Diễn Đàn Giáo Dục
Ngài Hiệu Trưởng
17. DẠY CON THƯƠNG NGƯỜI NGHÈO, NGƯỜI TÀN TẬT
Tôi chứng kiến một lần lâu lắm rồi nhưng vẩn không quên.
Chúng tôi đến thăm một gia đình có thế giá và đạo đức, tất
nhiên là theo cách nhìn của hàng xóm cho đến giờ nầy.Gia
đình đang sum họp : ông bà, cha mẹ, cô dì, chú bác, đủ cả,
chung quanh một đứa trẻ đang làm trò gì đó. Để xả giao chúng
tôi cũng bước đến nhìn, chào và cỗ vũ em bé. Mẹ cháu dạy:
- Con chào các ông,giỏi lên.
Đứa bé chào không đợi phải nhắc lần thứ hai.
- Con chào các ông ạ.
Bà nội bảo tiếp theo:
- Con hát một bài đi.
Thằng bé hát tức khắc. Giỏi thật. Nhưng mẹ cháu bảo tiếp.
- Ông ba Què đi thế nào đâu, con đi cho mọi người xem.
Thằng bé uốn mình lê chân như người què và cả nhà thích chí cười ầm lên.Tôi thật sự bị sốc, không chịu được phải bỏ đi ra ngoài.
Chúa tôi ơi! người ta dạy con như thế đó sao? Gia đình có mấy giáo viên, nhiều người có chức danh đạo và đời. Giáo dục là như vậy, đạo đức là như vậy đó ?
Thế thì dạy cách nào? Khó đưa ra bài học,những nguyên tắc. Bạn dư biết có nhiều gia đình không học hành, không giàu có, thế mà được tiếng là gia đình tốt, cư xử phải đạo, nhân từ, bác ái với người già, người tàn tật. Trái lại có nhiều gia đình giàu sang phú túc,danh vọng, chức quyền nhưng lại bị người đời nguyền rủa là thất nhân ác đức.Tuỳ bạn, làm sao coi được, có tiếng tốt ở đời và theo cách nói dân gian, để đức cho con cháu..
Tôi đến thăm một linh mục già, đang chuyện vản vui vẻ thì một thanh niên bước vào nói năng lung tung. Đúng rồi cũng anh nầy nữa, hôm nay lại đến đây phá. Chúng tôi không chịu nổi phải giao cho bảo vệ đối phó, có khi hơi quá, nhưng biết sao, chúng tôi cần yên tỉnh để làm việc. Cha xứ ở đây ngài cư xử khác chúng tôi.
- Nầy hôm nay cha có khách, con về đi, mai đến chơi nhé.
Đâu phải dể dàng thuyết phục anh chàng tưng tưng nầy. Phải mất lâu thời giờ đối đáp bá vơ với anh, nhưng cha luôn vui vẻ nói chuyện như với con người bình tỉnh. Thật đáng nể cha. Anh chàng ba trợn quay lưng đi cha gọi nói:
- Đây cầm điếu thuốc hút cho vui; đây nữa cầm tiền nầy để dành mai ăn sáng, không uống rượu nhé..
Màn bi hài kịch chấm dứt. Cha nói vu vơ:
- Nếu gia đình mình phải cưu mang con người như thế khổ biết bao! Ngày nào nó cũng ghé đây, không phá phách gì nhưng nói bậy bạ nghe mệt lắm, được điều là biết nghe lời. Ghé đâu người ta cũng đuổi, mình đuổi nữa thì thì tội nghiệp, nó biết ghé đâu chơi.
Thấy và nghe ông cha già cư xử với người khùng như thế tôi nghỉ cần phải tự kiểm về vấn đề nầy. Bài học là đây.
Nhiều điều khác, tai nghe mắt chưa thấy nhưng chắc chắn là có. Trộm cướp đã là kỳ khôi, cướp vé số của người tàn tật, giựt tiền của trẻ ăn xin thì độ tàn nhẩn đến bậc nào? Lường gạt người lương thiện làm ăn mua bán là bất lương. Gạt gẩm quả phụ,người già thì quả là không còn lương tri nữa rồi.
Dạy trẻ tôn trọng người già, giúp đở người tàn tật, chúng ta có khuyên răn nhưng thường là nói chung chung. Tôi nghỉ nên chỉ rỏ một số hành động cụ thể như:
- Không bắt chước giọng nói của người ngọng, người nói lấp để cười đùa.
- Không giả bộ tướng đi của người tàn tật.
- Lên xuống cầu thang nhường cho người già, người bệnh phía lan can.
- Trên đường cùng đi, nếu không có gì khẩn lắm, hảy cầm gậy dẩn người mù,xách dùm hành lý cho người già. Giúp họ qua đường là điều thật cần thiết.
- Cầu hẹp, đường chật hảy dừng lại chờ người lớn tuổi, trẻ em đi trước, nếu cần thì giúp đưa qua .
- Nhở có va chạm, hãy tức khắc xin lỗi mà không cần phân bua phải trái.
- Hành khất đến nhà nên giao cho trẻ bổn phận đem quà ra tặng và lưu ý xem chúng làm có trân trọng không để sửa dạy.
- Trên tàu xe, nhường chổ cho người già, người tàn tật là điều sơ đẳng.
- Nên biết ông bà thọ hay không là do con cái lể phép, hiếu thảo.
- Lễ nghi,tiệc tùng trong gia đình hảy ưu tiên lưu ý người già. Thường lưu ý đến trẻ con mà quên mất ông bà.
