CHÔM CHÔM  CA!I MƠN CÓ KHI NÀO

                                                                           Lăo Ông Cái Mơn

           ♣ www.caimon.org mến chào bạn

 l

lôm chôm râu ngắn

 

Năm 1954 ông Phạm văn Trí, một trong bốn người học rép cây đầu tiên, được một linh mục người Pháp cho 3 giống chôm chôm Java: chôm chôm râu ngắn, chôm chôm râu dài và chôm chôm trái ráp (ngày nay gọi là chôm chôm nhản).

 Cây giống về đến Cái Mơn chỉ có ông Hai Trí và người bà con ông là ông Năm Cứ ( thân sinh của ông biện Thi) trồng. Người Cái Mơn thấy đó nhưng không dám trồng, hơn nữa vườn đă có sẳn măng cụt, dừa, sầu riêng, ḅn bon…đặt biệt là cam quít rất nhiều, có người trồng đến một hai mẫu.

     Bổng dưng vào một năm, không nhớ chính xác là năm nào, cam quít bị bệnh vàng lá chết hàng loạt. Đích thân ông Mai Văn Tư ( ông năm Tư), một trong bốn người học rép cây, lên Ty Nông Vụ Sài G̣n hỏi thăm cách xử lí. Chính Ông Khuê ( trưởng Ty) cho 5 kỷ sư về Cái Mơn. Chuyên viên đem theo kính lúp, đào gốc cây lên xem rể, xem lá.  Cuối cùng họ chào thua, không chữa được. Từ đây một số người nghĩ đến cây lôm chôm, trồng thử mổi thứ năm mười cây. Năm 1962 thấy cây lôm chôm kinh tế khá, dễ trồng, người ta đốn măng cụt, cam, quít, sầu riêng, dừa để trồng loại nầy. Người ta so sánh như thế nầy:

  

    Dừa 1400đ một chục ( 12 trái)

    Chôm chôm 1500đ một chục (14 trái)

    Trong 3 loại chôm chôm  nầy, theo kinh nghiệm, người dân chọn trồng loại lôm chôm râu ngắn,  ngon và cho trái sai. Chôm chôm trái ráp ăn ngon, trái nhỏ, mặc dầu bán có giá nhưng sai trái một năm th́ hai ba năm thất mùa.Thời nầy người Cái Mơn chưa biết xử lí, siết nước như ngày nay. Chôm chôm râu dài th́ rất ngọt, cơm tróc nhưng để lâu và đem đi xa th́ râu héo, cơm không tróc nữa.

  lôm chôm trái ráp 

Lôm chôm thời thịnh hành c̣n ít lắm nên người ta đếm từng trái bán. Thời gian sau có nhiều, người ta cân kilô bán.

Cây mới trồng phải có người canh giữ, sợ mất cây hoặc bị chặt  nhánh lấy bo để rép cây con.

    Năm 1968  : một giỏ chôm chôm 6000đ

                     : một lượng vàng 8000đ

          1970    : một giỏ chôm chôm 20.000đ

                     : một lượng vàng 12000đ

          1975    : một giỏ chôm chôm 20.000đ

                     : một lượng vàng 25.000đ

- Một xe Honda 67 không c̣n mới giá 100.000đ. Muốn sắm phải bán 4 lượng vàng

- Một tủ lạnh đốt bằng dầu lữa giá 150.000đ. Phải bán 6 lượng vàng để mua.

    Thời điểm nầy ít ai mua vàng v́ không thấy lời. Có tiền người ta mua đất hoặc lên tỉnh thành mua nhà cửa, kinh doanh bất động săn  lời hơn.

    Nhờ lôm chôm nhiều gia đ́nh phất lên giàu có, xây cất nhà lầu, nổi tiếng nhất là 3 anh em Năm Vững, Sáu Vinh, Bảy Đế và nhiều người khác..làm cho họ đạo Cái Mơn mang dáng vẽ sung túc và thịnh vượng nức tiếng một thời, được chánh quyền  đánh giá là xă giàu nhất miền Nam thời bấy giờ.

Xin thắp một nén hương dành cho hương hồn những người  đă có công đem sự ấm no hạnh phúc đến cho người dân Cái Mơn.