Nhân dịp Giáo dân Xứ THỊ NGHÈ hành hương CÁI MƠN.

22/8.2007

Xin nói thêm về Cái Mơn

www.caimon.org mến chào bạn 

                                                       

Cha Phêrô Nguyễn Công Danh chánh xứ giáo xứ Thị Nghè cùng với hai cha phó hướng dẫn đoàn hành hương 65 người đến Cái Mơn kính viếng thánh Philipphê Phan Văn Minh, luôn dịp biết một giáo xứ thường nghe danh nhưng chưa bao giờ đến. Theo lời cha th́ mỗi năm giáo xứ tổ chức đi kính viếng một nơi, và cha đă đến Mặc Bắc, Đ́nh Khao, hai địa danh công giáo của giáo phận Vĩnh Long. Xin nhắc cha, Vĩnh Long c̣n một điểm hành hương rất thời danh đó là Đức Mẹ La Mă thuộc tỉnh Bến Tre. Trước năm 1975 th́ nơi nầy được xếp sau Lavang và Trà Kiệu, nhưng qua thời chiến tranh nhà thờ gần như hoang phế, dầu vậy ḷng người vẫn không quên Đức Mẹ La Mă. Nhà thờ đă bắt đầu được sửa chữa, có d́ phước và tiện nghi tối thiểu cho khách đă được xây dựng. Tiếc là tới giờ nầy chưa có cha xứ v́ giáo phận thiếu linh mục. Khách hành hương có thể điện thoại hẹn ngày giờ để cha đến hướng dẫn cầu nguyện hoặc dâng lễ như sau:

Cha Tôma Hùng: đt:  075882236
  : 0917431231

   Đường đến Cái Mơn ngày nay được trải nhựa, thường ngày có hàng trăm xe du lịch, xe khách, nhất là xe chở hàng và cây trồng có trọng tải cao thế mà cha và tài xế thành phố không dám qua những cây cầu với biển báo 4 tấn! Thực tế xe chục tấn qua lại không cần nghĩ ngợi. Đoàn khách và cha xuống xe đi bộ giữa trời nắng thật tội nghiệp! Chắc là thấy cầu hẹp quá tài xế ngán chăng, bởi sau khi cha đến nhà xứ th́ tài xế cũng cho xe  qua được.

Sau khi ghé nhà xứ chào nhau và nghỉ ngơi ít phút, phái đoàn được mời  vào nhà thờ viếng Thánh Thể, xem và nghe giải thích về đèn ngôi sao, một sinh hoạt đặc trưng của Cái Mơn. Cha xứ Thị Nghè đă nhờ cha sở Cái Mơn có vài lời giới thiệu về quê hương thánh Minh và nhà Bác Học Trương Vĩnh Kư. Được dịp giới thiệu quê hương ḿnh th́ thích lắm, chỉ ngại là hôm nay anh chị em đă mệt và trưa rồi. Nhưng cha già ngồi đấy, anh chị em thinh lặng nghe, thế th́ phải nói thôi.Vài điều cần giới thiệu hôm nay như sau, xin gợi ư và mọi người từ đó sẻ nghiên cứu sau.

 

1/. Lịch sữ giáo xứ Cái Mơn: xem mục Lịch Sử và sinh hoạt họ đạo.

2/.Cái Mơn và các nhà truyền giáo người Pháp.

Có một thời người ta phát biểu đạo công giáo là đạo Tây, thế nên theo đạo là theo Tây, là phản quốc. Chữ Tây ở đây hiểu là người Pháp chứ không phải phương Tây. Nhận định nầy hoàn toàn sai sử sách v́ từ ban đầu các nhà truyền giáo là người Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha, dầu vậy chúng ta không có dịp thanh minh, và do sự sai lầm nầy mà người công giáo đă chịu nhiều sự phỉ báng và bách hại.

Tại Cái Mơn từ năm 1844 có cha sở người Pháp rất nổi tiếng, cha Henri Gernot là cha sở 48 năm. Ngài là cha sở thứ 5 của Cái Mơn, trước thời gian nầy cha sở là người Việt, có lẽ để dễ trốn tránh. Chính ngài đă xây trường Nam cho các thầy cựu chủng sinh dạy và trường nữ cho các d́ phước dạy học, dời nhà thờ về vị trí hiện nay, cất nhà thương, cô nhi viện, nhà dưỡng lăo do các d́ quản lư, và cũng chính ngài chọn mẩu áo ḍng cho các nữ tu. Giáo dân gọi ngài cách thân thương là ông nội. Chính ngài đă tạo nên dấu ấn Tây tại Cái Mơn bởi có cha Tây th́ cần báo chí và đôi khi cần rượu lễ, rượu chát v́ vậy cần có Bưu Điện mà thời đó gọi là “nhà dây thép”. Ngă ba đi Vàm Mơn, kinh Cả Chánh và Vĩnh Ḥa ngày trước gọi là “ngă ba cột dây thép”, bởi ở đây có hai trụ vượt sông. Dân đă phá hai trụ nầy lấy sắt thời không người quản lư. Tiếc thay! Cái Mơn chỉ là họ đạo ở làng quê vậy mà có nhà dây thép cùng trật với tỉnh Bến Tre và 2 quận quan trọng là Mỏ Cày và Ba Tri. Đường Chợ Lách- Mỏ Cày ṿng qua chợ như c̣n thấy ngày nay, để qua nhà thờ giáo dân đi cầu khỉ. Nhiều trẻ con và người lớn té cầu chết ch́m, chính cha đă xin chủ tỉnh cho cây cầu sắt nhà thờ, cầu nầy được xây trước rồi mới đấp đường thẳng qua ngang nhà thờ. Xây cầu trước khi làm đường là điều không theo thông lệ.

Ông c̣ Tây chỉ ở quận và tỉnh, nhưng muốn bảo vệ cha Tây nên gần nhà thờ Cái Mơn, bên kia đầu cầu có bót ông c̣( commissaire). Sau nầy bót ông c̣ được dời qua bên chợ.

Ngoài ra Cái Mơn là nơi có nhiều cha Tây đến hơn các họ đạo khác: 76 cha. Có thể suy ra thế nầy: tại đây có cha Tây đủ uy tín và thông thạo tiếng và văn hóa Việt Nam, có nhà xứ rộng cho nhiều người ở. Ngoài ra dưới con mắt người Tây th́ Cái Mơn c̣n là quê hương của thánh Philipphê Minh, người đă cùng Đức cha Taberd làm tự điển, chỉnh tiếng Việt Nam lần thứ ba như ta có ngày nay. Hơn nữa Petrus Kư người có công phổ biến tiếng Việt, thầy dạy việt văn cho Tây cũng là người Cái Mơn. Thế nên muốn học tiếng Việt th́ đến Cái Mơn là đúng địa chỉ nhất. Tưởng rằng đây là những nét đặt thù của Cái Mơn mà lắm người chưa để ư. Người cao tuổi biết tiếng Pháp nên vẫn thích cho con cháu học Pháp Văn kèm theo Anh văn. Người Pháp hiện nay thích đến Cái Mơn v́ cảm t́nh của tổ tiên ngày xưa, và để xem những dấu vết c̣n sót lại ông cha họ, luôn dịp dạy học, một công tác hè.

Vài chi tiết khác.

  Nếu muốn nói thêm, có thể giới thiệu Cái Mơn là họ đạo có đèn ngôi sao Giáng Sinh đẹp nhất Việt Nam, tất nhiên không nói đến kỹ thuật điện tử mà là công tŕnh thủ công.

 Cái Mơn c̣n có sầu riêng nhăn hiệu Việt Nam “sầu riêng Chín Hóa”.Sầu riêng và ḅn bon Cái Mơn mua đúng mùa, đúng nhà vườn th́ không chê vào đâu được do đặc thù thổ nhưỡng ở đây.

Người tứ xứ đến Cái Mơn t́m mua cây trồng và học thêm kỹ thuật ương tháp, nghề của Cái Mơn.

Các bà mẹ đến Cái Mơn để t́m con gái cưới cho con trai ḿnh bởi nghe nói gái Cái Mơn đẹp v́ uống nước dừa xiêm và ăn dâu xanh! Điều nầy chưa dám quảng cáo chỉ xin nghe sao ghi vậy.Có điều chắc hơn là con gái Cái Mơn ngoan đạo th́ có lẽ đúng phần nào.

 

 

                                                         Xem h́nh ==è