Những Tượng Khổng Lồ Trên Đảo Phục Sinh

2006-03-22

 

Các tượng khổng lồ nằm rải rác trên đảo Phục Sinh

(VNC-TH) Ngự trị trên một ḥn đảo cách xa nơi có người sống đến hơn 3.000 cây số là 230 bức tượng người quay lưng ra biển nh́n vào trung tâm của đảo cao hơn 6 mét và nặng hơn 20 tấn. Đó là đảo Phục Sinh.

Theo một số giả thuyết th́ tác giả của những bức tượng này là những người Polynesian (những người làm chủ vùng biển Thái B́nh Dương vào thời điểm này), thực hiện vào khoảng năm 1000-1100 sau Công Nguyên.

Điều khiến nhiều chuyên gia thắc mắc là tại sao những người Polynesian lại có được kỹ thuật đẽo đá tinh xảo và tại sao họ lại tạo ra được những bức tượng "vượt quá sức người" như vậy.

Thực phẩm chính của những người sống trên đảo Phục Sinh là khoai lang (một thứ chỉ có ở châu Mỹ). Điều này làm các nhà khoa học băng khoăn là liệu họ đă chèo thuyền 2.300 cây số để lấy khoai rồi trở về. Họ có ngôn ngữ và chữ viết riêng, khác với tất cả các ngôn ngữ khác trên thế giới. Đây lại là một điều bí hiểm về tộc người này.

Trên ḥn đảo nhỏ có đến 230 tượng, trong đó có hàng 15 tượng nằm trên một đường (với chiều cao dao động từ 1,8 đến hơn 6 mét; nặng từ khoảng 20 đến 82 tấn). Ngoài ra các nhà khảo cổ c̣n t́m thấy được hơn 394 bức tượng đang được điêu khắc ở các mỏ đá và khoảng 200 bức tượng khác nằm rải rác trên đường từ mỏ đá đến nơi cần dựng tượng.

Những bức tượng này được khắc theo h́nh người, có hốc mắt, đôi tai dài, tay được khắc khép sát người với các ngón tay dài. Tượng không có chân và kết thúc ở bụng. Điều đặc biệt là tất cả những bức tượng này đều được tạc từ một tảng đá nguyên khối.

Trong dịp t́nh cờ phát hiện một bức tượng bị ngă mặt úp xuống đất, người ta phát hiện ra rằng ngày xưa các hốc mắt được trang trí bằng san hô. Ngoài ra hiện nay c̣n sót lại khoảng 58 "khăn vành" trên đầu tượng làm bằng xỉ núi lửa màu đỏ, cao khoảng 1,8 mét với đường kính lên đến 1,9 mét và nặng...11 tấn. Các nhà khảo cổ c̣n t́m thấy được khoảng 25 "khăn vành" như vậy ở nơi mà người Polynesian đang thực hiện chúng.

Các bức tượng nằm rải rác khắp đảo, dường như công tŕnh này chưa được hoàn thành và đă bị chấm dứt một cách vô cùng đột ngột. Rất nhiều giả thuyết được đưa ra nhưng giả thuyết người Polynesian tự ăn thịt nhau là được nhiều người đồng t́nh nhất.

Diện tích đảo Phục Sinh quá nhỏ hẹp, dân số khoảng 11.000 người (theo phỏng đoán của các chuyên gia) cộng với việc hệ sinh thái trên đảo bị thay đổi đă khiến người dân tại đây không c̣n thực phẩm để ăn. Điều duy nhất họ có thể làm để tồn tại là ăn thịt lẫn nhau.

Theo một giả thuyết khác, sở dĩ các bức tượng nằm rải rác như vậy là v́ trên đường vận chuyển từ nơi làm tượng đến nơi đặt tượng và cả việc dựng tượng đứng lên (sử dụng các khúc gỗ lăn, ṛng rọc và dây kéo làm bằng một loại cỏ rất dai có vào thời đó) tượng đă bị ngă. Và v́ bức tượng quá nặng nên thay v́ thực hiện tiếp việc di chuyển, người ta... tạc một tượng mới. Tuy nhiên giả thuyết này không thuyết phục như giả thuyết ở trên.

KINH LUÂN (tổng hợp)

 


Khám phá bí ẩn ḥn đảo Easter

 

Những tượng đá khổng lồ trên đảo Easter

Ḥn đảo Easter (Chilê) có diện tích khoảng 166 dặm vuông là nơi hầu như bị cách ly với thế giới bên ngoài. Trong nhiều thế kỷ qua, đă có nhiều sự thay đổi nhưng chứng tích về cuộc sống của cư dân trên ḥn đảo vẫn đặt ra những câu hỏi cho con người hiện đại: Tại sao những người dân trên ḥn đảo này lại tạc những bức tượng khổng lồ, họ từ đâu tới và tại sao lại biến mất ?

 

Cư dân và câu chuyện lạ về bức tượng đá khổng lồ

Theo nhiều nhà khảo cổ, tộc người Polynesian là những người đầu tiên đặt chân lên ḥn đảo Easter và sau đó phát triển thành nhiều tộc người khác nhau. Năm 1722, thuyền trưởng Jacab Roggeveen (Hà Lan) là người châu Âu đầu tiên phát hiện ra ḥn đảo này. Tuy nhiên, theo những tài liệu mà Jacab Roggeveen ghi lại, cư dân ở đây là một tộc người lẫn lộn cả người da trắng, da đen, thậm chí c̣n có cả người da đỏ. Trong hồi kư, Roggeveen viết rằng xă hội của cư dân trên đảo được chia thành nhiều tầng lớp khác nhau, với các nghi lễ và trang phục đa dạng.

Người dân trên ḥn đảo Easter thờ những bức tượng đá khổng lồ mà họ tạc ra. Chưa ai hiểu tại sao cư dân trên đảo Easter lại tạc tượng trên một diện rộng như vậy. Họ sử dụng những tảng đá núi lửa sắc, nặng để tạo ra những kiệt tác khổng lồ hoàn thiện. Để tạo ra được một bức tượng khổng lồ như thế cần một lượng nhân lực rất lớn, do vậy những thanh niên có sức khoẻ mới được chọn làm việc này. Đặc biệt, họ rất khéo léo trong việc chọn vật liệu và vị trí để công việc tạc tượng được thực hiện một cách dễ dàng. Nếu phát hiện một lỗi nào trên tảng đá, họ sẽ bỏ ngay và chuyển sang nơi khác. Sau khi tạc xong, họ sẽ di chuyển những bức tượng đá này đá này về nơi đă định sẵn.

 

Cư dân Easter di chuyển những bức tượng khổng lồ này như thế nào ?

Đây là câu hỏi gây ra nhiều tranh căi nhất. Hiện nay, trên đảo Easter vẫn c̣n khoảng 900 bức tượng lớn, nhỏ, bức tượng to nhất nặng 84 tấn, nhỏ nhất 14 tấn. Theo dự đoán, vật liệu để tạc tượng đều từ độ cao trên 22m. Nhiều nhà khoa học đă đến đây để thực hiện hàng loạt nghiên cứu và đưa ra giả thuyết của ḿnh.

Năm 1987, nhà địa chất học người Mỹ, ông Charles Love đă thành công khi di chuyển một mô h́nh tượng bằng cách đặt hai khúc gỗ khít phía dưới bức tượng. Ông đă cùng với 25 người dùng 2 dây thừng để kéo cho thanh gỗ lăn đă di chuyển được bức tượng nặng 10 tấn trên đoạn đường 44m chỉ trong một thời gian ngắn.

Năm 1999, nhà khảo cổ học người Mỹ - bà Van Tilbert cũng đă thực hiện một cuộc thí nghiệm tương tự và cũng đă di chuyển được tượng đá 10 tấn từ nơi khai thác đá cách đó 10km trên một khoảng đất bằng phẳng. Nhưng vấn đề đặt ra là làm sao có thể di chuyển dễ dàng trên địa h́nh núi gập ghềnh với bức tượng nặng gấp 8 lần như thế. Đây vẫn là một bí ẩn. Tuy nhiên, các nghiên cứu đều kết luận có lẽ việc dùng gỗ để di chuyển là cách thức khả thi nhất mà cư dân Easter đă làm.

 

Tại sao cư dân Easter lại biến mất ?

Có nhiều giả thuyết đưa ra, nhưng có lẽ lư thuyết mang tính khoa học nhất là do nạn… phá rừng mà chính người dân đảo gây ra. Trước đây, trên ḥn đảo này rất nhiều cây cọ lớn. Khi người dân đặt chân lên ḥn đảo này, họ đă chặt cây để làm nhà, đốt lửa và di chuyển những bức tượng đá khổng lồ. Cư dân vùng này đă tạo ra rất nhiều bức tượng với nhiều kích thước khác nhau họ phải di chuyển bức tượng này những đoạn đường khá xa.

V́ thế, họ cần rất nhiều gỗ. Đó chính là lư do rừng ngày càng bị chặt phá và cạn kiệt. Đất trồng trọt bắt đầu xói ṃn, nước biển ngày càng lấn vào khiến mùa màng thất bát, đói kém triền miên. Các thị tộc trên đảo bắt đầu đánh cướp lẫn nhau để chiếm các vùng đất trồng trọt. Bạo lực ngày càng nhiều và nguy hiểm.

 

Thậm chí, nhiều bằng chứng c̣n cho thấy các thị tộc ăn thịt lẫn nhau với hy vọng có thể tạo được sức mạnh và giải tỏa cơn đói. Trước thời khắc tuyệt chủng, nhiều người đă t́m cách để thoát khỏi ḥn đảo, nhưng tất cả đều tuyệt vọng. Không c̣n gỗ để đóng thuyền.

Hiện nay, trên ḥn đảo này có khoảng 2770 người sinh sống. Họ được coi là hậu dụê của tộc người Polynesian xưa nhưng thật ra họ chẳng có quan hệ máu mủ ǵ, có thể họ là những người đến đây theo cùng đoàn truyền giáo.

Nền văn hóa và cuộc sống trên đảo Easter bị huỷ diệt hoàn toàn. Nhưng những bức tượng đá vẫn tồn tại. Và có lẽ để tưởng nhớ những người tạo ra ḿnh, những tượng đá vẫn trơ trơ đứng đó như thách thức cuộc sống khắc nghiệt trên ḥn đảo mà cư dân Easter cổ đại đă không thể làm nổi.

 

Theo Du Lịch