CHUYỆN VỀ MAI GHÉP CÁI MƠN.

          Mỗi độ xuân về, tản mạn một chút gì về cây Mai luôn là một đề tài thú vị. Từ ngàn xưa đến nay có biết bao bài viết về cây Mai, Hoa Mai, Vịnh Mai… mà vẫn luôn hấp dẫn, vẫn phong phú và cuốn hút như thuở nào. Câu chuyện này chỉ là một góc nhìn của tôi về nguồn cảm hứng, sáng tạo của những nghệ nhân nuôi trồng Mai ở Cái Mơn.

          Chỉ mới cách nay khoảng một thập niên thôi, những khách chơi Mai và những người làm Mai lẫn vẫn còn nhớ rõ: Mai Thủ Đức luôn luôn thống trị ở các hội chợ Hoa Xuân khắp miền Nam. Thiên nhiên ưu đãi vùng đất Thủ Đức và vùng ven Sài Gòn rất thuận lợi trong việc nuôi trồng Mai vàng. Những giống Mai chọn lọc quí hiếm nhiều cánh, to, sắc vàng quí phái rực rỡ phần lớn đều xuất xứ từ Thủ Đức.

          Tôi thường xuyên tham gia Hội Chợ Hoa Xuân ở vườn hoa Lạc Hồng TP. Mỹ Tho, và cảm thấy năm nào cũng vậy, người Cái Mơn và Tiền Giang ra chợ bán rất sớm trước Tết đến nữa tháng, mà về thì rất muộn, còn Mai Thủ Đức và Mai Sa Đéc thì khoảng 25, 26 âm lịch mới xuất hiện, nhưng chỉ cần hai, ba ngày là bán hết sạch. Thời điểm này thì các gian hàng của Cái Mơn chỉ ngồi nhìn thôi, chờ Mai Thủ Đức bán hết rồi mới vớt vát được “cú chót”.

          Mai Thủ Đức thì không có kiểu dáng gì đặc sắc, thuần tý là Mai bung nụ đồng loạt và đúng mồng một Tết là nở rộ, vì vậy bán giá rất cao và thì rất chạy. Dạo ấy, nhà vườn Cái Mơn không hề dám nghĩ đến việc cạnh tranh với Thủ Đức về mặt hàng Mai bông, mà chuyên về các loại kiễng cổ, Bonsai như: kim quýt, cần thăng, mai chiếu thủy…

          Nhưng vài năm gần đây thì thế cờ đã đảo ngược rất ngoạn mục, Mai ghép ở Cái Mơn chẳng những hùng bá khắp các Hội Hoa Xuân ở Miền Nam, Trung, Bắc mà xuất qua các nước khu vực nhất là Trung Quốc. Và một điều rất đáng ngạc nhiên là ngoài các thương lái, các chuyên gia cây cảnh ở các nơi khác đến Cái Mơn thu mua, sưu tầm cây Mai, có phần lớn là thương lái ở Thủ Đức và Sài Gòn.

          Những yếu tố nào mà khiến các nghệ nhân hoa kiễng ở Cái mơn lật ngược tình thế về nghề nuôi trồng Mai một cách nhanh chóng như vậy? Trong khi Thủ Đức có rất nhiều nghệ nhân nổi tiếng đã từng đạt nhiều huy chương trong các hội thi lớn về sinh vật cảnh, còn ngược lại ở Cái Mơn thì nghệ nhân được công nhận, được hợp thức hóa bằng giấy chứng nhận thì đếm trên đầu ngón tay, và dường như không còn mấy cây Mai, cây Kiễng đạt huy chương còn lại ở Cái Mơn. Tương tự như câu lạc bộ Ajax Amsterdam tìm tòi đào tạo cầu thủ rồi chuyển nhượng cho các câu lạc bộ lớn ở Anh, Ý, Tây Ban Nha… có thể ví von như vậy!

          Nhưng cũng có thể nói là Cái Mơn có hàng ngàn “tay nghề” điêu luyện thao thác nhuần nhuyển, tạo dáng một cây bonsai rất nhanh gọn mà lại khai thác được hết cái đẹp, cái dáng, cái chuẩn mực của một cây nguyên liệu (cây thô sơ mới mang về) để trở thành một cây kiễng có thể đạt một cách tương đối ba yếu tố: lão – kì – mỹ trong vòng hai, ba năm sau. Điều này khiến các nghệ nhân thực thụ phải lúng túng.

          Thế mạnh của Mai ghép Thủ Đức là trổ hoa đồng loạt, nên có thể đến mồng ba, mồng bốn là không còn gì để chê, nhưng khách hàng mua về không thể phục hồi cây mai trổ bông lại vào năm sau mà phải cần đến các chuyên gia ở Thủ Đức.

Những ưu điểm mà cây Mai ghép Cái Mơn chiếm lĩnh thị phần bao gồm các yếu tố như: tạo thế dáng đẹp; uốn tỉa sắc sảo, đa dạng; hoa nở rộ từ mồng một đến mồng bốn nhiều ngang tầm với Mai Thủ Đức, song có thể đến rằm tháng Giêng hoa vẫn còn rất nhiều trên cây, sau khi chơi xong khách có thể tỉa cành lại để năm sau chơi tiếp. Mai Cái Mơn dễ nuôi, mỗi năm lại đẹp hơn nên rất được ưa chuộng và đặc biệt là giá thành hạ. Mai ghép ở Cái Mơn phổ biến phục vụ mọi thành phần khách chơi, có giá từ 30 ngàn đồng đến vài chục triệu một cây.

          Hoa Mai là hiện thân của sự mai mắn và thịnh vượng. Người Trung Quốc và ông bà của ta ngày xưa quan niệm là màu vàng của cây mai là màu vương giả, tượng trưng cho sự giàu sang thành đạt. Nên ngày Tết nguyên đáng mà thiếu cây mai trong nhà là một sự thiếu sót trầm trọng. Có nhiều khách chơi mai, ưng ý một cây nào đó xong hỏi giá, dẩu biết rằng có hơi nhỉnh một chút, có thể trả xuống 10 hoặc 20% vẫn có thể sẽ mua được. Nhưng khách không trả giá mà mua luôn, vì khách quan niệm rằng sự mai mắn thịnh vượng của năm mới cũng sẽ hào phóng với mình như vậy.

          Nhờ sự lai tạo cấy ghép của các nghệ nhân chơi mai nên ngày nay người yêu thích mai mới được thưởng ngoạn nhiều loại mai mới lạ, đa sắc, nhiều cánh, có thể tạo một cây mai có 3,4,5 màu khác nhau được gọi là tam tài, tứ quý, ngũ phúc v.v. đó là những phong cách chơi mai thâm thúy mang nhiều ý nghĩa triết lý sâu sắc mà người xưa thì không có nhiều sự chọn lựa như vậy, chỉ đơn giản là chơi cây mai nguyên thủy, thuần chủng.

          Ngày nay ở họ đạo Cái Mơn và các xã phụ cận phát triển nghề trồng mai mỗi năm một nhiều, góp phần tạo thêm công ăn việc làm cho nhiều nghề liên đới tham gia, nhất là nghề quay chậu, dây nhôm sửa kiểng, bao bì v.v…

          Hình như không ngày nào thiếu các ghe, xe lôi chở mai rừng, mai chưa thành phẩm từ các tỉnh lân cận đến Cái Mơn bán cho nhà vườn mặt hàng nguyên liệu này.

          Sau lễ Giáng Sinh, làng hoa kiểng Cái Mơn sẽ có nhiều hộ lần lượt chở kiểng đi bán, đi giao hàng ở khắp nơi trong nước.

          Người viết bài cầu chúc cho mọi người, mọi nhà gặt hái được những thành quả mong muốn và hưởng một mùa xuân vui tươi , hạnh phúc trong sự che chở bình an của thánh bổn mạng họ đạo Philipphê Phan Văn Minh.

                                                                                           Fx. Thái Quang Nhậm

                                                                                             Hình ảnh =>