“Chết” hay c̣n gọi là “sống đầy đủ”…

 

 

        Kinh tế thế giới những ngày này lâm vào ṿng bế tắc, hụt hẫng, hay đang trên đà phát triển? Nạn thất nghiệp, cảnh ở lại thành thị những ngày tết đôn đáo kiếm sống, đủ nói lên một thảm trạng buồn nơi túi tiền thu nhập cộng đồng. Ấy vậy, người giàu vẫn tiếp tục làm giàu, nghèo lại hoàn nghèo. Những bước chân cuối cùng trên hành tŕnh mùa chay, mang vận tốc mạnh mẽ, hối hả, hay lê bước ́ ạch? Công ăn việc làm chưa đâu vào đâu, nghĩ ǵ đến chuyện sống đạo, chứng tá Tin Mừng. Nghĩ cũng đúng. Khổ cho bà con, đau xót cho anh chị em lao động thấp lương. Bần tiện chuyện kinh tế, eo hẹp tiền nong sinh sống; đă vậy, lết từng bước đến nhà thờ, nhà thánh, tưởng đâu t́m được chốn “an nhàn thư thái”, ai dè: bao thư xin ủng hộ mùa chay, xin giúp người nghèo, giúp… Ḿnh nghèo, có ai giúp đâu? Nghèo, xiêu vẹo mọi mặt, lấy ǵ ủng hộ, tương trợ? Loay hoay t́m ư tưởng chia sẻ Tin Mừng chúa nhật thứ 5 mùa chay, tôi để quên cái chết ṃn kinh tế cuả các bạn. Thôi th́, kẻ mọn hèn này mạo muội thử một lần ḥa nhập cuộc sống nghèo, để t́m ư sống trong bối cảnh Tin Mừng.

        Câu chuyện Tin Mừng mở đầu bằng một mắt xích giới thiệu. Người Hy Lạp, ít nhiều nghe lời dạy, đôi lần chứng kiến các phép lạ, họ khao khát t́m kiếm Đức Giêsu. Hơn một lần nh́n lá đơn xin việc, tôi bắt gặp tương tự một kiểu mong chờ thời cơ nơi các bạn công nhân. Nỗi khao khát, hồi hộp, nôn nóng của các bạn hoàn toàn giống thái độ t́m kiếm nơi các người Hy Lạp. Thời khắc hănh diện nh́n thấy tên ḿnh niêm yết nơi bảng thông báo trúng tuyển, cũng giống một trật, với lúc Đức Giêsu bắt đầu gặp gỡ những con người t́m Chúa. Dừng tại đây, sau khi bắt tay làm việc, các bạn vui thích với “đồng – công” tương xứng, hay mong muốn đồng lương được cải thiện phù hợp với công sức bỏ ra? Kinh Thánh không đá động ǵ đến t́nh tiết sau cuộc gặp gỡ. Phải chăng người Hy Lạp đă thỏa măn? Hay họ thấy chán chường khi gặp tận mắt một ông Giêsu huyền thoại, thực ra chẳng có tí ǵ khác người b́nh thường? Bế tắc của câu chuyện mở ra trước mắt. Ngay tại điểm này, tôi khám phá nét tương đồng giữa các bạn công nhân và người Hy Lạp, tất cả đang t́m cho ḿnh hai chữ “đầy đủ”. Đành rằng, ḷng tham con người vô đáy; tuy nhiên, thể nào cũng có một mốc giới hạn con người thấy rằng: việc kiếm sống tương đối tạm ổn. Khái niệm “đầy đủ” xin được đóng khung bằng “tạm ổn”. Lao ḿnh như con thiêu thân, chỉ mong sống “đầy đủ” nhu cầu vật chất; sau đó mới tính đến chuyện “đi đạo”, tôi thấy sao sao ấy. Không biết các bạn đă trải qua kinh nghiệm bậc làm cha mẹ có con đi học xa? Nghĩ thử xem, thương con, lo cho từng đồng học phí, sinh hoạt phí, “yêu đương” phí, có khi cả viện phí, “nộp phạt” phí,… Vậy mà thằng con chỉ nhớ “phone” về nhà khi “viêm màng túi tiền”. Buồn chứ, tủi thân lắm chứ. So sánh với một đứa con lâu lâu nhắn tin về nhà những điểm số “quí tộc” 8, 9, 10; với đứa con chỉ biết ḅn rúc của cải cha mẹ, các bạn thiện cảm với ai hơn? Một khi gây được “t́nh duyên” chợ đời, nụ cười thành công sẽ mau chóng nở rộ trên khuôn mặt chính chủ. Hơn nữa, khi ư thức thái độ không đơn côi, cuộc sống trở nên duyên dáng, phong phú và có ư nghĩa. Quay lại vấn đề, tôi ủng hộ các bạn ra sức kiếm sống với mọi nỗ lực có thể; đồng thời cũng khiêu khích các bạn một lần thử t́m kiếm “ư nghĩa cuộc đời” nơi Đức Giêsu. Chúng ta biết mở miệng xin xỏ, chúng ta cũng phải biết mở miệng tạ ơn, san sẻ những thành công cuộc sống với vị Thiên Chúa “luôn luôn lắng nghe, luôn luôn thấu hiểu”. Giữa “đầy đủ” vật chất và “đầy đủ” hai mặt: vật chất lẫn tinh thần, bạn sẽ chọn “đầy đủ” nào?

Điểm lang thang thứ hai, và cũng là điểm chính của đôi ḍng chia sẻ, là thái độ “chết đi”. Tôi mạo muội so sánh tiến tŕnh lao động với “cái chết” của hạt lúa. Cũng một giống lúa, nhưng chết ở mănh đất này, nó sinh được 30 hạt con, mănh khác sinh được 60, 100. Nhà nông hay thật “nhất nước, nh́ phân, tam cần, tứ giống”. Điều mong muốn nơi công chuyện mần ăn, chính là lúa phải sinh “quả”. Hiệu suất, tạm thời không bàn đến. Đối với học sinh, cần phải “chết đi” với thái độ gian lận thi cử. Có như vậy, khi xin việc với bằng cấp trong tay, ḿnh hănh diện và tự tin với bằng cấp do chính kiến thức của ḿnh mang lại. Đối với người lao động, thái độ “chết đi” với việc gian lận trong quá tŕnh sản xuất, giúp ḿnh giữ được công việc đang làm, không sợ bị sa thải, kiểm tra tay nghề. Nói đi cũng phải nói lại, một khi “chết đi” cho chính sự gian lận, trây lười,… chính các bạn đang làm sống dậy niềm vui nơi những cánh tay âm thầm giúp đỡ các bạn vật chất lẫn tinh thần. Kiến thức các bạn có, ai dám chắc do một thân một ḿnh kiếm sống, học tập, trau dồi? Thiên Chúa tài ba trao tặng các bạn những “nước, phân, cần cù, hạt giống” một cách “cho không” qua cha mẹ, thầy cô, họ hàng, bạn bè. Một mặt, Ngài mời gọi các bạn “chết đi” qua việc chế biến các chi tiết đă giao gửi để tự ḿnh làm “đầy đủ các khía cạnh”; mặt khác Ngài mời gọi các bạn tự ḿnh “chết đi” qua việc làm “đầy đủ” người khác – dĩ nhiên “đầy đủ” cả vật chất lẫn tinh thần. Tôi gửi đến các bạn h́nh ảnh một Lamber de Lamotte bán đứt lâu đài Lamotte – Pháp, lấy tiền giúp đỡ cho công cuộc truyền giáo Viễn Đông và trở thành Giám mục tiên khởi giáo phận Đàng Ngoài khu vực Đông Nam Á. Tôi cũng không quên một Jean Cassaigne từ bỏ người bố ruột, họ hàng, chọn lấy Việt Nam để truyền giáo; từ bỏ tước hiệu Giám Mục Sài G̣n, chui rúc sống với anh em bệnh phong dân tộc thiểu số Di Linh – Lâm Đồng, cuối cùng chết v́ bệnh cùi. Đặc biệt hơn, một anh chàng gia đ́nh nghèo, 14 tuổi từ bỏ đạo tổ tiên, ông bà, xin gia nhập đạo công giáo, âm thầm, lặng lẽ tiến đến chức vị giám mục phụ tá Tổng Giáo Phận Sài G̣n những năm 80-90: Aloisio Phạm Văn Nẫm. Thiên Chúa giúp tất cả, trong đó không loại trừ tôi, làm “đầy đủ” chính ḿnh; hơn nữa mời gọi “chết đi” để làm “đầy đủ” anh chị em xung quanh. “Chết đi” của tôi không nằm ở chất lượng vật chất trong bao thư “chia sẻ mùa chay”, “giúp người nghèo”,… nhưng thể hiện nơi hành động cụ thể: duy tŕ sự hiện diện cụ thể của Thiên Chúa qua ngôn từ tao nhă, triệt tiêu lừa đảo, biếng nhác, cũng như chung vai chia sẻ khó khăn kinh tế, hụt hẫng ư chí nơi những “món quà đặc biệt Thiên Chúa trao gửi”,…

Bước lang thang cuối cùng chính là sự “lo lắng”. Sắp sửa làm bố, làm mẹ, ai lại không “đau đầu nhức tróc”? Trước một hành tŕnh du lịch, tôi phải sắp xếp, chuẩn bị biết bao chuyện lỉnh kỉnh. Nói cách khác: ai cũng phải lên kế hoạch cụ thể cho một dự định, trách nhiệm. Nếu không, tôi sẽ khốn đốn, buông xuôi khi mọi chuyện xảy đến. Đức Giêsu trong đoạn Tin Mừng cũng biết lo lắng, xao xuyến cho cái chết của dự án cứu độ. Lo lắng, không phải để sợ hăi và tháo lui, nhưng chuẩn bị thật kỹ lưỡng, nhờ vậy công việc sẽ kết thúc cách thành công mỹ măn. “Cái chết” với những tật xấu, điều dữ là chuyện không đơn giản, có thể nói là ảo tưởng nếu như tôi không định thần để chấp nhận chết đối với nó. Người đời sẽ coi tôi là “điên rồ, ngu muội”, nào là: “lo thân ḿnh chưa xong, lại tính chuyện bao đồng”, hay là “thằng dở hơi, người ta làm sao th́ mày hăy làm vậy, người ta làm bậy th́ mày hăy làm theo”,… Chính sự lo lắng, giúp tôi tỉnh thức những ảo tưởng phù vân; đồng thời làm tôi bám chặt lấy Thiên Chúa để Người làm tôi trở nên “đầy đủ” và tôi dám “chết đi” để làm anh em “đầy đủ”.

        Ba khía cạnh cho một cuộc t́nh tay ba “Thiên Chúa – tôi – anh em”. Tôi thấy việc sống đạo, khi nền kinh tế bấp bênh, là chuyện làm được. Mặc dù ư nghĩ ban đầu về cái nghèo của tôi làm tôi không thể giúp đỡ người khác không hoàn toàn sai; nhưng tôi được Đức Giêsu giới thiệu một con đường đẹp để làm “đầy đủ” chính ḿnh cả mặt vật chất lẫn tinh thần. Ngài tham lam lắm, khi tiếp tục mời gọi tôi “chết đi” để người khác cũng được “đầy đủ”. Cái “đầy đủ” cuối cùng, vượt ra khỏi quan niệm “tạm ổn” chính là hạnh phúc đời sau, một sự “đầy đủ” đích thực. Một điểm đặc sắc, không nói không được, cũng là câu kết của những chắp vá lang thang chia sẻ: “Đức Giêsu Kitô vốn giàu sang phú quư, nhưng đă tự ư trở nên nghèo khó v́ anh em, để lấy cái nghèo của ḿnh mà làm cho anh em trở nên giàu có” (2Cr 8,9).

28/03/2009, FLJ.