en Th Thanh Phero
I. Lch s en Th Thanh Phero
|
|
en Th Thanh Phero la thanh qua cong trnh tai thiet ay cong phu ngoi en Th co knh do Hoang e Costantino kien thiet vao nam 320. e xay en Th mi, ngi ta a mat khoang 120 nam, tnh t au the ky 16, di s ieu khien cua 12 kien truc s, trong o co nhng ngi noi tieng nh Bramante, Michelangelo, Raffaello va Maderno. Ca en Th cu cung nh en Th mi eu c xay tren mo cua Thanh Phero tong o, c an tang tren sn oi Vatican, trong khu vc ngha trang canh h trng cua Hoang e Nerone. Mai vom to ln cua en Th Thanh Phero do Michelangelo ve kieu nhn xuong thanh Roma, tr thanh iem hoi tu ly tng nhac nh ngoi mo n s cua Thanh Phero, la a Tang tren o Chua Kito a xay dng Giao hoi cua Ngai.
Hang cot vong do kien truc s Bernini thiet ke giong vong tay m rong nh mot dau hieu tiep on yeu thng, nhan manh y tng Me Giao hoi, trong Chua Kito, tr thanh mot cong oan cac anh ch em, thuoc nhieu dan nc khac nhau.
1. en Th Thanh Phero thi Hoang e Costantino
Trong khu vc h trng cua Hoang e Nerone, gia song Tevere, oi Gianicolo va Vaticano - ni ma Hoang e La Ma a ra lenh hanh hnh cac tn hu Kito, - theo truyen thong, cung la ni thanh Phero chu t ao, va thi hai ngai c an tang tai ngha trang o cung vi cac v t ao khac. H trng nay do hoang e Caligola (37-41) khi xng va c Nerone (54-68) hoan tat. Ban au h trng c dung lam ni ua xe nga, va ve sau lam ni cac giac au anh nhau vi cac da thu.
c Anacleto, v Giao Hoang th 3 cua Giao Hoi, t nam 77 en 88, a thiet lap mot nha nguyen nho dang knh Thanh Phero. Ve sau, Hoang e Costantino cho thiet lap tai ni o ngoi thanh ng v ai gom 5 gian va ton tai cho en cuoi the ky 15.
Cac van s thi o ke lai: nam 324, Hoang e Costantino ng xuong khu vc Vaticano vi quan gia hung hau, va phu phuc trc mo Thanh Phero, ci bo hoang bao, cam chiec xeng ln va chnh ngai bat au ao, xac nh khu vc xay ai Vng Cung Thanh ng mi. Hoang e cung o ay va vac tren vai 12 gio at nh mot c ch ton knh 12 Tong o. Con cua ngai la Hoang e Costante a c vinh d hoan tat cong trnh to ln xay cat en Th vao nam 349, sau 25 nam kien thiet.
Cac bc hoa va hnh khac co knh cho thay en Th do Hoang e Costantino xay cat khong khac lam so vi cac Vng Cung Thanh ng Kito khac Roma, xet ve c cau kien truc. Nhng qua cac the ky, Thanh ng nay cang tr nen phong phu nh s quan tam ac biet cua cac v Giao Hoang cung nh cua cac ong hoang Y va nc ngoai.
S bien cai en Th Thanh Phero dien ra qua nhieu giai oan khac nhau. Trong 12 the ky, en Th nay c trang iem phong phu hn vi nhng bc tng c gan cam thach, cac ban th c to iem hn, va cac hau cung en Th c trang tr bang nhng bc tranh kham. a cam thach qu gia c g t cac en ai dinh th ngoai giao hoac c a t ong Phng ve, cac go hng c cat t nhng rng x Liban, kim loai bong loang, nhng canh ca ong t vung Bizantine vi vai voc do cac thng gia mien Venezia nhap cang, cac men t cac cong xng mien Lomoge, kieng t vung Renana, cac bc tham t Tho Nh Ky, Arap Sicilia, vai voc cua Y, Anh, Tay Ban Nha, cac en va bnh hng bang vang bac, tat ca c dung e trang tr cho en Th, nha danh cho Linh Muc, cung nh cac nha nguyen, ban th va cac tng ai khac.
Cac Hoang e va Vua Chua en en Th Thanh Phero e c cac c Giao Hoang phong vng: Carlo ai e la v au tien c c Leo III (795-816) oi trieu thien tan phong vao dp le Giang Sinh nam 800. Sau khi chao Hoang e vi danh hieu Carlo Augusto ai Hoang e Thai Bnh cua dan Roma, GH dung dau thanh xc cho Hoang e va that gm cho ong gia tieng reo vui mng cua ngi Phap va Y. Sau v ai e nay, nhng ngi ke v ong la Lotario va Ludovico II, va bao nhieu v khac cho en Federico III eu c phong vng trc mo Thanh Phero Tong o. Cung nh hon a Campidoglio (nay la Toa o Sanh Roma), gi gn tinh hoa song ong nhat cua tinh than Roma trong thi Trung Co va Phuc Hng, tang a phu thi hai Thanh Phero c coi la ni cc thanh cua the gii Kito giao, c bao nhieu tn hu sung mo, hau nh hn ca Thanh Mo Gierusalem.
2. Xay en Th Thanh Phero mi
|
|
Vaticano ch la ni cac v Giao Hoang c ngu t nam 1377 va trc khi giao trieu c chuyen sang Avignon (1309-1377) mien nam nc Phap, dinh cua cac v Giao Hoang toa lac tai Laterano.
Trong 73 nam c Giao Hoang Avignon, en Thanh Phero b bo hoang en o hau nh khong the trung tu c. Thc vay, sau mot ngan nam huy hoang, en Thanh Phero do Hoang e Costantino xay bat au co nhng dau hieu tan lui, nhat la ni cac bc tng, ac biet la nhng tng pha nam. Nhng tng nay c xay tren nhng gach vun cua h trng va cac dinh thc co knh khac.
V the, cac v Giao Hoang a nay ra y tng xay lai hoan toan mot en Th mi. Noi ung ra, khong phai ch v nhu cau can phong nga nguy c en Th cu sup o, nhng con v tinh than thi o khong nhan ra ni Thanh ng cu ky ay s huy hoang v ai nh thi Phuc Hng oi hoi. c Giao Hoang Nicolo V (1447-1455) la ngi au tien a i ti quyet nh tien hanh viec xay en Thanh Phero mi, va uy thac cho kien truc s Bernardo Rossellino nhiem vu xuc tien. Theo d an cua nha kien truc nay, en Th mi co mot cong pha trc va co hnh thanh gia Latinh, vi mot mai vom ln gia va khu hau cung co hnh ban nguyet.
Sau khi pha huy mot so phan cua en Th, ngi ta bat au xay khu hau cung en Th mi. Nhng c Giao Hoang Nicolo qua i vao thang 3 nam 1455, nen cong trnh xay cat b ngng lai. Cac v ke nghiep dng nh t bo y tng xay en Th mi, va ch ngh ti viec trang tr va phong phu hoa en Th cu. Mai cho en thi c Giao Hoang Giulio II della Rovera (1503-1513) mi tiep tuc cong trnh b bo d dang, do y muon tm mot cho xng ang cho lang tam cua mnh, va Michelangelo da trnh bay hoa o cho ngai. Khi Michelangelo ti en Thanh Phero xem ni nao co the at mo cua GH Giulio II, ong thay ni thch hp nhat chnh la khu hau cung mi do c Nicolo V khi cong xay cat va ong khuyen c Giao Hoang tiep tuc xay cat. GH hoi ph ton se la bao nhieu, Michelangelo tra li la 100 ngan ong vang. c Giulio ap: Hay lam vi 200 ngan ong, va ngai sai hai kien truc s San Gallo va Donato Bramante i xem a iem, va ngai muon xay lai en Th hoan toan mi.
Khi Bramante nhan lenh cua GH Giulio II (1503-1513) pha bo en Th cu e xay en th mi, tc la en Thanh Phero ngay nay. Dan Roma kinh ngac theo doi viec pha en Th cu va ho at ten cho ong Bramante la Kien truc s pha nha.
Trong nhng nam ay, nhieu d an noi tiep nhau, cho en khi Michelangelo luc o a gan 70 tuoi, bat au xay mai vom. Sau khi Michelangelo qua i (1564), 4 kien truc s khac tiep tuc. Mat tien do Carlo Maderno lam xong nam 1614.
Ngay 18-11-1626, c Giao Hoang Urbano VIII thanh hien en Th mi, nhan ky niem 1300 nam thanh hien en Th do Hoang e Costantino thiet lap.
Ve sau, kien truc s Giuseppe Valadier a thc hien hai ong ho mat tien en th vao nam 1822. Di ong ho ben trai co qua chuong chu vi 7.2 met, nang 9.3 tan.
II. Vai ac Tnh Cua en Th
1. en Thanh Phero van c coi la thanh ng co kch thc ln nhat the gii Kito giao. Theo kien truc s Giuseppe Valadier (1812): t nen tang ham en Th ti mai vom cao 136 met, t nen en th la 133 met. Nguyen dien tch en th, khong ke nha mac ao, co dien tch hn 2 hecta, tc la 22,067 met vuong. Mat tien en th, giong nh mot san bong a, cao 46 met va chieu ngang 115 met. Cac coat cao gan 29 met, ng knh 2.65 met. Tien ng t vong cung Carlo Magno ti vong cung Costantino dai 140 met. Chieu ngang en th la 150 met; chieu dai en th la 187 met (en th Thanh Phaolo cua Anh Giao London dai 152.20 met, nha th Chnh Toa Milano dai 134.17 met, nha th Chnh Toa Cologne dai 132 met, nha th thanh Petronio Bologna dai 131.73 met, en thanh Phaolo ngoai thanh Roma dai 126.64 met). en Thanh Phero co the cha c 54 ngan ngi neu ng chat het moi cho ke ca cac gian loi i, nhng thc te, trong cac ai le TC c hanh, thng ch co 10 ngan ngi ngoi d le.
2. Trong en Th co 46 ban th, ban th cuoi cung c c Pio 9 (1846-1878) thanh hien ngay 16-1-1856. Co 9 ban th dang knh c Me di nhieu tc hieu khac nhau.
Tang ham en th: nen tng ng vi nen nguyen thuy t thi hoang e Costantino. Trong tang ham nay co nhieu nha nguyen chung quanh mo thanh Phero, vi nhng ban th e cac linh muc c hanh thanh le. Mo cua 147 trong tong so 264 giao hoang cung c at tai ay.
3. Ca Thanh. Trong so 5 ca vao en Th, co mot ca ch c m ra vao Nam Thanh. Ca nam Thanh 2000 a c TC m trong em vong giang sinh 24-12-1999. Ca nay c ong lai vao ngay 6-1-2001.
4. Mai vom en Th co chu vi ben trong la 42.7 met va chu vi ben ngoai la 58 met, va cao 50.35 met. Tnh t nen ti nh cao nhat cua mai vom vi thanh gia la 135.2 met. Thanh gia tren nh cao 4.87 met va thanh ngang rong 2.65 met. Trong lng cua mai vom theo cac nha toan hoc Boscovich, Le-Leur va Lacquer, la 56,208,837.46 klo.
Ngoai 2 cau thang vong ma cac du khach leo len mai vom, con co 9 cau thang khac, 7 cai ln va 2 cai nho, mac du i t ben trong en Th, nhng eu dan ti cung mot ch iem.
Ban th chnh cua en Th, c goi la ban Th Tuyen Xng c tin, c xay ngay ben tren mo Thanh Phero theo lenh cua c Clemente VIII (1592-1605). Ban th co tan che va 4 cot vong bang ong chong , do Bernini thc hien. Tng cac thien than tren moi goc cao 3.5 met. Tan che en th c khanh thanh ngay 29-6-1633.
Di ban th nay, co mot ban th khac cua c Giao Hoang Callisto II (1119-1124), va ben di o, lai co mot ban th khac na cua c Gregorio Ca (590-604). i xuong sau hn, ngi ta gap mot khoi hnh vuong, boc cam thach trang va a van o. o la ai do Hoang e Costantino thc hien e knh nh Thanh Phero Tong o va co le trong dp le tng niem chien thang cua ong tai Cau Milvio ngay 28-10-312.
5. Tng thanh Phero bang ong, co t the ky 13, c ton knh trong en Th: chan phai cua ngai b mon nhieu v s hon knh cua hang trieu tn hu qua dong thi gian, ke t khi c Pio IX ban an xa 50 ngay cho nhng ai hon chan nay sau khi i xng toi.
Theo mot truyen thong co knh, ngay 29-6 moi nam, le thanh Phero, ngi ta mac pham phuc giao hoang cho tng thanh Phero. Nam 1798-1799, le nghi mac ao b chnh quyen cong hoa cam, tao nen s bat man rat ln ni dan Roma, von rat trung thanh vi truyen thong, khien cho bo trng t phap phai cho mac ao, ngoai tr chiec mu ba tang.
6. Tng c Me Sau Bi (Pieta) - ben tay phai, khi mi bc vao en Th -, bang cam thach trang, dien ta Me Maria ang am xac Chua Giesu t tren thanh gia mi thao xuong, do Michelangelo thc hien nam 1500 khi mi 25 tuoi va la tac pham duy nhat mang ch ky cua ong. Ten ong c khac vao vet ao bang qua ngc c Me. Cho en nam 1972, du khach co the en gan ngam tng, nhng mot ngi ien Hungari, quoc tch Uc, a leo qua rao dung bua ap vao tng nhieu lan trc khi b can lai. Mui c Me b ap v. Ngi ta thu thap cac manh v va gan lai. Hien nay ngi ta at knh chan an e bao ve kiet tac nghe thuat nay, nhng khach vieng tham cung kho chiem ngng pho tng nay hn so vi trc kia.
7. Trong so ngoi mo cua cac nhan vat trong en Th thanh Phero, co 3 phu n la n ba tc Matilde di Canossa, hoang hau Cristina Thuy ien, va Maria Clementina, hoang hau Anh Quoc. Hoang Hau Cristina thoai v sau khi tr lai Cong Giao va c mi ti song trong trieu nh Giao Hoang va qua i tai Roma nam 1689. Tng trnh bay canh ba chu phep ra lan th hai Innsbruck.
III. Mat Tien en Th
Mat tien en Th Thanh Phero c thc hien trong vong 8 nam tri vi 700 cong nhan va hoan thanh nam 1614.
e chuan b on mng Nam Thanh 2000, Ban Quan oc en Thanh Phero a cho tu bo toan dien mat tien en Th, lan au tien ke t khi c hoan tat, khong ke mot lan thanh tay vao nam 1985 vi kinh ph 2 trieu my kim do Hoi Hiep S Colombo tai tr. Lan thanh tay o co nhieu thieu sot v dung cu khong thch hp.
Cong trnh thanh tay tu bo toan bo c hoan tat cuoi thang 9-1999 sau gan 2 nam ri tien hanh, t thang 3-1997.
Trong giai oan au tien, may chuc chuyen vien a s dung cac dung cu toi tan e trac nghiem mat tien en Th vi phng phap sieu am, am hng ien t va knh hien vi ien t. Cac ky thuat nay t lau van c ENI, Cong ty dau hoa Y, dung trong lanh vc dau hoa. Quang tuyen X c x dung e xac nh c cau phan t cua mat tien en Th va nhng o nhiem. Tiep en, ho tay sach lp a cam thach trang a b hoen o, bui bam va khoi xe bam vao vi thi gian, bang cach dung cac dung cu nh may xt cat mn, cac voi nc, hoac cac may khoan nho va may cao.
Viec thanh tay va tu bo toan dien la ieu can thiet v khong kh tai Roma b o nhiem cao o. Mat tien en Th Thanh Phero c xay bang lp a cam thach co nhng lo li ti rat de b thng ton v nhng lp sng mu tron vi khoi xe Roma. Them vao o, ma at-xt cung vi moc meo trong nhng lo nho tren lp a tiep tuc an mon cac cot, cac goc canh va 13 pho tng tren mat tien en Th. V the, ch trong vong 10 nam sau khi thanh tay, mat tien en Th cung a b h hai nhieu va can c chnh trang toan bo va sau rong hn.
Mot ly do khac khien cho cac v hu trach quyet nh tien hanh viec tu bo, o la mot c hoi tot ep nhan dp ai Nam Thanh 2000, va ac biet la co s tai tr cua ENI, Cong ty dau hoa Y co chi nhanh tai 80 quoc gia. Cong ty nay y thc trach nhiem cua mnh v a san xuat va buon ban dau hoa, nen cung a gop phan gay nen nan khong kh o nhiem lam h hai mat tien en Th Thanh Phero, nen cung cam thay co trach nhiem phai gop phan sa cha thiet hai bang cach danh mot phan tai nguyen ky thuat cua mnh cho cong cuoc tu bo nay. Tong so tai tr len ti 9 trieu my kim.
IV. Quang Trng Thanh Phero
|
|
Quang trng Thanh Phero hnh bau duc, mot chieu dai 196 met, va chieu rong 148 met, vi dien tch khoang 4 hecta va co hang cot vong cung bao quanh nh vong tay chao on tn hu. Hang cot nay do kien truc s Bernini kien thiet, tong cong co 284 cot, moi ben 142 cot, ng knh vong ln nhat ng knh 1.45 met. Cac cot c xep thanh hang 4, vi 3 loi i, loi gia rong nhat. Hang cot cao 18.60 met, ben tren co 140 pho tng, cao 3.24 met do cac mon e cua Bernini thc hien trong khoang thi gian t 1656 en 1667.
T cay thap but gia quang trng ti mat tien en Th co khoang cach 191 met, trong khi khoang cach gia hai tng thanh Phero va Phaolo la 76.73 met.
Tren mat tien en Th, co cac pho tng cao 5.65 met. Cac tng nay neu nhn gan th thay rat la tho kech va s sai. Nhng chung c tac e nhn t xa.
V. Thap But
Thap but gia quang trng Thanh Phero la mot khoi a hnh kim t thap bang a van cng o ong Phng, thoat au c Caio Cornelio Gallo, tong tran Ai Cap, dng len e ton vinh ban than. Ve sau c Eliopoli a ve Roma theo y muon cua hoang e Nerone, vi muc ch tuyen dng h trng do ong khi xng. Thap b o va bo ri trong nhieu the ky, cho en khi c mot vai v Giao Hoang e y ti (Nicolo V 1447-1455, Phaolo II 1464-1471, Phaolo III 1534-1549). Cac v muon cay thap nay c at trc en Th Thanh Phero, nhng s kho khan trong viec di chuyen va dng thap khien cho nhieu kien truc s nan ch, mai cho en i GH Sisto V (1585-1590), d an o mi thanh hnh.
Thap c khi cong di chuyen ngay 30-4-1585 va c dng tai quang trng ngay 10-9-1585. Cong trnh nay oi s hp lc cua hn 900 ngi, vi 140 con vat va dung 47 can truc cung vi 5 on bay that manh. Qui luat c ban hanh trong cong trnh dng thap la cac cong nhan phai tuyet oi gi im lang va ch c nhan lenh t kien truc s Domenico Fontana ma thoi. Ngoai ra, dan chung hieu ky khong c en gan. c Sisto V con ra lenh phat t hnh nhng ngi vt qua ranh gii, va gay tieng on ao.
Theo mot lu truyen t nam 1770, trong khi tien hanh cong viec, th nhng si day thng thap but bat au gian ra va co nguy c b t. Tnh trang that nguy hiem. Mot trong nhng ngi th la ong Bresca, von la mot thuy thu a quen vi cac day chao, ong ta ho ln: Hay o nc vao cac day thng. Nhan thay tnh trang nguy ngap, kien truc s Domenico Fontana voi ra lenh thi hanh ngay li khuyen o, va tai nan c tranh thoat.
Sau khi hoan thanh cong viec dng thap, thuy thu Bresca ay a c thng thay v b t hnh. Ong c trieu ti trc mat GH va ngai yeu cau ong hay xin mot n. Ong Bresca a xin cho mnh va dong doi c ac an cung cap la da cho Toa Thanh e lam le nghi Chua Nhat Le La. Li thnh cau c chap nhan va ngay nay gia toc Bresca mien Liguria van cung cap la da cho Vaticano.
Nam 1586, c Sisto cho at tren thap mot cay thanh gia ln bang sat, trong co cha manh thanh gia that cua Chua Giesu. be thap co khac ch: ay la thanh gia cua Chua. Cac quyen lc oi nghch hay tron chay. S t cua chi toc Giuda a chien thang". Ngoai ra con co cau: Chua Kito chien thang. Chua Kito hien tr. Chua Kito thong tr. Chua Kito bao ve dan ngai khoi moi nghch canh.
Tong cong t be len ti nh thap but cao 41.23 met va nang 312 tan.
Hai ben co hai be nc (fontaine) khong lo giong nhau, moi phut co 38,400 lt nc o vao. Voi nc phun co the len cao 14 met.
VI. Mo Thanh Phero
Nh a noi tren, khu vc xay en Th Thanh Phero trc kia la mot ngha trang thi La Ma, va c kham pha trong thap nien 1930, c khai quat trong hai t: t 1939 en 1949, roi t 1953 en 1958. Hai hang nha mo vi nhng hoc mo c kham pha, vi rat nhieu bch hoa, tranh kham, cung vi mot khu vc vi nhng ngoi mo n s hn.
Cac cuoc khai quat di Ban Th tuyen xng c Tin a ti s kham pha ma c Phaolo VI tuyen bo ngay 26-6-1968: Hai cot thanh Phero c nhan dien en o chung toi coi la co ly.
T o en nay, cong viec nay van c tiep tuc va ong thi cung c m cho cac du khach tham vieng ke t nam 1975. Nhng trong nhng thap nien gan ay, ngha trang di en Th Thanh Phero ang bat au co lo va b l. Theo cac chuyen gia, mot van e ln la sc nong do he thong en ien cung vi sc nong do c the cua 250 du khach moi ngay en vieng tham phat sinh ra. Sc nong o lam nay sinh reu va moc t tng cua cac ngoi mo, ong thi tao nen cac lo nho, cac nam moc, muoi va dan dan lam h hong cac di tch lch s nay. Thc te la nhieu bc bch hoa ve tren tng cac ngoi mo co di en Th Thanh Phero a b phai nhat, cung vi cac hang ch viet tren tng. Mot so nha mo trc kia c m cho du khach tham vieng, nay b ong lai, v b h hong. Mot phan cua ngha trang di mc song Tevere gan o, nen s am thap la mot van e lien tuc, nhat la khu vc pha ong cua ngha trang.
e gop phan tu bo va cu van mo Thanh Phero cung nh cac ngoi mo khac, cong ty ien lc cua Y, ten la ENEL, a tnh nguyen tai tr d an vi ph ton khoang 1 trieu 700 ngan my kim. Trong nhng nam gan ay, Cong ty ENEL a gop phan tai tr viec thiet lap cac he thong en ien cho cac en ai cong cong va nhieu nha th tai Y. Nhng ngan khoan o c rut tu so tien li do s gia tang tieu thu nang lng ien nc nay.
D an tu bo Mo Thanh Phero va cai tien viec bao tr ngha trang ben di en Th keo dai nhieu nam tri, va trong giai oan th nhat, cho ti thang 11 nam 1999, co bien phap gii han so ngi tham vieng ngha trang di ham en Th Thanh Phero. Trong Nam Thanh 2000, viec vieng tham ang c m lai theo mc o cu, roi sau o, lai b gii han. Hang ENEL dung nhng ky thuat tan ky nhat e tham nh ay u tat ca nhng van e cua ngha trang di en Th Thanh Phero, thiet lap thanh ho s. Tiep en cac ky s e ra phng thc e giam bt toi a s thay oi nhiet o trong khu vc nay, va ong thi kien thiet mot he thong en ien mi, cung vi he thong an ninh.
Cho en nay, so ngi vieng tham Ngha Trang ben di en Th Thanh Phero tng oi t oi, va nhieu du khach khong biet la co khu vc nay. e vieng tham, can phai gi cho trc tai Van Phong khai quat cua Vaticano, va co ngi hng dan tng nhom i tham.
Tuy so ngi vieng tham t oi, nhng cac chuyen vien cong ty ENEL cho rang 250 ngi moi ngay ke la qua nhieu. Ho e ngh rang trong tng lai, mot he thong bang may ien toan cac ngoi mo trong ngha trang di en Th Thanh Phero se c dung e trnh bay cho phan ln cac du khach, thay v ho ch than i tham cac ngoi mo nh hien nay.
Vao cuoi cong cuoc tu bo, kinh nghiem ve cac hoat ong nay c trnh bay trong 2 cuon sach: mot cuon ve mo Thanh Phero c tu bo va chieu sang, cuon th hai ve toan bo Ngha Trang Vaticano.
Cung nen nhac lai rang, trong ngay ky niem mot nam len ngoi Giao Hoang, 16-10-1979, chnh c Thanh Cha Gioan Phaolo II a cho m mot cong cao 2.5 met rong 2.3 met e cac tn hu co the bc vao mo Thanh Phero di ham en Th.
VII. Ket Luan
Tom lai, knh vieng en Th Thanh Phero la mot cuoc gap g vi 2 ngan nam lch s Giao Hoi. Qua bao nhieu thang tram cua ang ke v Thanh Phero khong ngng nang c tin cua cac anh ch em mnh rai rac khap ni tren the gii, trong cac giao hoi a phng.
Thc vay, chnh v thanh Phero a ti Roma va mo ngai c lu gi tai ay sau khi chu t ao, nen cac tn hu cung a ti hanh hng ni ay, va GH ngi ke v thanh Phero cung gan mo tien nhiem tien khi cua ngai. Ca hai s kien co cung mot nguon goc. Ngoai ra, ni xay en Th khong phai c chon mot cach tuy y, nhng chu y c xay tren mo cua Thanh nhan, va iem hoi tu cua Thanh ng nay chnh la ni c goi la Ban Th tuyen xng c tin, ngay tren mo cua Thanh Phero.
Ngay 4 thang 7 nam 1979, khi mng le thanh Phero va Phaolo lan au tien Roma, TC Gioan Phaolo II noi rang: Tai ay, trung tam cua chnh Giao Hoi, mau nhiem cua n goi ac biet nay a dan thanh Phero t ho Genezareth en Roma, va cung dan theo Phaolo thanh Tarsa, theo vet cua Thanh Phero, mau nhiem ay manh me noi vi chung ta ve thc tai lch s cua ngai... Tat ca chung ta ang song trong cn loc cua nen van minh hien ai, trong s lo au cua i song tan tien, chung ta phai dng lai ay va suy niem ve the thc phat sinh Giao Hoi nay, mot Giao Hoi do y Chua, a tr thanh trung tam va thu o cua mot s mang rat cao ca: Giao Hoi ma tat ca cac Giao Hoi khac en ay hanh hng, tm thay trong o nen tang s hiep nhat cua mnh... S ke nhiem tren ngai toa Giam Muc nay co mot y ngha, khong nhng oi vi Giao Hoi a phng Roma nay, nhng cho ca Giao Hoi hoan vu na, ngha la moi Giao Hoi a phng eu thuoc ve cong ong hoan vu. Tat ca ieu o co mot y ngha ro rang, thc vay, chnh Chua Kito a ban cho Thanh Phero quyen ci m va ong lai.
Phuc Nhac
(Trch dan t Nguyet San Trai Tim c Me so 269, thang 5 nam 2000)
|