__ Xử Lý ____________________________________

Ra hoa - Đậu trái – Nuôi trái

Xoài

                                            - Hai Quang -

            Xoài cát không khó ra hoa nhưng khó đậu trái. Để dễ áp dụng thành công cho vụ xoài, chúng tôi xin trình bày quy trình kỹ thuật theo từng bước cụ thể như sau:

            A. Giai đoạn sau thu hoạch: Có 4 công việc nhà vườn cần làm như sau :

            1.  Bón phân phục hồi : thu hoạch xong nhằm phục hồi cây, bón liền khoảng 2kg Urê+1kg NPK 20-20-15 ( hoặc 2-3 kg AT1 ) +30-40kg phân chuồng hoai/cây 5-6 tuổi, tưới nước cho phân tan.

            2. Cắt tỉa cành : Bón phân xong, cắt tỉa các cành vượt, cành sâu bệnh, cành mọc xà gần mặt đất, tỉa thưa trong tán càng tốt vì như thế sau này ít bị sâu bệnh.

            3.  Kích xoài ra đọt mới đồng loạt : Cắt tỉa xong, khoảng 2 tuần sau phun Thiô-rê (tên là : IÔ-RÊ, Dola 02-X, Bon, K. T xoài, Sure99…. ) cho cây, phun 1 lần, với liều lượng : 25g/8lít. Sau khi phun được 1 tuần, đọt lá non mới bung ra đồng loạt, mỗi đầu cành nẩy ra từ 2 -7 chồi.

            Chú ý : Sự ra đọt đồng loạt sẽ giúp cho việc ra hoa của cây sau này dễ dàng hơn. và không nên tĩa bớt những chồi này cho dù có nhiều, nếu tỉa sẽ ảnh hưởng đến tỷ lệ đậu trái sau này.

            4. Nuôi và bảo vệ bộ lá :Khi đọt non đang phát triển, phun thuốc trừ sâu bệnh+35ml DƯỠNG LÁ + 15g Food-MX1(35-5-5+5MgO) /8/lít để bảo vệ và giúp cho cơi phát triển, định kỳ 10-15 ngày / lần.

            -Khi cần cơi 2 nhú ra đều, pha 15g Food-MX1 (35-5-5+5MgO)  / 8lít phun ướt đều cây một lần.

            -Cây xoài rất cần Ma-Giê để giúp bộ lá phát triển cứng cáp, quang hợp tốt và sau này ra hoa- đậu trái tốt hơn. Vì vậy việc phun Food-MX1 (35-5-5+5MgO)  cho xoài vài lần rất cần thiết.

            Chú Ý : Đối với cây xoài tơ(dưới 15 tuổi) cây thường ra hoa khi cơi 2 già, còn xoài lão(trên 15 tuổi)  thì chỉ ra 1 cơi xong già rồi ra hoa luôn. Vì vậy phải bảo vệ cơi 1 cũa xoài lão và cơi 2 của xoài tơ kỷ lưỡng để sau này cây ra hoa đồng loạt và dễ dàng.

            B. Xử Lý Ra Hoa :

            Xoài có thể tạm chia làm 2 nhóm :

- Nhóm dễ ra hoa : Xoài bưởi, Thanh ca, hòn cát đen, xoài tượng, PalkủnXỉ, Nam-dok-mai…

- Nhóm tương đối khó và khó ra hoa : Cát hòa lộc, Các chu, Cát trắng, Cát Bồ….

            I.  Hổ trợ xoài ra hoa chính vụ:

            Để xoài ra hoa tập trung và sớm vụ hơn xung quanh khoảng 2-4 tuần, xử lý theo 3 bước như sau:

            Bước 1 : Bón phân đón ra hoa, phun thuốc tạo mầm hoa

- Khi cơi đọt cuối tức cơi 2 ( cây tơ )  hay cơi 1 ( cây lão )  nhú hết, bón 1 kg DAP+1kg NPK 20-20-15 ( hoặc 2-3 kg AT2)  / cây 5-6 tuổi để cung cấp dinh dưỡng cho cây trước khi ra hoa.

- Khi cơi đọt cuối chuyển sang xanh nõn chuối ( được khoảng 30 ngày tuổi ) : pha 10 ml thuốc Carbendazim ( Bavistin, Carbenzim, Helocarb…) +15g food-MX2 5-50-5+0, 5B )  / 8 lít phun sương đều cây giúp bộ lá mau già, ngăn cản sự ra đọt non, thúc đẩy xoài phân hóa mầm hoa tốt và “ rửa cây “.  Phun 2-3 lần, định kỳ 10 ngày/lần. Nếu có sâu rầy thì cộng thêm Vibasu 50D ( hoặc Basutigi…)

- Đồng thời, ngưng tưới cho cây ( nếu có)  để không bị ra thêm đọt lá lúc này.

            Bước 2 : Phun thuốc thúc tạo cựa gà, thúc ra hoa

-Khi cơi cuối độ 60 ngày tuổi, 2/3 số lá của cơi đọt cuối đã chuyển từ màu vàng chanh sang xanh đậm, phiến lá dày, mép lá gợn sóng : pha 35ml RA HOA C. A. T-Chuyên dùng cho Xoài ( 2 nắp lưng ) +160gKNO3 / 8lít phun sương đều tán cây ( nhất là các lá đọt đầu cành )  1 lần kích xoài ra hoa.

 -Sau 4-5 ngày, pha 35 ml RA HOA C. A. T + 15g food-MX2 (5-50-5+0, 5B )  phun thêm 1 lần để giúp cây tạo cựa gà tốt rồi ra hoa.

                  -Khoảng 7 ngày sau lần phun đầu cây sẽ nhú cựa g

                  -Nếu khoảng 7 ngày sau lần phun đầu cây chưa có dấu hiệu nhú cựa gà thì phun thêm một lần nữa : RA HOA C. A. T+KNO3 (nhưng lượng KNO3 chỉ bằng ½ lần thứ nhất và tăng RA HOA C. A. T lên 40-50ml )

           -Chú ý :   

                         + Nhóm xoài khó ra hoa thì có thể tăng lượng KNO3 lên 240g / 8lít, nhưng không được quá 320g / 8lít, lá dễ bị cháy.

+Xoài là cây ra hoa không có cảm ứng truyền, tức đọt nào dính thuốc thì ra hoa, đọt nào không dính thì khó ra. Do đó cần chú ý 2 điều : Thứ nhất :phun thuốc thúc tạo cựa gà, thúc ra hoa cần phải phun sương cho ướt đều các đọt lá để cây ra hoa đồng loạt. Thứ hai : Đối với những cây có đọt lá ra không đều vẫn thúc ra hoa bằng cách phun thuốc RA HOA C. A. T +KNO3 cho ướt những đọt già, còn các đọt non thì để sau này khi chúng già nếu muốn có thể xử lý tiếp thêm một lần nữa ( nhớ là khi đó trái đợt trước to bằng trứng gà trở lên để không bị ảnh hưởng ) . nhà vườn gọi đây là xử lý 2 đợt.

            -Bước 3 : Phun thuốc kích thích bung hoa đồng loạt. Khi cây đã có cựa gà(chồi hoa) , pha 50g Thiô-rê trong 8 lít nước phun ướt đẫm các cựa gà thúc hoa ra đồng loạt để tiện phun thuốc phòng trừ sâu bệnh và dễ đậu trái cho hoa.

-Chú ý:Phun Thiô-rê cần đối với nhóm xoài khó ra hoa:cát hòa lộc, các chu…và các cây xoài lão.

Còn xoài bưởi, tượng…Không quá cần thiết. Thời điểm phun Thiô-rê rất quan trọng, nếu phun quá sớm khi chưa hình thành cựa gà thì khi ra hoa thường có xen lá nên bị thán thư nặng hơn và khó đậu trái.

            II. Xử Lý Ra Hoa Nghịch Vụ :

            1.  Đối với nhóm xoài dễ ra hoa ( Bưởi, tượng thanh ca…): Cũng làm 3 bước như trên, nhưng làm ra hoa sớm để bán có giá

              Bước 1 : Thúc ra cơi sớm và bón phân đón ra hoa, tạo mầm hoa

- Muốn cây ra hoa sớm cần làm các công việc giai đoạn sau thu hoạch sớm. Rồi khi cơi 1 già, bón 1 kg 20-20-15 và phun trên lá food-MX1 35-5-5+5Mg  (15g/8lít)  để thúc cây ra cơi 2 sớm.

- Khi cơi cuối ( cơi 2) nhú hết, bón 1kg DAP+ 1kg NPK 20-20-15 ( hoặc 2-3 kg AT2)  / trên cây 5-6 tuổi.

Khi cơi đọt cuối chuyển sang xanh nõn chuối ( khoảng 25 ngày tuổi ) :pha 10 ml thuốc Carbendazim+15g food-MX2 ( 5-50-5+0, 5B ) /8lít phun sương đều cây giúp bộ lá mau già, ngăn cản sự ra đọt non, thúc đẩy xoài tạo mầm hoa tốt và” rữa cây”. Phun 2-3 lần, định kỳ 7-10 ngày / lần. Nếu có sâu rầy thì cộng thêm 20 ml Basutigi 50 ND/8 lít ( hoặc Vibasu…)

- Đồng thời, ngưng tưới cho cây và rút nước mương ( nếu có )

             Bước 2 : Phun thuốc thúc tạo cựa gà, thúc ra hoa:

-Khoảng 55 ngày tuổi của cơi cuối, tức khi 2/3 số lá của cơi đọt cuối chuyển từ màu vàng chanh sang màu xanh đậm, lá còn dẻo : pha 40 ml RA HOA C. A. T+160g KNO3/8lít phun sương đều tán cây ( nhất là các lá đọt đầu cành )  1 lần kích xoài ra hoa.

-Sau 4-5 ngày, phun 40ml RA HOA C. A. T+ 15g food MX2 (5-50-5+0, 5B )  giúp tạo cựa gà nhanh.

      Khoảng 10 ngày sau lần phun đầu cây sẽ nhú cựa gà

             Bước 3 : Phun thuốc kích thích bung hoa đồng loạt.  Cũng phun Thiô-rê khi cây đã có cựa gà ( chồi hoa )

                   2.  Đối với nhóm xoài khó ra hoa ( cát Hòa lộc, các chu, các bồ…)

                      Đối với nhóm này muốn nghịch vụ cần thêm một bước quan trọng là ức chế sinh  trưởng trước rồi làm các bước như kỷ thuật xử lý cơ bản. Cụ thể 4 bước như sau:

              Bước 1 : Ức chế tăng trưởng

                   Sau khi bón phân đón ra hoa, khi cơi đọt cuối được 3 tuần tuổi, lá có màu hồng nhạt, tưới gốc Paclobutrazol. Cách tưới : làm một vành máng chứa nước cách gốc 2 tấc. Nếu đất khô thì tưới nước trước để qua đêm rồi đổ thuốc. Pha thuốc vào nước tưới  (10lít/gốc) . Trung bình 1 lon 500g Paclobutrazol 10Wp tưới được 8-10 cây trên 15 tuổi và 12-16 cây dưới 15 tuổi. Tưới gốc hiệu quả hơn phun lá

             Bước 2 : Phun thuốc tạo mầm hoa

-Sau khi tưới thuốc độ hơn tuần, pha 15g food MX2 (5-50-5+0, 5B)  / 8lít phun sương

đều cây thúc đẩy xoài tạo mầm hoa tốt. Phun 3-4 lần, định kỳ 10 ngày/lần. Có thể pha  chung với thuốc sâu bệnh.

-Đồng thời, ngưng tưới cho cây và rút nước trong mương ( nếu có )

            Bước 3 : Phun thuốc tạo cựa gà, thúc ra hoa

-Khi 2/3 số lá của cơi cuối chuyển từ màu vàng chanh sang màu xanh đậm  (khoảng 55 ngày sau tưới gốc )  : pha 40ml Ra Hoa C. A. T+160g KNO3/8lít phun sương  đều tán cây 1 lần kích xoài ra hoa.

- Sau 4-5 ngày, phun 40ml Ra Hoa C. A. T+15g food-MX2 (5-50-5+0, 5B ) giúp tạo cựa gà nhanh.

- Khoảng 10 ngày sau lần phun đầu cây sẽ nhú cựa gà.

            Bước 4 : Phun thuốc kích thích bung hoa đồng loạt. Cũng phun Thiô-rê khi cây đã có cựa gà ( chồi hoa)

         * Một số vấn đề cần chú ý khi xử lý ra hoa

         + Khô hạn : Khi xử lý ra hoa gặp khô hạn thì ra hoa dễ hơn, nhưng khô hạn ảnh hưởng không nhiều như sầu riêng, chôm chôm hay cây có múi. Tuy nhiên khô hạn rất. Cần thiết trong điều kiện ít lạnh về đêm. Hễ nước nhiều là xoài tiếp tục ra lá nên cần ngưng tưới khi xử lý ra hoa.

        + Sự ngập úng : Ngập úng ở ĐBSCL là một yếu tố tạo “ sốc” gây ra hoa cho xoài, Với thời gian bị ngập khoảng 2 tháng. Do đó ở những vùng bị ngập, xoài sẽ ra hoa sớm Và dễ kích thích ra hoa. Ở những vùng này. Khi nước vừa rút xuống, pha 35ml Ra Hoa  C. A. T +15g food-MX2(5-50-5+0, 5B)  / 8lít phun 2 lần (4-5 ngày/lần) nếu cần giúp cây ra hoa tốt và đồng loạt.

         + Nhiệt độ và thời tiết :Kinh nghiệm của nhà vườn cho biết việc sử lý ra hoa hường có hiệu quả cao khi trời bắt đầu có gió bấc, nhiệt độ thấp. Vì vậy năm nào Noel lạnh nhiều thì xoài ra hoa rất nhiều và dễ đậu trái hơn.

         + Tưới nước : Cần tưới nước lại khi hoa đã nhú được 50% và tưới đều đặng

Cho đến thu hoạch.

         C. XỬ LÝ ĐẬU TRÁI VÀ HẠN CHẾ RỤNG TRÁI NON : 

          . Hoa xoài ra nhiều nhưng đậu trái rất ít và trái non thường rụng nhiều, nhất là khi gặp mưa, sương đêm hay rầy nhẩy, thán thư, phấn trắng và sự thiếu dinh dưỡng. Để tăng tỷ lệ đậu trái, hạn chế trái non rụng, nhà vườn cần xử lý đậu trái và hạn chế rụng trái non 4 lần như sau :

* lần 1 – phát hoa nhú 7-10cm :pha 35ml Đậu Trái C. A. T +thuốc sâu Cypermethrin (Sherbush 25ND, Cymerin…hoặc Supracide) /8lít phun sương đều phát hoa và tán cây.

* lần 2 – phát hoa dài hết cở, hoa sắp nở : pha 35ml Đậu Trái C. A. T+30g Antracol hoặc Dithan-M45/8 lít phun sương đều phát hoa và cây.

* lần 3 sau đậu” trứng cá” 1 tuần : pha 35 ml Đậu Trái C. A. T/8 lít phun sương đều trái và cây ( nếu còn mưa hay sương mù thì pha thêm 30g Antracol hoặc Dithan-M45.

* lần 4 khi trái non to bằng trứng cút ( khoảng 40 ngày sau hoa nỡ) :pha 35ml Đậu Trái C. A. T+ thuốc sâu Cypermethrin/8lít phun sương đều trái non và cả cây để hạn chế rụng trái non.

Một số vấn đề cần chú ý  khi xử lý đậu trái :

+Khi hoa đang nở rộ, hạn chế phun thuốc để không làm ảnh hưởng đến sự thụ phấn cho hoa

+ Bón phân gốc cho cây trong giai đoạn đậu trái dễ gây”sốc” cây làm rụng hoa và trái non thêm, chỉ bón lại khi trái đang to. Vì vậy lần bón phân đón ra hoa trước đó rất quan trọng cho cây sau nầy.

+ Hiện tượng khô đen bông xoài do bệnh thán thư hại khi hoa nỡ nếu trời có mưa hay sương nhiều. Khắc phục : Theo kinh nghiệm vụ xoài cát hòa lộc sớm vừa rồi ở Cái Mơn nếu có mưa đêm hay sương nhiều thì sáng hôm sau rung nhẹ cây cho nước và các hoa đực đã tàn rơi hết xuống đất. Đồng thời pha 30g Antracol+35ml Đậu Trái C. A. T/bình 8 lít, phun sương đều chùm hoa và tán cây. Nếu sương hay mưa kéo dài thì phun 2-3 ngày/lần, tỷ lệ đậu trái vẩn khá.

+ Một số giống xoài có tính cách niên: năm được năm thất. Tăng đậu trái & hạn chế rụng trái non bằng cách phun hổ trợ Đậu trái C. A. T rất cần thiết ở những năm thất mùa. Bo kết hợp với Canxi trong chế phẩm Đậu Trái C. A. T ngoài giúp hoa thụ phấn tốt còn giúp cuống hoa và cuống trái dai. Nhờ đó trái non to nhanh và hạn chế hioện tượng rụng hoa rụng trái non.

+ Khi cây đã nhú hoa , nếu cần kéo dài phát hoa nhanh thì pha 15g food-MX3(1-21-21+3Zn) +35ml Đậu Trái C. A. T/bình 8lít phun cho xoài 1 lần.

D. NUÔI TRÁI :

1. Bón phân tưới nước :

Khi trái to khoảng trứng cút bón khoảng 2 kg NPK 20. 20. 15(hoặc 2-3kgAT3) /cây 5-6 tuổi. chia ra làm 2-3 lần bón, khoảng 15-20 ngày thì bón 1 lần. Tưới nước đầy đủ cho đến mùa mưa.

2. Phun trên lá :

-Pha 35ml Dưỡng Trái+15g food-MX4(10-0-35+3Ca) /8lít, phun định kỳ 15 ngày/1 lần để nuôi trái, chống hiện tuiong75 nứt trái sau này. Có thể pha chung với thuốc sâu bệnh cho tiện.

-Khi trái bằng trứng cút trở lên mà có hiện tượng rụng trái nhiều, pha 35ml Đậu Trái C. A. T+35ml Dưỡng Trái/ 8lít phun ướt đều trái và cả cây  liền để hạn chế số trái rụng.

-Phòng trừ bệnh thán thư gây bông đầu trái, gây chấm thâm đen vỏ trái phun Tilt Super (hoặc Ridomil…) , sâu đục trái dùng Polytrin(hoặc Basutigi…) , bệnh da cám do bọ trĩ thì dùng Confidor.

3. Tỉa & bao trái :

-Tỉa trái : Khi trái bằng trứng gà, tỉa bỏ trái méo, trái đeo, trái có vết sâu bệnh.

- Bao trái : Mục đích là cho trái to, sáng đẹp, cao cấp, bán được giá cao và hạn chế bệnh thán thư, chảy mủ, ruồi đục trái phá hoại trái. Cách làm : tỉa trái xong phun thuốc diệt trứng, sâu, nấm có sẵn trên trái. Một ngày sau dùng túi Mai Xuân loại 19X25cm bao trái lại, xiết chặt miệng bao. Bao trái thường thực hiện trên các giống bán được giá cao như : cát Hòa Lộc, Xoài cao sản, Tượng, Xoài ăn xanh TháiLan…Bao trái thì đở tiền phun thuốc.

4. Một số vấn đề cần chú ý khi nuôi trái :

-Làm sáng trái : Pha 35ml Dưỡng Trái+15g food-MX4(10-0-35+3Ca) /8lít phun khi trái vừa cứng đầu bao, phun 2 lần, 10 ngày/lần làm sáng trái, tạo sáp và ngọt trái.

 -Làm chín sớm : Nếu cần thu sớm thì pha 30g food-MX4(10-0-35+3Ca) +40ml Dưỡng Trái/ 8lít phun khi trái vừa cứng đầu bao, phun 2 lần, 10 ngày/lần làm trái có màu vàng óng như đã già rồi.

-Chống hiện tượng nứt trái :Nứt trái thường do bón  N (đạm)  quá nhiều, do cây bị thiếu nước rồi gặp nước nhiều và do thiếu Ca. Do vậy cần bón NPK cân đối, tưới nước đều đặn và phun bổ sung food-MX4(10-0-35+3Ca) . Có thể bón gốc vôi lúc cây nuôi trái hoặc bón Ca(NO3) 2 cũng hiệu quả nhưng nhớ giảm phân N (đạm) đi

                                                                               Sưu Tầm