NHÀ THỜ GIỒNG KEO:

CÔNG TR̀NH XƯA NÊN BĂO TỒN

  www.caimon.org mến chào bạn 

                                                     

Sơ lược tiểu sữ nhà thờ:

Nhà thờ được xây dựng chính xác vào năm nào th́ không ai biết, chỉ biết rằng người đứng chịu trách nhiệm là cha Phêrô Đổ Quang Lịnh, cha phó Cái Mơn. Cha là một trong ba vị linh mục bị đày đi Côn đăo v́ tội lo cho du học sinh đi Nhật Bản. Một cha chết ở ngoài đảo, cha Lịnh và cha Gioan Nguyển Thành Đồng sau 17 năm tù được Đức Giám Mục Pháp lảnh về, nhưng phải biệt xứ. Cha Đồng ở Mặc Bắc, cha Lịnh ở Cái Mơn nơi có cha sở Tây quản lư. Cha Lịnh sau làm Bề Trên Cái Mơn từ năm 1938-1941. Một chi tiết khác là hiện nay có một ông cụ tuổi đă 83, nhà liền ranh đất với nhà thờ, ông nhớ rằng năm ông 10 tuổi th́ người ta đào móng làm nhà thờ. Vậy th́ nhà thờ nầy được xây dựng cách đây 70 năm tức vào năm 1930, năm nầy cha P. Lịnh đang c̣n là cha phó Cái Mơn, đặc trách cất nhà thờ Giồng Keo, sau khi xây xong nhà thờ Cái Tắc.

Thời điễm nầy tại Cái Mơn có hai nhà “bác vật” ( kỷ sư) là Bác Vật Vinh và Kinh Lư Lan du học Pháp về. Cả hai vị đều là cháu Trương Vỉnh Kư, chính hai ông nầy đă thiết kế và chỉ huy công tŕnh nhà thờ Giồng Keo, áp dụng kỷ thuật của Pháp.

Vùng Giồng Keo thời thập niên 1960-1970 không những là vùng giải phóng mà c̣n là băi chiến trường. Năm 1972, mùa hè đỏ lữa, tại ngă ba Cây Trâm  cách Giồng Keo 3km, lính Việt Nam Cộng Ḥa đă đỗ quân càng quét, trong trận chiến nầy một trái đạn 105 từ Mỏ Cày bắn lên yễm trợ đă  rơi vào vách nhà thờ gây nên một lỗ thủng khoảng 3m2. Sở dỉ đạn rơi nhầm v́ trong họa đồ quân sự lúc đó chấm nhà thờ Giồng Keo nằm bên kia đường thuộc xă Thạnh An, ấp Đông Thuận ngày nay.

Cũng vào năm 1972 tại  trước nhà Giồng Keo, theo người dân ở đây thuật lại th́ có một lần 20 lính mặc quân phục rằn ri (Biệt Động Quân) được trực thăng vận đă tử thương nằm la liệt trước nhà thờ.

Chiến tranh khốc liệt như vậy nên người dân, trong đó có giáo dân  đă bỏ quê tản cư. Sau năm 1975 người dân trở về lập nghiệp riêng người công giáo th́ chưa thấy có nhà thờ nên không an tâm trở về. D́ phước đến ở một thời gian rồi cũng đi v́ hoàn cảnh c̣n khó khăn đủ mặt. Do t́nh trạng bỏ hoang nhiều năm mà khi muốn sữa chữa, phục hồi gặp không ít khó khăn: đất đai bị chiếm dụng, những phần nào có thể phá  lấy được th́ bị lấy hết, đ̣n tay và kèo gỗ căm xe bị cắt sạch chỉ c̣n ba cây đă bị cắt nhưng không lấy được th́ c̣n treo lơ lửng đó. Người ta đă cạy lấy gạch nền và trồng cây ngay trong nhà thờ, mà là cây ăn quả lâu năm. Giáo dân c̣n ít. Ṭa Giám Mục đă nhờ cha Tôma Hùng khởi sự các thủ tục từ 10 năm và đến năm 2006, Cha Micae Lê Quang Phát, cha phó Cái Mơn được bổ nhiệm là chánh sở Giồng Dầu kiêm nhiệm giáo xứ Giồng Keo. Công việc từ đây có phần khẩn trương hơn, phía Nhà Nước chẳng những cho phép mà c̣n khuyên khích và nhắc nhở làm nhanh lên.

Cha Micae Phát đă nhanh chóng và được nhiều thuận lợi trong việc lo quyền sở hữu đất, thiết kế xây dựng và giấy phép thi công, nhưng đến hôm nay vẫn chưa khởi công được bởi cha thiếu sức khỏe phải đi khám bệnh gần như hằng tuần.Thiếu sức khỏe kéo theo thiếu tinh thần trong việc chạy thêm vốn đầu tư công tŕnh, một việc làm luôn tất yếu. Không làm th́ bức xúc quá, cha đă xin ư của cha Quản hạt.

Được tham khảo ư kiến, cha Quản Hạt đă để tâm nghiên cứu kỷ và đề xuất ư kiến như sau:

Nhà thờ hiện tại dài 23m, lọt ḷng 10m 20

Mài ṿm Cung Thánh  c̣n rất đẹp.

-         Sau khi dùng máy trắc đạt nhắm, anh em Sở Xây Dựng Bến Tre đă nói cho những người chung quanh biết, đỉnh nhọn của tháp c̣n chính xác không nghiêng phân nào. Phần tháp dán ngói c̣n nguyên vẹn chỉ mất thánh giá.

-         Móng không có cừ tràm v́ dưới lớp đất sét tầng phủ, lấy từ tim đường nhựa hiện nay đo xuống 2m là lớp đất cát giồng ổn định. Do vậy các móng được đúc bằng bê tông đá xanh có nguồn gốc từ núi Sam, núi Sập ( thời nầy chưa di chuyển nổi đá Châu Thới về).

-         Cột, vách, đà kiềng được đúc bằng bêtông hạt sỏi, hiện nay chưa có dấu hiệu phân hóa.

-         Các cạnh góc nhà thờ chưa có dấu hiệu lún và nghiêng dù rằng bị đạn 105 ly bắn vào cánh trái làm nhà thờ bị bể  một góc vuông khoảng 3m2, nhưng tường bê tông cốt thép vẩn ổn định.

-         Tường không bị nứt, chân chim cũng không có.

Như vậy là nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật tiên tiến của ngày nay đă được thực hiện tại công tŕnh Giồng Keo cách nay trên 70 năm như:

·        Tiền sảnh được xây bằng đá núi Sam, mạch hồ được trát bằng hồ tam hợp: bột vôi + cát nhuyễn + mật ong và đường mía. Đến ngày nay mạch vữa hồ trên mặt đá chỉ 1mm  nhưng đục vẫn không nứt. Hồ tô các cạnh cột bên ngoài cũng áp dụng công thức hồ tam hợp nầy.

·         Công thức đổ sàn bản cứng: f 10 a 150; đà giăm nhỏ đi cũng đă được áp dụng tại nhà thờ Giồng Keo.

 Góp ư : Qua khảo sát, nhận thấy hiện nay có nhiều công tŕnh mới xây xong trong ṿng một năm, vài ba năm đă bị nứt, lún…trong khi nhà thờ Giồng Keo 70 năm c̣n rất hoàn hảo về cơ bản. Nhà ḍng Cái Mơn cũng trong t́nh trạng tương tự và phục chế lại không tốn nhiều tiền mà đẹp, nguy nga hơn nhà mới! Vậy nên chăng có thể phục chế công tŕnh nầy mà không  phá bỏ 100%. Hảy để dành như một kỷ niệm, một tài liệu tham luận về khoa học kỷ thuật cũng thú vị lắm.

              Cha Quản Hạt thành thật nhận rằng ngài không chuyên về việc xây dựng, nhưng được xin góp ư th́ ngài đă t́m hiểu và đề xuất như trên đây. Nếu được quí vị có nhiệt tâm với  việc nhà Chúa và biết chuyên môn cho thêm hướng dẩn th́ cám ơn lắm.

 

                                                                          Xem h́nh ==== >