Ḷng quẢng đẠi đích thỰc

 Elizabeth Cobb - Trần Duy Nhiên dịch

 

 Sau khi cơn băo táp càn quét một thị trấn nhỏ cạnh, nhiều gia đ́nh lâm vào cảnh màn trời chiếu đất. Sau đó, các tờ báo địa phương kể lại nhiều câu chuyện thương tâm về những gia đ́nh khó khăn nhất. Chúa nhật hôm ấy, một tấm h́nh đánh động tôi một cách đặc biệt. Một phụ nữ trẻ đứng trước căn nhà di động (mobile home) đă nát tan tành, nét lo âu hằn lên gương mặt chị. Một cháu trai, độ bảy tám tuổi, đứng cạnh chị, mắt nh́n xuống. Một em bé bấu chặt vào váy mẹ, nh́n thẳng máy ảnh, mắt mở to v́ bối rối và sợ hăi. Tôi đọc kỹ hơn, và nhận ra rằng kích cỡ quần áo của họ cũng gần giống như kích cỡ của gia đ́nh tôi. Đây hẳn là cơ hội để dạy cho các con tôi biết giúp đỡ những người ít may mắn hơn ḿnh. Tôi dán tấm h́nh của gia đ́nh trẻ ấy lên tủ lạnh, giải thích về nỗi bất hạnh của họ cho hai đứa con song sinh 7 tuổi của tôi, Brad và Brett, và cho đứa con gái 3 tuổi, Meghan. Tôi nói: “Chúng ta có thật nhiều thứ, c̣n những người đáng thương này hiện nay không có ǵ cả; chúng ta hăy chia sẻ với họ.”

   Tôi mang ba chiếc thùng lớn từ trên gác xuống và đặt ở giữa pḥng sinh hoạt. Meghan trầm ngâm nh́n hai anh nó và tôi xếp vào thùng những món đồ hộp và thức ăn khô, xà pḥng và các vật vệ sinh khác. Tôi vừa chọn quần áo, vừa khuyến khích các con trai nghĩ đến đồ chơi của ḿnh và đem tặng những món nào mà ḿnh ít thích nhất. Meghan im lặng đứng nh́n hai anh xếp các đồ chơi phế thải vào thùng. Tôi bảo: “Mẹ sẽ giúp các con kiếm một cái ǵ đó thích hợp cho em bé gái, khi mẹ làm xong chuyện này.”

   Hai cháu trai đặt đồ chơi ḿnh chọn để tặng vào một thùng trong khi tôi xếp quần áo vào thùng thứ ba. Meghan tiến tới, ôm chặt trong ḷng Lucy, con búp bê bằng vải, nhàu nḥ, bạc màu, tả tơi, nhưng đấy là thứ mà nó yêu quí nhất. Nó dừng lại trước thùng đựng đồ chơi, đưa gương mặt bụ bẫm sát gương mặt dẹp lép, màu mè của Lucy, hôn một lần cuối, rồi nhẹ nhàng đặt lên trên các món đồ chơi khác. Tôi nói: “Này con, con không buộc phải cho Lucy đâu. Con thương Lucy lắm mà”. Meghan trầm ngâm gật đầu, mắt long lên v́ nước mắt chực trào. “Má à, Lucy làm cho con hạnh phúc. Có thể nó cũng làm cho đứa con gái kia hạnh phúc như con”.

   Tôi nghẹn họng. Tôi nh́n Meghan một hồi lâu, suy nghĩ xem làm cách nào để dạy cho hai đứa con trai bài học mà cháu mới dạy tôi. Bởi lẽ tôi bỗng ư thức rằng người ta thường đem cho những cái dư thừa. Ḷng quảng đại đích thực ấy là cho đi cái ḿnh tha thiết nhất. Ḷng rộng răi trong vắt, ấy là một cháu bé ba tuổi tặng một con búp bê nhàu nát nhưng ḿnh rất quí yêu cho một đứa con gái mà cháu không hề quen biết, với hy vọng rằng con búp bê đem lại niềm vui cho em kia cũng giống như từng đem lại cho chính ḿnh. Tôi là người muốn dạy dỗ bỗng lại được dạy dỗ. Hai con trai tôi đứng há hốc miệng mà nh́n em gái ḿnh đặt con búp bê yêu dấu vào trong thùng. Không nói một lời, Brad đứng dậy về pḥng. Nó quay lại tay cầm một món đồ yêu quí nhất. Nó hơi do dự, nắm chặt lấy đồ chơi; nó nh́n Meghan rồi đặt vào trong thùng cạnh Lucy. Một nụ cười nở lên môi của Brett; nó bật dậy, mắt long lanh, chạy vào lấy ra một vài chiếc xe Matchbox đắt tiền. Tôi sững sờ; tôi ư thức rằng các con trai tôi cũng hiểu được ư nghĩa hành động của Meghan.

   Nuốt nước mắt, tôi siết cả ba con vào ḷng. Noi gương của đứa con út, tôi lấy chiếc áo gió cũ màu nâu đă sờn cổ tay ra khỏi thùng đồ. Tôi thay bằng chiếc áo gió màu xanh lá cây mà tôi vừa mua tuần trước. Tôi hy vọng rằng người phụ nữ trẻ trong h́nh cũng rất thích chiếc áo ấy như tôi

 

ĐiẾc, cÂm, vÀ quÈ

Lm. Nguyễn Trung Tây, SVD

   Chuông cửa nhà reo vang kính coong, kính coong. Bà Miêng nh́n ra cánh cửa gỗ đóng im ĺm, rồi lại quay vào t́m kiếm bóng dáng của hai người con trai. Tiếng chuông cửa tiếp tục ấn sâu thúc hối, kính coong, kính coong. Bà Miêng quyết định tắt TV đi tới khung cửa sổ nh́n ngó ra ngoài t́m kiếm bóng dáng của người bấm chuông. Nhưng rất tiếc, bà cũng không thấy chi. Tiếng chuông tiếp tục thúc dục những bước chân của bà Miêng tiến tới cánh cửa. Cửa mở he hé, bà Miêng nh́n thấy nơi cánh cửa gỗ là hai người thanh niên tóc vàng hoe hoe mặc quần tây đen, áo sơ-mi trắng, cổ thắt cà-vạt màu xám, tóc tai cắt ngắn gọn gàng. Thấy bà Miêng, hai người thanh niên người Mỹ cúi đầu nhanh nhẹn cất tiếng chào trong tiếng Việt với âm giọng của người Mỹ,     — Chào bà… Bà có khỏe không?

   Bà Miêng ú ớ buộc miệng kêu, “Ơ!” rồi nh́n hai người thanh niên Mỹ nói tiếng Việt, không biết phải phản ứng ra sao với t́nh huống bất ngờ đang diễn ra ngay tại khung cửa nhà. Rất may, ngay lúc đó, cậu Hai Hoàng xuất hiện sau lưng mẹ. Nh́n hai người thanh niên, cậu Hai nhoẻn miệng cười nhă nhặn nói, “Thank you”, rồi nhẹ nhàng đóng hai cánh cửa lại.    — Họ đi giảng đạo đó mẹ. Phải công nhận những người này hay thật, trời nắng hay trời mưa, trời băo hay trời tuyết, họ vẫn thay phiên nhau cứ hai người một đi tới từng nhà gơ cửa giảng đạo.

   Bà Miêng thở phào nhẹ nhơm:    — Hên có con. Nghe họ mở miệng nói tiếng Việt, mẹ giật ḿnh, cứ ú a ú ớ không biết nói sao. Từ hồi qua Mỹ tới bây giờ, đây là lần đầu tiên mẹ nghe người Mỹ mở miệng nói nhưng không nói tiếng Mỹ mà là tiếng Việt. Có mấy lần mẹ đang đi bộ, tao gặp mấy người hàng xóm người Mỹ, họ mở miệng chào, hỏi thăm. Mẹ cũng chào lại.

   Cậu Hai hỏi bà Miêng,    — Mẹ chào như thế nào?

   Bà Miêng chép miệng,  — Th́ nào có biết nói chi ngoài hết Hêlô rồi lại thank you. Rồi họ nói họ nghe, mẹ nói mẹ nghe, tay họ và tay tao cùng múa, cuối cùng đường ai người đó đi, bởi chẳng ai hiểu ai nói chi hết. Mà bây giờ là c̣n đỡ chứ hồi mới tới, mẹ rầu thúi ruột, bởi ở bên đây ban ngày hai đứa con đi làm hết, chỉ c̣n một ḿnh mẹ ở nhà. Đi ra đi vô chán bật TV lên coi phim nghe tin tức, nhưng cũng có hiểu chi đâu. Cầm tờ báo lên đọc, nhưng cũng chẳng hiểu họ viết cái chi ngoại trừ nh́n h́nh. Thật t́nh, cứ y như người mù dở, vừa điếc lại c̣n vừa câm. 

   Bà Miêng nói,    — Gần hai mươi năm không ở gần các con. Con cái ở một nơi, bố mẹ ở một nẻo. Giờ Chúa cho gặp lại được hai đứa là mẹ mừng rồi, c̣n mong chi nữa, nhưng thật t́nh mà nói, sống ở bên Mỹ, có tuổi cỡ như mẹ th́ chỉ mong ước đi t́m gặp một người.

   Cậu Hai trợn mắt,    — Mẹ nói mẹ muốn đi t́m ai?

   Bà Miêng nói ngay,    — C̣n ai khác ngoài đi gặp Chúa.

   Nghe câu trả lời của mẹ, cậu Hai yên lặng trong khoảng một giây, rồi cất tiếng hỏi người mẹ, giọng hơi mất tự nhiên,    — Mẹ nh́n c̣n khỏe quá mà…

   Cậu Hai thả trái banh thăm ḍ,   — Hay là mẹ đau? Mẹ bị bệnh hả mẹ?

   Không trả lời câu hỏi của cậu Hai, bà Miêng nửa đùa nửa thật,    — Không bệnh mà cũng như có bệnh, bệnh điếc, bệnh câm, và què.

   Cậu Hai Hoàng nhoẻn miệng cười nói với mẹ,    — Con hiểu rồi. Con hiểu tại sao tự nhiên mẹ lại nói là mẹ muốn được gặp Chúa để Chúa chữa lành bệnh cho mẹ rồi.

   Bà Miêng gật gật đầu nói,    — Đâu, con hiểu như thế nào, nói cho mẹ nghe thử coi.

   Người con trưởng trả lời,    — Mẹ xem coi con nói có đúng không nhé. Mẹ nói mẹ điếc là bởi v́ người ở bên đây nói tiếng Anh, mẹ không hiểu chi hết.

   Bà Miêng gật đầu, hỏi,    — C̣n câm. Tại sao lại câm?

   Cậu Hai Hoàng tiếp tục,    — Mẹ nói là từ khi tới Mỹ cho tới bây giờ, mẹ trở thành câm, bởi v́ mẹ không nói được tiếng Anh, cho nên có miệng mà cũng như không. 

   Bà Miêng lại gật đầu,    — Vậy là con biết rồi đó. Từ khi tới Mỹ cho tới nay, mẹ trở thành câm và điếc. C̣n què! Nói què là bởi v́ có đôi chân mà nào có đi được tới đâu. Phố xá bên này xe hơi chạy như mắc cửi, nh́n chóng cả mặt, mà mẹ có biết lái xe đâu, xe đạp th́ họa may. Nhưng bên đây có ai đạp xe đạp, nói chi tới chuyện đi bộ. Có muốn đi bộ sang nhà d́ Minh thăm vợ chồng d́ chú ấy th́ cũng đành chịu.

   Bà Miêng quay sang nói với cậu Hai,    — Cho nên tự nhiên mẹ nghĩ là nếu có Chúa Giêsu ở đây, mẹ sẽ nhờ con với em Ba Hưởng đặt mẹ lên chơng, mang tới gặp Chúa. Nếu không gặp được Chúa, hai anh em con phải mang mẹ lên mái nhà, đục thủng trần nhà, tḥng dây mang mẹ xuống, để mẹ được gặp Chúa, nhờ Chúa chữa cho khỏi què, chạy như hươu; khỏi câm, nói tiếng Anh như sáo; khỏi điếc, nghe tiếng Anh như nghe tiếng Việt. 

   Lạy Chúa, những lúc đôi môi của chúng con đóng lại, xin mở miệng chúng con ra để chúng con ngợi ca danh Chúa; những lúc chúng con trở nên lăng tai, xin chữa lành đôi tai của chúng con để chúng con nhận ra tiếng Chúa đang th́ thào ngay cạnh bên; những lúc chúng con té ngă trên đường đời, xin nắn lại đôi chân của chúng con để chúng con đứng dậy bước đi những bước đi mới.                                                                          

T̀M Ư CHÚA

                                                   Kẻ lữ hành

   Trong việc cắt nghĩa những dấu chỉ của thời đại, tôi không nên vội vàng và thiên kiến. T́m sự thực bao giờ cũng là một việc phải ḍ dẫm. T́m ư Chúa bao giờ cũng là một sự khiêm tốn và vô tư.

   Tôi cần biết ghi nhận trung thực các sự kiện.

   Tôi cần lắng nghe tiếng nói của mọi phía.

   Tôi cần đón nhận khát vọng của mọi tầng lớp.

   Tôi cần quan sát chiều hướng của các diễn biến.

   Tôi cần cầu nguyện và bàn hỏi với Chúa.

   Phải rất khiêm tốn và ngay thẳng mới trông t́m được đúng ư nghĩa của các dấu chỉ hiện nay.

   Nếu tôi thành thực, các dấu chỉ hiện nay sẽ cho tôi biết rơ hơn về tôi, về t́nh thế và về ư Chúa.

   Có lẽ điều quan trọng hơn là phải can đảm, dám chấp nhận ư nghĩa Chúa muốn gửi vào các dấu chỉ, lời cảnh tỉnh.

   Sự thực nhiều khi bi đát. Bởi v́ sự thực có lẽ sẽ kết án tôi và bắt tôi phải sửa lại tất cả nếp sống.

   Mỗi biến cố là một dấu chỉ, mỗi dấu chỉ đều có một ư nghĩa. Nhiều khi Chúa muốn nói với tôi qua biến cố. Nhưng tôi phải khiêm tốn và b́nh lặng mới nghe thấy được.

   Mỗi biến cố đều mang một ẩn số. Ẩn số đó gói một sứ điệp Chúa muốn gửi cho tôi, nhưng tôi phải chăm chú và vô tư lắm mới khám phá được sứ điệp đó.

   Mỗi biến cố là một bài toán. Bài toán đó gài vào đời tôi. Nhưng tôi phải phục thiện lắm, mới t́m ra được giải đáp.

   Thời đại cho thấy nhân loại không ngừng đổi thay, nhưng nếu trong những đổi thay đó Chúa vẫn luôn luôn hiện diện và cũng muốn tôi hiện diện như một chứng minh của Ngài, th́ tôi phải làm ǵ đây?.

   Để t́m trả lời, có lúc tôi thử đặt tôi vào thời đại của Chúa Cứu Thế.

   Giả như tôi sống trong thời đó, tôi sẽ đứng về phía nào? Liệu tôi có dám bênh Chúa không? Những biến cố xảy ra có dạy tôi điều ǵ không?

   

   Trong lănh vực thể thao, tôi rất thích môn bóng đá. Thời c̣n là sinh viên tôi đă từng là một thủ môn suất sắc của trường, bạn bè thân mến gọi tôi là : “T. Goal.”

   Tôi yêu thể thao bao nhiêu, th́ lại càng học tập tốt bấy nhiêu, v́ thể thao giúp cho tôi có được một sức khoẻ cường tráng, một đầu óc minh mẫn, linh lợi, để tôi luôn sáng suốt trên con đường học vấn, hầu mong đạt được hoài băo trở thành “Bác sĩ”chữa bịnh cho những người nghèo.

   Vâng! Đó là nguyện vọng của ba tôi lúc sinh thớ. Ba mẹ tôi đă lao động vất vả để nuôi năm anh em tôi ăn học. V́ kinh tế quá khó khăn, sức người có hạn, nên ba tôi đă mất sau một cơn bạo bệnh (Phải chăng đó cũng là Thánh ư Chúa định?) C̣n lại một ḿnh mẹ, nhờ ơn Chúa trợ giúp, bà vẫn cố gắng sống lạc quan yêu đời, và rất thương con cái, bà đă ráng gồng gánh để lo cho năm anh em tôi được tiếp tục đi học, với mong ước sau này các con ḿnh sẽ trở nên người hữu ích cho gia đ́nh, cho Giáo hội và xă hội. Chính từ đó, mẹ tôi đă không quản ngại bao vất vả hy sinh tần tảo, thức khuya dậy sớm, buôn thúng bán bưng, chắt chiu từng đồng tiền bát gạo để cho anh em tôi được học hành đến nơi đến chốn.

   Thương mẹ, tôi cố gắng phấn đấu học thật giỏi, không quan hệ với bạn bè xấu, tránh tất cả những cuộc ăn chơi xa xỉ. Hằng ngày tôi vẫn cọc cạch với chiếc xe đạp cà tàng, từ B́nh Thạnh chạy vào trung tâm TPHCM để thi hành tốt nhiệm vụ sinh viên với sự cầu tiến không ngừng. Biết tôi nghèo, vài tên c̣ mồi rải rác quanh trường t́m đến ḍ hỏi, dụ dỗ tôi đi buôn “chất trắng” sẽ có nhiều tiền, sống thoải mái đời sinh viên. Tôi mạnh dạn trả lời họ:

   - Tôi thà nghèo, nhưng làm ăn lương thiện, chứ không đời nào chôn ḿnh vào vũng bùn đen tối đâu. Các ông có nghe câu tục ngữ dạy đời này: “Nghèo cho sạch rách cho thơm, ham gấm lụa mà hư thân?”

   Thấy tôi nói chuyện đầy cương quyết và bản lĩnh, nên họ đành quê mặt rút lui. Trước bao nhiêu cạm bẫy của cuộc đời, tôi đều thầm lặng cầu ơn Chúa giúp, Đức Mẹ và Thánh Cả Giuse phù hộ, rồi tự bản thân tôi cố gắng dùng ư chí để vượt qua, nhờ được hiểu biết từ những thông tin trên báo, đài, thầy cô v.v..Tôi đă ư thức được sự nguy hiểm của căn bệnh thế kỷ HIV/ AIDS, để rồi từ đó tôi càng cố gắng “Sống có bản lĩnh,” có lập trường hẳn hoi (không buông lỏng). Nhờ vậy, thầy cô, bạn bè rất quí trọng tôi, trong gia đ́nh, mẹ và anh em cũng rất thương mến tôi, mẹ dù vất vả nhưng vẫn luôn điểm nụ cười trên môi. Tôi luôn nỗ lực học thật tốt, để không phụ t́nh thương trời biển mà mẹ đă dành cho anh em tôi.

   Ngày tôi tốt nghiệp ra trường, mẹ đến ôm chầm lấy tôi trong hàng lệ mừng vui sung sướng. Dù với cánh áo bà ba bạc màu, đơn sơ mộc mạc, nhưng tôi vẫn thấy mẹ đẹp nhất trên đời. Đẹp bởi chính tấm ḷng yêu thương của mẹ đă dạy dỗ tôi nên người, đẹp từ đôi tay gầy guộc đảm đang của mẹ, đă nâng đỡ tôi suốt quăng đời niên thiếu vắng bóng cha, và nhờ có sự hiện diện của mẹ hôm nay, đă làm cho tôi ư thức hơn về chính bản thân ḿnh... Từ nay tôi sẽ thay thế vai tṛ của ba tôi trong gia đ́nh, không để mẹ phải lam lũ cực khổ như những ngày tháng vừa qua nữa. Tôi muốn mẹ được hưởng một tuổi già đầy b́nh an, bên những đứa con thảo ngoan của mẹ .