LINH MỤC LÀ AI?

  Lm. Giuse Vũ Đức

   Vào hè, các trường Tiểu, Trung, Đại Học đều đóng cửa, học sinh, sinh viên lên đường đi nghỉ. Các Đại Chủng Viện Công giáo cũng thế, các Đại chủng sinh cũng từ biệt Đại Chủng Viện, các giáo sư, bạn bè nghỉ xả hơi. Các thầy năm cuối từ biệt Đại Chủng Viện, giáo sư, bạn bè và sẽ không trở lại Đại Chủng Viện là nơi mà các thầy đã sống 7, 8 năm để học hành và được đào tạo để trở thành linh mục hầu có thể phục vụ Giáo Hội sau này. Các bạn ấy đã hoàn tất chương trình giáo dục của chủng viện và sẽ được thụ phong Linh Mục. Các Cha Mới mở lễ đầu tay, tạ ơn…Thật hạnh phúc cho nhiều chủng sinh, gia đình và bạn hữu của tân chức, nhưng cũng có nhiều người thắc mắc và đặt câu hỏi Linh Mục là ai?

   Để trả lời câu hỏi trên, có lẽ không gì hơn là nhớ lại lời mời gọi sai đi của Thầy Chí Thánh: “Anh em hãy đi tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thọ tạo.” (Mc 16: 15)

   Hai ngàn năm trước đây, theo Phúc Âm kể lại, dân chúng đi theo để nghe Chúa Giêsu rao giảng. Tin Mừng của Ngài đã đánh động con tim của biết bao người nên số người tin theo Chúa rất đông. Điều này cho thấy đức tin nở rộ khi được nghe loan truyền, và điều được trao ban chính là lời Thiên Chúa (Rm 10: 17). Vì thế, Linh Mục cần có bổn phận thông truyền chân lý Phúc Âm cho thế gian. Sống đời Linh Mục là sống loan truyền Lời Chúa, truyền bá giáo thuyết của Giáo Hội, là mời mọi người tin để được lãnh nhận ơn cứu rỗi. Linh mục giúp tín hữu sống đời Kitô hữu qua các bí tích, sống tốt lành hầu được nên thánh. Khi cử hành bí tích Thánh Tẩy, linh mục giúp người tin được lãnh nhận đời sống thánh trong Đức Kitô qua Phép Rửa; rồi qua Bí Tích Hoà Giải, linh mục đứng vai trò trung gian giúp các tín hữu làm hòa với Thiên Chúa; qua Bí Tích Xức Dầu, linh mục xoa dịu nỗi đau của người bệnh và xin ơn trợ sức cho họ; khi cử hành Thánh Lễ, linh mục tiến dâng thánh lễ tạ ơn, ngợi khen cũng như hy tế của Chúa Giêsu, và cùng với tín hữu dâng lên Chúa Cha lễ vật là chính cuộc sống của họ. Linh mục cũng còn giúp giáo dân tham dự các nghi thức phụng vụ khác để giúp họ có đời sống kết hiệp sâu xa với Chúa và cộng đồng Hội Thánh hơn.

   Linh mục còn thi hành chức vụ của Chúa Kitô như là đầu và là chủ chăn của cộng đoàn. Thay mặt Giám mục, linh mục tụ họp gia đình Thiên Chúa như một cộng đoàn huynh đệ duy nhất. Trong việc đoàn tụ này Linh Mục theo gương Chúa đối xử nhân hậu với mọi người như luật đòi buộc của đời sống Kitô hữu. Linh mục cũng cần khôn ngoan và đầy lòng yêu thương nhẫn nại trong nhiệm vụ theo lời Thánh Phaolô đã nhắn nhủ “khuyến khích với tất cả lòng nhẫn nại…” (2 Tim 4: 2) để giúp giáo dân đạt tới sự trưởng thành Kitô Giáo, nghĩa là giúp họ sáng suốt nhận ra ý Chúa trong các biến cố lớn nhỏ của cuộc đời, giúp họ nhận ra việc phải làm, điều phải thực hiện, cũng như nhắc nhở người tín hữu không chỉ sống cho mình mà còn phải theo đòi hỏi của luật Bác Ái. Tuy được kêu gọi để phục vụ mọi người nhưng Linh Mục đặc biệt cần phải săn sóc và dành sự quan tâm cho người nghèo khó và yếu đuối, cũng như không được quên thanh thiếu niên. Linh mục được mời gọi sống ân cần và thăm viếng an ủi những người gặp khổ đau bện hoạn tật nguyền. Linh mục cũng phải lưu ý chú tâm đến việc truyền giáo, nhất là quan tâm đến người dự tòng và tân tòng. Với trái tim thao thức truyền giáo, linh mục cần thành lập ban Giáo lý Dự Tòng và cổ võ kêu gọi cộng đoàn giáo xứ tiếp tay hướng dẫn các dự tòng trong việc tìm hiểu đức tin Kitô giáo và những sinh hoạt của Giáo Hội, để người dự tòng và tân tòng sống đời Kitô hữu. Điều cụ thể nhất là thi hành việc bác ái tương trợ trong cộng đoàn để minh chứng chúng ta đang sống tinh thần của con cái Thiên Chúa là Đấng Yêu Thương và Nhân Lành

   Muốn hoàn thành sứ vụ cao cả như thế Linh Mục phải được tuyển chọn và đào tạo cách cẩn thận. Lời Chúa đã khẳng định, Chính Thày đã chọn các con và sai các con đi.” (Ga 15: 16) cho thấy ơn gọi linh mục là một sáng kiến và là ơn sủng của Thiên Chúa ban cho. Trong Giáo Hội Linh Mục được kêu mời và tuyển chọn để nối dài sự hiện diện của Chúa Kitô và chu toàn sứ mạng đã nhận trong Giáo Hội qua việc đặt tay của Giám mục. Linh mục phải xác tín mình trọn vẹn thuộc về Chúa và phải làm việc cho Chúa, cho chính Chúa mà thôi.

   Tuy được Chúa kêu mời nhưng linh mục rất cần ý thức thân phận mỏng dòn yếu đuối của mình mà dành thì giờ học hỏi, được đào tạo liên tục về đời sống nhân bản cũng như đạo đức tâm linh trong nhiệm vụ phục vụ Lời và dân Ngài. Người linh mục có tự do để đáp lại mời gọi ấy, bằng chọn lựa và sự cộng tác triệt để với ơn thánh Chúa ban. Thánh Augustinô đã nói “Khi tạo dựng chúng ta, Chúa không cần hỏi ý kiến nhưng để cứu chúng ta Ngài cần chúng ta ưng thuận và cộng tác.” Vì chính Chúa cũng không thể cứu vớt những ai không muốn. Một khi đã tin theo Đức Kitô đáp lời mời gọi thì chính là lúc Chúa Chọn, mà sự lựa chọn nào cũng có hai khía cạnh: TỪ BỎ và CHẤP NHẬN. Từ bỏ những gì ngược với thánh ý Chúa, chấp nhận những gì Ngài dậy, đúng hơn sứ vụ của Linh Mục là một nhiệm vụ và dù được ban chức thánh thì cũng chỉ sử dụng để phục vụ theo gương Chúa Giêsu: “Ngài đã quỳ xuống rửa chân cho các môn đệ.” (Ga 13, 14).

   Trong thư luân lưu năm 2005, Đức Gioan Phaolô II đã khẳng định: “Linh mục hưởng một số đặc quyền nào đó giữa các tín hữu hay một số việc nơi nhà cầm quyền, nhưng Linh mục phải nhớ rằng những đặc quyền ấy phải được khôn khéo xử dụng và nhằm lo thăng tiến phần rổi các linh hồn (salus animarum) và luôn nhớ rằng Chúa Kitô mới thật sự là đầu của Dân Chúa, nên phải hướng người tín hữu về với Chúa Kitô chứ không để họ gắn bó với cá nhân Linh Mục.” Nói cách khác Linh mục phải là hình ảnh sống động và trong suốt của Đức Kitô, vì chủ chăn nhân lành là Chúa Giêsu đã đến để phục vụ đàn chiên. Đức Kitô đã yêu và phó mình cho Giáo Hội để thánh hóa Giáo Hội (Ep 5:25-26) nên Linh mục khi nhận lãnh sứ mạng trong Giáo Hội thì thao thức, làm việc và phục vụ Giáo Hội. Linh Mục là người làm vườn của Giáo Hội nên có bổn phận giúp cho dân Chúa sống thánh thiện. Vì là mục tử, linh mục phải hy sinh cho đoàn chiên. Người mục tử nhân lành hiến mạng sống vì chiên (Ga 10:11). Tông huấn Pastores Dabo Vobis cũng nhắc lại hinh ảnh Đức Kitô là mục tử tối cao nhất hy sinh vì đoàn chiên. .

   Nhưng Linh Mục phải làm gì trong vai trò đã được trao phó?

   Theo thư luân lưu “Linh mục và ngàn năm Kitô giáo thứ ba” của bộ giáo sĩ thì Linh mục chính là:

   -  Thày dậy lời Chúa: Mặc dù sách vở và internet giúp quảng bá các bài giảng, suy niệm lời Chúa khắp nơi; nhưng Linh mục có nhiệm vụ hướng dẫn trực tiếp Lời Chúa cho dân Ngài, vì thế các Linh mục cần phải sống đời cầu nguyện và gắn bó mật thiết với Chúa Kitô, suy gẫm Lời Chúa thường xuyên hầu chuẩn bị cho việc giảng Lời Chúa với niềm xác tín, sống động đầy sức lôi cuốn và hấp dẫn.

   -  Thừa tác viên của Bí tích: Linh mục giúp tín hữu tham dự vào sự sống của Đức Kitô và thi hành sứ mạng của Ngài. Linh mục nuôi dưỡng đàn chiên và đưa các tín hữu tới sự thánh thiện. Chính vì thế Linh mục cần đặc biệt lưư ý đến bí tích thánh thể và hoà giải là phương thế căn bản đưa người tín hữu tới Thiên Chúa.

   Đức Kitô là mục tử đã hy sinh mạng sống vì đàn chiên. Linh Mục theo gương Chúa phải hết lòng phục vụ đàn chiên, phó mình bằng cách hiện diện, hiểu biết đàn chiên và từng con chiên nhờ cảm thông chia sẻ những ưu tư âu lo của họ, để rồi đưa họ về với Chúa chứ không tạo sự gắn bó cho cá nhân Linh mục, đồng thời Linh mục vẫn phải giữ tinh thần thừa sai không chỉ lưu tâm săn sóc đàn chiên được trao phó tại địa phương mà còn phải hướng về thế giới Giáo Hội hoàn cầu nữa.

   Nhận sứ mạng Linh mục nhưng Ngài không được đem ra khỏi thế gian, nhưng được mời gọi ở lại giữa thế giới hôm nay để sống và phục vụ: “Họ ở trong thế gian….con không xin Cha cất họ ra khỏi thế gian (Ga 17: 11-15). Linh mục là người đang sống trong thế giới hôm nay và trong thế gian này đang có những bước tiến khổng lồ về mọi phương diện văn hoá, kỹ thuật, văn minh, nên Linh mục quan tâm đến các vấn đề đang xẩy ra trong thế giới hầu hướng dẫn cộng đoàn đọc ra được các dấu chỉ của thời đại. Dĩ nhiên không thể đòi các linh mục phải trở thành những chuyên viên trong các lãnh vực của xã hội. Nhưng các linh mục cũng cần học hỏi, ý thức và biết sử dụng những thành quả của khoa học kỹ thuật để thâu tích cho mình những tư liệu cần thiết để hỗ trợ cho việc rao giảng và chuyển đạt Tin Mừng. Sống trong thế kỷ 21, Linh Mục có bổn phận loan báo Tin Mừng cho những người của thế kỷ này vì thế các Ngài phải cố gắng ra khơi bằng những phương tiện hôm nay nếu không sẽ bị tụt hậu, đè bẹp và kết quả của công việc sẽ chẳng tới đâu.

   Dù làm tất cả trong thế gian và cho mọi người nhưng người linh mục không thuộc về thế gian. Được tuyển chọn từ loài người và thiết lập vì loài người, sống với mọi người như anh em nên linh mục giống họ trong mọi sự ngoại trừ tội lỗi. “Họ không thuộc về thế gian cũng như con đây không thuộc về thế gian (Ga 17: 16)” vì thế gian ngăn cách giàu nghèo, định sai giá trị con người, dửng dưng với tôn giáo, xa lìa Thiên Chúa và Giáo Hội, chối từ tha nhân, không chầp nhận khổ đau và thánh giá. Còn Linh Mục, là thừa tác viên, có bổn phận phải phục vụ, là Mục tử, Linh Mục phải hy sinh và hiến mạng sống cho đàn chiên nhưng vẫn chỉ là đầy tớ vô dụng của Chúa. Hơn nữa dựa trên chứng từ đời sống bản thân, con người thời nay thích nhìn các chứng tích hơn là nghe giảng dạy, mà nếu họ nghe là vì người dậy là chứng nhân.

   Với sự trợ giúp của ơn Chúa với sự cố gắng của bản thân, Linh Mục trở nên muối ướp thức ăn, men làm dậy bột và là ánh sáng của đêm tối. Linh Mục thế kỷ 21 là người sống trong thời đại tân tiến nên không nhiều thì ít phải mang dấu ấn thời đại, đón nhận những thách đố, những xu hướng để chuẩn bị cho mình những hành trang cần thiết, tôi luyện bản thân để việc hướng dẫn đàn chiên được thành quả tốt đẹp.

   Nhưng xu hướng ấy, thành quả ấy là gì?

   Thời đại của khoa học, và kỹ thuật trong nhiều lãnh vực nhưng ở đây chỉ đề cập đến truyền thông và sinh học cũng đủ làm chứng. Thời buổi của internet, vấn đề sinh sản vô tính gây ra nhiều nghi vấn về mặt luân lý và đạo đức. Thời buổi toàn cầu hóa, những vấn đề không còn giới hạn tại địa phương mà lan rộng trên toàn thế giới. Thời buổi tục hóa, người linh mục cần quan tâm hơn những giá trị nhân bản, mặc dù Chúa đến không chỉ mang cho nhân loại đạo làm người mà thôi. Nếu chỉ quan tâm đến mặt trần thế, con người sẽ không cần đến rửa tội, dự lễ, lãnh nhận Bí tích. Người ta sẽ hờ hững với tôn giáo, cuối cùng sẽ bỏ đạo, từ chối Thiên Chúa. Khi con người chỉ biết có mình, sống cho mình, con người đâm ra ích kỷ, và dù có những phương tiện truyền thông hiện đại và xu hướng toàn cầu hóa, con người cô đơn hơn bao giờ, cuối cùng thì trở xa lạ trong thế giới tục hoá này.

   Vì nếu chỉ sống cho mình, con người dễ chạy theo vật chất, lợi nhuận và tìm hưởng thụ. Người ta sẽ coi nhẹ tôn giáo, bởi vì bỏ ăn uống mới chết chứ bỏ lễ nào có hệ gì! Con người đâm ra sợ tha thứ, sợ hy sinh, sợ đau khổ, sợ chết. Hưởng thụ được khích lệ, người ta mua sắm không vì nhu cầu mà dể thỏa mãn thị hiếu, một thị hiếu đã bị chi phối bởi những hình ảnh quảng cáo. Trước những thách đố của thời đại, Linh Mục phải biết nhận thực và dựa trên Tin Mừng để phân biệt tốt xấu. Tuy tất cả là hồng ân nhưng xu hướng nào cũng có hai mặt nên Linh Mục phải biết xử dụng phương tiện hiện đại để đem lại thành quả tốt đẹp cho dân Chúa, hơn nữa chính Linh Mục phải biết Thiên Chúa điều khiển những bước đi của lịch sử nhân loại hôm nay và ý thức Linh Mục vẫn được Thượng Đế điều hành nên đừng bỏ hay quên sứ vụ truyền giáo của thế kỷ 21 này.

   Nếu hạnh phúc của nhà truyền giáo là có người rửa tội thì hạnh phúc của Linh Mục phải là săn sóc và quan tâm đến nhu cầu của các tín hữu qua Bí Tích Hoà Giải. Qua bí tích này, các tín hữu có thể tìm lại ơn tha thứ, nguồn vui tâm hồn. Có những hối nhân đã khóc nức nở khi sám hối vì tội của mình khi nhận ra lòng thương của Chúa. Khi thi hành chức vụ cao đẹp ấy, Linh Mục là người diễn dịch lòng yêu thương nhân từ của Chúa, muốn được như thế thì Linh Mục phải sống khả tín và khả ái.

   Thật vậy ơn Chúa có thể ban để hoàn tất công trình cứu rỗi qua thừa tác viên bất xứng nhưng thông thường Ngài muốn thể hiện những việc lạ lùng qua những thúc giục và hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, qua sự kết hợp mật thiết với Chúa và bằng đời sống thánh thiện và gương mẫu của Linh Mục.

   Linh Mục phải làm hết sức để lòng thương của Chúa toả sáng qua những hành động của Ngài. Nghiêm nhặt quá sẽ làm dân chúng tháo lui, dễ dàng quá sẽ gây hiểu lầm, nhưng là theo gương Chúa Giêsu hiền lành diễn đạt đúng mức lòng quảng đại và sự tha thứ hầu mang an bình và chữa lành cho con chiên.

   Nhìn chân dung Linh Mục qua thừa tác viên của bí tích hòa giải sẽ thấy nguồn gốc lòng thương xót vô biên của Chúa “ không phải các con chọn Thày nhưng chính Thày đã chọn các con (Ga 15:16) Linh Mục là người được sai đi làm đại diện cho Chúa dù Linh Mục thấp nhỏ, yếu hèn. Chúa ký thác trái tim đầy yêu thương của Ngài vào trái tim nhân loại Linh Mục đễ ban ơn tha thứ cho hối nhân. Muốn chu toàn trách vụ Linh Mục cần ký thác trái tim nhỏ bé của mình vào trái tim thương xót của Thiên Chúa.

   Nhưng Linh Mục cũng cần ý thức thân phận mỏng dòn của mình, cũn là con người có xương có thịt không thay đổi sau ngày lãnh chức hay sau thánh lễ Tạ ơn. Bài hát quen thuộc…Vì tôi là Linh Mục, Chung phận kiếp lưu đầy, Nên suốt đời phiêu bạt, Nên mãi mãi là mây bay…Rồi câu chuyện “Tóc Mây” của thập niên 60-70…Cuốn phim ăn khách The Thornbird phát hành tại Úc Châu… tất cả cho thấy tính chất rất người trong Linh Mục.

   Con người linh mục vẫn mang những yếu đuối khuyết điểm và có thể vấp ngã, nhưng họ vẫn phải phấn đấu với chính mình. Linh Mục vẫn là người biết khóc cười, biết đói biết no; biết đau khổ lo âu khi đối diện với thời kỳ đen tối, biết âu lo sợ hãi lẫn vui mừng, và cũng đầy hỉ nộ ái ố như bao con người khác.

   Khi làm người, Chúa Giêsu cũng đã chấp nhận thân phận như vậy. Vì thế nên Satan trong sa mạc đã gạ gẫm Ngài bằng những hấp dẫn vật chất quyền hành danh vọng. Kinh Thánh nói rõ “sau khi làm đủ cách cám dỗ, ma quỷ rút lui (Lc 4: 13). Điều đó chứng tỏ cuộc đời của Chúa Giêsu cũng là một chuỗi phấn đấu bước tới. Linh Mục đã chọn sống kiếp hiến thân để phục vụ trọn vẹn, cũng phải phấn đấu không ngừng trước bao nhiêu lựa chọn như bất cứ ai. Trước khi kết thúc sứ vụ trần gian, khi đau thương quằn quại trên thập giá mà Chúa Giêsu vẫn bị cám dỗ dùng quyền năng xuống khỏi thập giá để thiên hạ thán phục. Cơn cám dỗ cuối cùng này cũng tương tự như cơn cám dỗ lúc bắt đầu cuộc đời rao giảng.

   Linh Mục cũng không thể đi ra ngoài con đường ấy, cuộc đời Linh Mục là một chọn lựa giữa những việc của nhân vật TÓC MÂY, ở những kiếm tìm xây dựng và dấn thân bước tới trong lý tưởng, một cuộc phấn đấu không ngừng như lời Thánh Phaolô nhắn gửi giáo dân Do Thái “Linh Mục là người được chọn giữa người phàm và được đặt làm đại diện cho mọi người để giao tiếp với Thiên Chúa, để dâng lễ vật đền tội. Linh Mục có khả năng cảm thông với những kẻ ngu muội và những kẻ lầm lạc bởi vì chính mình cũng đầy khuyết điểm, yếu đuối, Linh Mục phải dâng lễ đền tội cho dân thế nào thì cũng phải dâng lễ cho chính mình như vậy.” (Dt 5: 1-5)

   NGHĨA VỤ và ĐỜI SỐNG LINH MỤC là thế đó như những BÔNG HỒNG của cây hồng gai.

                     Thưa Ngài, Cha được chọn (1) giữa muôn người,

                     Sống cầu nguyện (2) trung thành suốt cuộc đời

                     Tin Mừng rao giảng (3) phụng vụ ban bí tích

                     Yêu thương bác ái (4) với mọi người

                     Đọc lời Chúa (5) suy niệm kiếm ý sâu

                     Sống tin yêu giúp người (6) trước lo âu

                     Đồng hành (7) hợp tác với người liên kết

                     Lớp dân nghèo (8) giữa xã hội thương đau

                 Trọng ý kiến (9) của người cha kết thân

                     Hòa đồng vui vẻ (10) sống từ nhân

                     Đáp nhu cầu (11) công bình phục vụ

                     Dựng cộng đồng (12) dân Chúa Đẹp mọi phần

                  Giữ nhân bản (13) tạo đời sống thiêng liêng

                     Xây hợp nhất (14) gạt bỏ mối thù riêng

                     Không biên giới giữa tự do hay khám ngục

                     Chủ tâm kết lại (15) một đoàn chiên.

    LINH MỤC là ai? Trả lời một cách ngắn gọn và đầy đủ Ngài là CHÚA KITÔ THỨ HAI (Alter Christus) như thế thưa Cha mới: từ nay Cha là Chúa KITÔ.