NĂM ĐẦU TIÊN CỦA TRIỀU ĐẠI GIÁO HOÀNG BÊNÊĐICTÔ XVI

Vài nét chấm phá

eXf

Cách đây tṛn một năm, khi Giáo Hội hoàn vũ c̣n đang đau buồn và thương tiếc v́ sự ra đi của vị cha chung, Đức Gioan Phaolô II, th́ đức Hồng Y Joseph Ratzinger được bầu lên kế vị ngài. Đức Bênêđitô XVI khởi sự triều đại của ḿnh ngày 20-04-2005. Sau một năm nh́n lại, chúng ta thấy được ǵ nơi ngài? Quả là không thể nào tóm kết trong vài trang về 365 ngày hoạt động của một vị Giáo Hoàng. V́ thế, chúng ta sẽ cùng nhau điểm qua một số khái niệm và trả lời ngắn gọn để có một cái nh́n chớp nhoáng về những ǵ liên quan đến Đức Bênêđitô XVI, để qua đó, chúng ta có một vài h́nh ảnh cụ thể về ngài. Những từ ngữ và ư tưởng sau đây, Maranatha lấy ư của Anita Bourdin, được đăng trên Zenit vào Chúa nhật Phục Sinh năm nay.

Một chữ

“Caritas.” T́nh Yêu. Đức Bênêđitô XVI đă dùng từ này làm tựa để cho thông điệp đầu tiên của ngài “Deus Caritas Est.” Ngài không ngừng mong mỏi t́nh yêu này tuôn trào vào Giáo Hội, vào các cơ chế Giáo Hội, vào các giáo xứ và gia đ́nh. Ngài ước ao t́nh yêu này luân chuyển giữa các Kitô hữu, giữa các dân tộc với nhau. Thuật ngữ này gắn liền với một thuật ngữ khác: ‘chân lư,’ và đây  là ḥn đá thử vàng để biết t́nh yêu ấy có chân chính hay không. Vào ngày Thứ Sáu Tuần Thánh, trong bài giảng của ḿnh, Đức Thánh Cha nói rằng: Giu-đa đă ‘đi nước đôi’, ông đắm ḿnh vào trong dối trá. Thánh Gioan bảo rằng chân lư giải phóng chúng ta. Phương châm của Đức Giáo Hoàng - và cũng là của Đức Hồng Y Ratzinger - là ‘cộng tác viên cho chân lư’, như lời thánh Phaolô, th́ phải hiểu rằng ngài là cộng tác viên trong t́nh yêu. Ngài từng nói rằng ‘rao giảng phúc âm là làm cho t́nh yêu của Chúa Kitô thâm nhập vào mọi môi trường.’

Một câu

Đó là câu mà được Giáo Hoàng Bênêđitô XVI nói trong thánh lễ đầu tiên của ngài, ngày 20 tháng 4 năm 2005 tại thánh đường Sixtine: ‘Muốn hiệp nhất Kitô hữu, ‘thiện chí suông th́ chưa đủ’(good intentions do not suffice), mà c̣n cần những ‘hành động cụ thể.’ (concrete gestures). Toàn bộ giáo huấn năm vừa qua về hiệp nhất Kitô hữu, mà ĐTC đặt lên hàng ưu tiên trong triều đại ngài, đều phải đi theo đường hướng đó. Và v́ thế mà ngài nhanh chóng quyết định đến Phanar, Thổ Nhĩ Kỳ, trụ sở đại kết của Giáo Hội Constantinople. Chuyến đi này đă không thể thực hiện vào ngày lễ bổn mạng của Giáo Hội Constantinople, lễ thánh Anrê, ngày 30 tháng 11 năm 2005, v́ thế sẽ được thực hiện vào 30 tháng 11 năm nay (2006). Cũng theo chiều hướng này, ngài đă trao đổi với các hồng y về một cuộc đối thoại với đệ tử của Đức Cha Marcel Lefèbvre.

Một diễn văn

Đấy là diễn văn mà Đức Bênêđitô phát biểu với giáo triều, ngày 22 -12-2005. Ngài tŕnh bày rơ ràng về di sản của Công Đồng Vatican II mà giờ đây cần phải giải thích đúng đắn và đưa vào áp dụng. ĐTC đă tŕnh bày về quan điểm của ngài về t́nh trạng Giáo Hội qua biến cố Đức Gioan Phaolô II qua đời, với cuộc đời đầy đau khổ của ngài, qua ngày Giới Trẻ Thế Giới tại Cologne, qua năm Thánh Thể và qua Đại Hội Đồng mà đức Gioan Phaolô II đă triệu tập, qua kỷ niệm 40 năm bế mạc Công Đồng Vatican II. Đối với Đức BênêđitôXVI, việc giải thích đúng đắn các văn kiện Công Đồng sẽ là một ‘sức mạnh đổi mới’ cho Giáo Hội.

Một đối tượng

Gia Đ́nh. Hiện nay, Giáo Hội ở Tây Ban Nha đang chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ giữa Đức Thánh Cha và các gia đ́nh trên đất nước này.

Một lời kêu gọi

Kêu gọi xây dựng ḥa b́nh và công lư, và đặc biệt là ḥa b́nh ở Bờ Biển Ngài, ở vùng các Hồ Lớn Phi Châu, ở Darfour. Vị giáo sĩ trẻ cầm sách ban phúc lành để ĐTC ban phúc lành trong thánh lễ Phục sinh vừa qua là một người gốc Phi. Dĩ nhiên, ngài cũng kêu gọi cho ḥa b́nh ở Irak, ở miền Đất Thánh.

 Một ngôn ngữ

Tiếng Balan. Đức Bênêđitô đang dành th́ giờ để nâng cao tiếng Balan, v́ ngài luôn ưu tư là không nên quên đi những đồng bào của Đức Gioan Phaolô II. Ngài sẽ đến Balan vào tháng Năm này, và nói với họ bằng tiếng Balan. Từ ngày đầu tiên, trong một lần tiếp kiến, mỗi giờ kinh Truyền Tin, ngài luôn nhớ ngỏ lời với người Balan.

Một tấm ảnh

 Tấm ảnh chụp ngài ngược ḍng sông Rhin, với giới trẻ khắp thế giới đang ở trên thuyền hay bên bờ sông lội hẳn xuống nước, để chào đón ngài. Trước kia, sông Rhin là biểu hiện cho sự chia rẽ ở Âu Châu, giờ đây trở thành con sông của ḥa b́nh, chuyên chở một nhà hành hương ḥa b́nh. Vị giáo hoàng gốc Đức trở về quê hương để đưa giới trẻ bước theo con đường các đạo sĩ mà ‘thờ lạy’ Chúa Kitô. Tiếp xúc với giới trẻ, ngài không cầm một văn bản nào viết trước, và nói với họ trong tin tưởng, thân mật, chân t́nh. Ngài đă chiếm được cơi ḷng của họ.

Một tiếng nhạc

Tiếng shofar, một nhạc cụ trong đền thờ Do Thái tại Cologne. Ngài lắng nghe tiếng shofar thổn thức nhắc lại những ngày lễ đầu mùa và ngày Toàn Xá Kippour. Ngài thật sự xúc động. Nhưng ngài cũng thực sự vui mừng v́ nhận thấy rằng tương quan với Do Thái giáo đă tiếp tục triển nở trong đối thoại, hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau.

Một nhân vật

Nhân vật từng có ảnh hưởng lớn đối với ngài là Đức Gioan Phaolô II. Từ bài giảng trong thánh lễ an táng ngày 8-4-2005, vị đương kim Giáo Hoàng, ‘người thợ khiêm nhường trong vườn nho của Chúa’ đă khuyên chúng ta hướng về đức Gioan Phaolô II, người đang ở ‘cửa sổ của Nhà Cha’ để ‘nh́n xuống’ và ‘chúc phúc’ cho chúng ta. Ngài đă cho phép đẩy nhanh quá tŕnh phong thánh cho vị tiền nhiệm, và hồ sơ đă được xem xét vào ngày 28 -6 ở cấp bậc giáo phận. Ngài thường xuyên trích dẫn Đức Gioan Phaolô II. Cứ như là sự cộng tác khởi sự cách đây hơn 25 năm vẫn được tiếp tục dưới một h́nh thức khác giữa ngài và ‘đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II vĩ đại và kính yêu.’

Một vị thánh

Thánh Giuse! V́ tên của ngài là Giuse: Joseph Ratzinger! Dĩ nhiên c̣n phải kể thêm thánh Biển Đức. Ngày thứ sáu 1-4-2005, vào những ngày cuối cùng của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, đức hồng y Joseph Ratzinger nhận giải Thánh Biển Đức tại Subiaco, về công tŕnh thăng tiến sự sống và gia đ́nh tại Âu Châu, và ngày 19-4, ngài đă kế vị giáo hoàng với danh xưng là Biển Đức XVI. Ngài đặt triều đại ḿnh dưới sự che chở của thánh Biển Đức, tổ phụ của phong trào đan tu ở phương tây và là thánh quan thầy của Châu Âu.

Một lục địa

Châu Âu. Và ta có thể thấy ngay mối quan tâm của ĐTC đối với lục địa này qua câu hỏi mà ngài mượn của Đức Gioan Phaolô II để đặt ra cho nước Pháp: “Ngươi đă làm ǵ với Phép Rửa của ḿnh!”

Một quốc gia

Trung Quốc từng trĩu nặng trong ḷng của ĐTC Gioan Phaolô II. Và Trung Quốc tiếp tục là một mối ưu tư của vị đương kim Giáo Hoàng. Ngay bài diễn văn đầu tiên nói với các phái đoàn ngoại giao cạnh Ṭa Thánh, ngài nói lên mong ước nối lại ban giao với những người đang ở xa, và ngài phong một Hồng Y Trung Hoa để tỏ ḷng trân trọng đối với đất nước và Kitô hữu ở nơi xa xôi ấy. Ta vẫn c̣n nhớ rằng Đức Bênêđitô XV, mà ngài lấy tên, từng là vị Giáo Hoàng đả mở cửa đối với Trung Quốc.

Một địa điểm

Thánh đường “T́nh Yêu Thiên Chúa” (santuario del Divino Amor), ở ngoại ô Rôma. Đức Thánh Cha quyết định đến thánh đường này, một thánh đường dâng cho Đức Mẹ, vào ngày 1 tháng 5 tới đây. Thánh đường mới này là do lời khấn của cư dân Rôma trong Thế Chiến thứ II : đấy có thể xem là thánh đường Nữ Vương Ḥa B́nh.

Một màu sắc

Màu xanh và trắng trên các ô vuông của lá cờ Bavière, từng được giương lên khắp nơi trên cánh đồng Marienfeld, ngài Giới Trẻ Thế Giới ở Cologne.

Một con thú

Con gấu của thánh Cobiniô, trên huy hiệu của đức giáo hoàng.

Một quyết định

Ngài từng tham khảo các Hồng Y trước khi phong những Hồng Y mới. Ngài thao thức có được sự hiệp thông ngày càng cao giữa hàng giáo phẩm. Dù không quên đi vai tṛ kế vị thánh Phêrô, ngài thực thi chức vụ ḿnh trong khiêm nhường: ngài đă quyết định bỏ đi chức vị “Giáo Chủ Phương Tây” (Patriarche d’Occident), một cụm từ xưa cũ và gây hiểu lầm, v́ chữ Phương Tây (Occident) hiện nay không c̣n cùng một nghĩa như xưa. Ngài chứng to ḿnh là một con người của đối thoại: ngài có nghệ thuật đối thoại song song với nghệ thuật sư phạm. Ngài khuyến khích đối thoại với cộng đồng khó đối thoại nhất, v́ những lư do thần học, văn hóa, chính trị, đó là cộng đồng Hồi Giáo. Tuy nhiên, ngài không bao giờ quên đi chân t́nh Kitô giáo: Chúa Giêsu là Đấng Cứu Độ, và là Đấng Cứu Độ cho mọi người! 

Một cuốn sách

Kinh Thánh! Ngài mời gọi giới trẻ luôn có một cuốn Kinh Thánh bên ḿnh, và trở thành những người ‘quen thuộc với Kinh Thánh”. Ngài khuyên họ suy niệm Lời Chúa, cả Cựu Ước lẫn Tân Ước: chủ để của ngày Giới Trẻ Thế Giới 2006, lần đầu tiên, sẽ rút ra từ Cựu Ước: Lời Chúa là ngọn đèn soi cho con bước, là ánh sáng chỉ đường con đi (Tv 118). Ngài mời gọi giáo sĩ cũng như giáo dân hăy thực thi lectio divina. Dĩ nhiên rồi, v́ ngài là con của thánh Biển Đức, đấng là đưa cao khẩu hiệu: Ora et labora! Hăy cầu nguyện và lao động!

Một biến cố

Phục Sinh! Chúa Kitô đă Phục Sinh! Đó biến cố mà ĐTC công bố ngày Chúa Nhật vừa qua, và bảo rằng biến cố đó liên hệ đến tất cả chúng ta: Biến cố này đă thay đổi ‘đời sống chúng ta’ và thay đổi cả ‘lịch sử nhân loại’●                                                                                                     


                                                                                                                                                           Maranatha