|
LỄ BAN NGÀY
Thời xưa ở đâu cũng nghe đọc bài tự ngôn bày nầy, ngay cả khi giúp người liệt lào hấp hối. Cuối thế kỷ 12, các linh mục phải đọc thầm nó sau lễ, từ khi rời bàn thờ cho đến vào Pḥng Thánh. Đến năm 1570 đức Piô V buộc đọc lớn tiếng cuối lễ bên phía tả bàn thờ. Bài tự ngôn mang ư nghĩa sâu xa thăm thúy, văn chương uyên bác, có ngắt ngang hai chỗ để nói xen vô về Gioan Tẩy Giả. Chủ đề là: Sự mạc khải cho ta về thế giới thiêng liêng, thần thánh, thiên đ́nh nhất là về Thiên Chúa toàn năng, nhờ ở việc Ngôi Lời Thiên Chúa nhập thể làm người Cứu chuộc thế nhân. Thánh Gioan dùng tiếng Ngôi Lời Thiên Chúa là chữ Hy Lạp, Logos, chỉ là tất cả ánh sáng, là chân lư tuyệt vời và là đường nẽo đạo bất diệt cho muôn đời muôn kiếp. Ngài nêu lên rơ ràng ở bản tự ngôn rồi thôi không nhắc lại tiếng Logos đó trong cả cuốn Phúc Âm Thánh Gioan, chủ ư cho ta thấy rỏ Ngôi lời Thiên Chúa đó là một nhân vị siêu phàm đă nhập thể làm người, đảo lộn toàn bộ lịch sữ nhân loại.. Thánh Gioan cũng muốn diễn tả đó là Ngôi vị Thiên Chúa nhập thể để sinh ra làm người và ngự giữa chúng ta: cắm lều ở giữa Israel là môi trường không gian do thiện định. Chỉ có Gioan đă thấy và đă biết, và Gioan đă làm chứng về Ngài. Mấy tiếng đầu bài tự ngôn được Thánh Gioan mượn ở đầu sách sáng thế: “Tự ban sơ, Thiên Chúa đă dựng nên trời và đất” và ngài viết “Tự ban sơ đă có Ngôi Lời” có nghĩa là “Tự thuở đời đời” … bởi v́ sau đó ngài viết: “Ngôi Lời ở bên Thiên Chúa. Ngài là Thiên Chúa”. Ngài cũng mượn lời sách sáng thế để nói về sự sáng “Sự sáng đă soi chiếu trong tối tâm, và đánh tan mờ tối. Tối tâm ngài muốn nói đây là sự dữ và tội lỗi của loài người. Ngôi Lời chính là sự sống và là sự sáng đến để khai thông thế gian, nghĩa là Ngài đến để ban ơn thần lực giúp loài người phục hồi giá trị trọn lành thánh thiện giống Chúa. Ngôi Lời là đấng Tự Hữu và Hằng Hữu nhưng đă nhập thể mang thân người nghĩa là bước vào thời gian của lịch sử thật. Gioan Tiền hô đă làm chứng về Ngài “Đây chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian”….và Phúc Âm Thánh Gioan tiếp lời xác định rằng “Ai từ chối không nhận Ngài th́ sẽ không được cứu độ!” “Ngài đă đến trong thế gian, nhờ Ngài mà thế gian được tạo dựng, nhưng thế gian không nh́n biết Ngài”. Cả dân Chúa chọn cũng không nh́n Ngài: “Ngài đă đến giữa dân ngài, nhưng họ không nhận biết Ngài”. Cả Gioan lẫn Phaolô đều chỉ lưu ư điều nầy: Tội nặng nề nhất của dân Chúa chọn là từ chối, không nhận Ngôi Lời tức là Đức Kitô Đấng Cứu Chuộc thế gian. Thánh Gioan phân biệt hai đặc tính của Ngôi Lời Thiên Chúa, liên kết như sau: Ngôi Lời Nhập Thể làm người đó là thể hiện công tŕnh Cứu Thế. Và Ngôi Lời đă trở nên Đàng, Chân Lư và nguồn sống cho nhân gian, đó là công việc cứu chuộc tiếp nối vô cùng tận. “Sau khi lề luật được trao phó cho Môi Sen th́ nay ân sủng và chân lư được chính Chúa Kitô mang lại cho loài người”. Cựu Ước đă tôn sùng Lê Luật là Lời Chúa, là đường nẻo khôn ngoan ưu tú, nhưng tuyệt đối và độc nhất không cùng chính là Phúc Âm Chúa Giêsu Kitô. Đại ư bài tự ngôn của Phúc Âm Thánh Gioan có thể được tóm lại như như thế
|
Bản Tự ngôn của Phúc Âm Thánh Gioan là bài Kinh Thánh được
các thế hệ công giáo sùng kính, nhất hàng giáo sỉ thường vẫn
dùng đó làm chứng lư trong bài giảng dạy quanh năm.