo phong tục vinh qui bái tổ của các quan ngày xưa sau khi thi đỗ, do đó cách nói nầy suy ra không được đạo đức lắm. Thế nên gọi là lễ Tạ Ơn th́ hay hơn nhiều.

Thánh Philipphê Phan văn Minh năm 1828 được Đức Cha Từ gởi học chủng viện Lái Thiêu; năm  1828 du học ở Pinang, Mă Lai; năm 1846 về quê, ra tŕnh diện Đức Cha Cuénot Thể để xin chịu chức linh mục tại nhà thờ Gia Hựu, B́nh Định, quê hương của ông bà tổ tiên. Ngài đă dâng thánh lễ đầu tiên cầu cho ông bà tại quê nhà. Có linh mục đă phân bua về lễ vinh qui rằng “bắt chước thánh  Philipphê Minh về quê tạ ơn”. Theo luận cứ nầy th́ thánh Philipphê Phan Văn Minh là linh mục dọn vinh qui đầu tiên, ít ra là ở Nam Kỳ ! Thói quen tốt lành nầy được hầu hết các linh mục Nam, Bắc thi hành cách nghiêm chỉnh. Nhiều người phê phán tập quán nầy v́ cho đây là việc đề cao quá đáng con người linh mục, đôi khi sinh nhiều lạm dụng đáng buồn. Lời phàn nàn nầy cũng có phần đúng nhưng luận ra cho kỹ lại có điểm hay không ngờ.

Trước tiên phải nói tất cả lễ nghi dịp vinh qui đều phát xuất do ḷng tin. Có đức tin mới cho con đi tu, và thăng chức linh mục đối với kẻ có đức tin là việc cao trọng khó sánh. Không mừng th́ c̣n chờ dịp nào nữa mới mừng!

Tất cả những điều nầy có thể gọi chung là văn hóa Kitô giáo của người Việt Nam. Nền văn hóa đó gồm nhiều tập quán, phong tục và truyền thống mà có muốn phân tích nghĩ rằng không phải đơn giản.

 Chúng tôi chỉ xin tường thuật ở đây những điều tai nghe mắt thấy tại buổi vinh qui của tân linh mục Micae Phạm Long Giang để xem có gặp được nét ǵ  gọi là văn hóa không?

          Trước tiên là người Việt Nam, cha mẹ nào cũng muốn cho con ḿnh mỗi đứa có một buổi lễ, một bữa tiệc, không đám cưới, đám hỏi th́ là vinh qui, lễ khấn… Với một cậu con trai, một cô gái không vợ, không chồng thường cha mẹ âm thầm thương mến than “tội nghiệp con nhỏ tới giờ nầy chưa có buổi tiệc nào riêng cho nó”. Và ngày nay, với trào lưu mới, cha mẹ đă tổ chức cho con từ lúc c̣n rất bé thơ những lễ bổn mạng, sinh nhật, thi đậu.. Đó là văn hóa Việt Nam, văn hóa của t́nh thương gia đ́nh chẳng  thấy có ǵ là đề cao cá nhân quá đáng !

Đàng khác, đây cũng là dịp họp mặt của toàn thể ḍng họ xa gần như trong lễ tang, lễ cưới. Lại cũng là văn hóa Việt Nam! Hàng xóm với nhau đôi khi cũng trông chờ gia đ́nh cho uống chung  rượu, dự buổi tiệc. Những gia đ́nh lớn tuổi rồi nhưng chưa bao giờ có dịp mời hàng xóm tới nhà dự tiệc cũng là điều đáng buồn… cũng là văn hóa Việt Nam!...

Và đây cũng c̣n là vấn đề hội nhập văn hóa: trước buổi liên hoan, khi khách đă vào nhà, cha sở đưa tân chức đến trước bàn thờ Chúa đọc kinh tạ ơn, sau đó hướng về bàn thờ ông bà để nhắc rằng có xưa mới có nay..sau hết hát kinh Đức Mẹ cầu nguyện cho tân linh mục luôn được có Mẹ chỉ bảo đàng lành.. Cha sở đại diện quí cha, quí khách và thân nhân, một lần nữa chúc mừng gia đ́nh và tân chức. Có thế mới yên tâm dùng bữa ngon miệng..!

Tân linh mục Micae Giang ḍng họ thật đông, gia đ́nh bà ngoại có mười người con, gia đ́nh ông nội cũng đông như vậy nên dầu muốn hay không cũng phải dọn nhiều bàn. Nh́n vào thấy đó là bữa tiệc lớn nhưng thật sự phải thế thôi. C̣n về hàng xóm, bạn làm ăn của cha mẹ biết mời ai, bỏ ai.. chưa nói đến bạn của em và bạn của đương sự. Đây là t́nh làng nghĩa xóm của người Việt Nam, chẳng phải loại h́nh văn hóa sao?: “bà con xa không bằng láng giềng gần”.

Và đây nữa, tôi thấy một bàn khách mà hầu như người  nào cũng có vẻ như ngỡ ngàng với nghi lễ công giáo, các vị đó là ai vậy? Thưa đó là những thầy, cô  giáo của tân linh mục: thầy Hiệu Trưởng trường Trung Học Phổ Thông, cô Hiệu Trưởng trường Trung Học Cơ Sở, thầy giáo trường cấp I Vĩnh Thành. Người ta gọi linh mục là cha, cha mà quên điều sơ đẳng nầy, là quên thầy củ th́ c̣n ai xem cha ra ǵ nữa. Văn hóa  hay thế nầy th́ c̣n ǵ mà không tổ chức?

Ông ngoại của tân linh mục tiễn tôi ra cổng, chợt tôi hơi ngạc nhiên  khi thấy hai bà  lăo thường ngày đi lang thang khắp xóm, hoặc sân nhà thờ chờ xin bố thí cùng ra về đường hoàng như thực khách. Làm ra vẻ kẻ cả tôi khen: “tốt quá, mời đủ bà con như thế nầy th́ hay biết mấy ”! Ông ngoại tân linh mục nói nhỏ đủ tôi nghe “dạ đấy không phải là bà con, nhưng thấy đi ngang nhà con mời vô dự tiệc cho vui”. Tôi lặng thinh v́ mắc cở vừa vui sướng, nếu phải ở hoàn cảnh khác chắc là tôi đă phát biểu:

-         Con xin xá ông ngoại!

Trên đường về, chung quanh tôi mọi người nói chuyện vui vẻ riêng tôi th́ làm thinh  vừa đi vừa suy nghĩ: ‘ông ngoại nhân từ như vậy nên cháu làm linh mục là phải rồi!’ Buổi liên hoan có văn hóa cao kết thúc: văn hóa t́nh thương!

          Đây là một cách nh́n về lễ Vinh Qui của linh mục với những điểm rất tích cực, dẩu sao sự  hiểu lầm bao giờ cũng có, và sự lạm dụng cũng có, sự vô ư cũng thường xăy ra nên các anh em tân chức ở các họ đạo xa gần đều cùng nhau tổ chức vào một giờ, một ngày để khỏi làm phiền nhiều người, nhất là các linh mục. Năm nay trong giáo phận có 7  tân linh mục th́ nhất định mỗi linh mục đều nhận đủ bảy thư mời, có tính cách lịch sự thôi, nhưng được mời mà không đi cũng ngại, mà đi đủ th́ mệt và mất giờ quá. Tổ chức trùng ngày giờ thế nầy th́ chỉ chọn một đám mà không ai trách khi vắng mặt ở các đám khác; khi mời người ta đă không muốn cho ḿnh đi rồi! Hơn nữa tổ chức thế nầy c̣n tránh được cảnh tượng nay nơi này vinh qui, mai xứ khác vinh qui, có khi kéo dài cả tuần lễ làm cớ cho những kẻ hay nói mỏi miệng phê b́nh.

         

                                                                                  Xem h́nh ===>