Hai Quang sưu tầm:________________________________
|
♣ Trồng trọt - Thủ thách & Niềm vui |
|
|
♣ Nền tảng cơ bản của công nghiệp hoa cảnh |
|
|
♣ Hoa Huệ mới lai tạo |
|
| ♣ Kỹ thuật nhân giống Hoa hồng | |
| ♣ Phát hiện mới: Trà Mi độc đáo VN |

Có thể sẽ là điều thú vị nếu ta chỉ là người nuôi trồng hoa kiểng tài tử, xem đấy là thú vui. Việc được thành hay thất bại chỉ là đều phụ, cái chính là ta được vui cái là thú tao nhàn, b́nh yên với cây cảnh hoa lá. Đúng ra là ta được sống với cây xanh và gởi tâm hồn vào đó. Ai mà chẳng rung động trước một bông hoa đẹp đó là cả một quá tŕnh cũng với những khó khăn mà không phải ai cũng biết cách vượt qua.
Đối với nhà trồng trọt, sản xuất hoa kiểng th́ quá tŕnh nuôi trồng luôn đi cùng với lao động miệt mài, cần mẫn không ngơi nghĩ và cùng với bao lo lắng, đợi chờ. Bỏ qua các yếu tố như môi trường, thời vụ, chủng loại cây trồng, ta chỉ xét đến yếu tố con ngưới trong quá tŕnh nuôi trồng: có 4 chữ “nước, phân, cần, giống” th́ chữ cần là thể hiện rơ nhất yếu tố con người trong sự thành bại của nhà trồng trọt. Con người với sự chuyên cần chăm chỉ, cộng với kiến thức khoa học vững vàng, nhạy bén với t́nh h́nh xung quanh, phán đoán chính xác, có kinh nghiệm thực tiễn th́ bao giờ cũng dễ thành công hơn.
“Làm những ǵ ḿnh biết và biết những ǵ ḿnh làm”. Một thành ngữ mà ta phải tâm niệm trước khi vào cuộc. Khởi sự của một nhà trồng hoa là ta phải biết ḿnh cần làm ǵ, ta có những khả năng và điều kiện ǵ để thực hiện. Và những yếu tố ngoại cảnh như đất đai, nguồn nước, thời tiết, địa h́nh, giao thông… Rồi xét đến tŕnh độ sản xuất, qui mô sản xuất, thị trường tiêu thụ, thời điểm mùa vụ cũng rất quan trọng, và đến chiến lượt sản xuất ở những mùa vụ kế tiếp, và c̣n nhiều yếu tố khác nữa khi ta đi vào chi tiết của từng chủng loại cây trồng. Cái ǵ ta chưa biết th́ ta phải học, học từ sách vở, học ở người đi trước, học qua quá tŕnh tham quan nghiên cứu ở các nơi, tham khảo thông tin, yếu tố có liên quan dù nhỏ hay lớn để ta có thể lường trước được những khó khăn và thấy được những thuận lợi.
Và đến khi nhập cuộc, ta phải luôn theo dơi, giám sát và phân tích mọi vấn đề đang sảy ra. Sự tinh tế trong khâu chăm sóc, tưới nước, bón phân kỹ lưỡng, có chọn lọc. Thời điểm, số lượng, chủng loại nuôi trồng theo điều kiện đất đai môi trường và những xử lư trong quá tŕnh nuôi trồng phải được các nhà vườn quan tâm sâu sắc.
Hăy đi, nghe và nh́n, nhận xét, phán đoán, kết hợp với khả năng kiến thức của ḿnh để đưa ra những quyết đúng cho ḿnh. Đến lúc vào việc th́ tính chuyên cần thể hiện càng rơ nét hơn bao giờ hết. Thành công = 99% sức lao động + 1% thiên tài.
Cái mà những nhà vườn c̣n yếu là sự kết nối giữa khoa học với sản xuất. Mọi thông tin thường bị chúng ta bỏ qua trong đời thường quá nhiều. ai trồng ǵ, ở đâu, thành công hay thất bại, thị trường như thế nào, giá cả mặt bằng, chi phí sản xuất, tŕnh độ sản xuất… và thống kê lại tất cả các yếu tố liên quan như vị trí địa lư, điều kiện môi trường, xă hội, tính khoa học kỹ thuật được áp dụng như thế nào để năng suất, hiệu quả có thể cao hơn. tất cả những điều đó là những bài học kinh nghiệm vô cùng quí giá cho nhà trồng trọt. người nhạy bén là người phải nh́n ra khả năng của ḿnh cộng với thời điểm thích hợp kết hợp với sự chuyên cần th́ thành công là trong tầm tay. “có hiểu biết và áp dụng khoa học + chuyên cần – “ đi đến thành công”. tưởng rằng đơn giản nhưng việc này khó khăn nếu ta đi sâu.
Có ai hiểu được sự thành công hôm nay của những nhà vườn trồng lan như : Anh Trọn ở Cái mơn; anh Hồng ở Hóc Môn, anh Dum ở Củ Chi, anh Bạch ở B́nh Chánh anh Ḥa ở Vũng Tàu , anh Dũng ở Buôn Mê Thuột… và c̣n nhiều người ở nhiều miền đất nước VN nữa đă trả giá cho sự thành công ấy như thế nào. Có ai biết được việc anh Ḥa, trước khi đi mở đất lập vườn lan mới, anh đă nằm đêm tại địa điểm đó bao nhiêu lâu để kiểm tra điều kiện môi trường có thích hợp như thế nào với điều kiện phát triển của cây lan rồi anh kiểm tra nguồn nước, địa chất vùng và cuối cùng mới quyết định nên hay không mua đất lập vườn lan ở đấy!
Đến lúc trở thành nhà sản xuất nuôi trồng hoa thực thụ th́ ta càng thấy cái giá trị của những tài năng này. chế độ chăm bón chuyên cần, chi li từng chút, nhận xét chính xác chi tiết, rút kinh nghiệm sâu sắc, và một chút máu liều lĩnh tím ṭi, khám phá ra những cái mới lạ đă góp phần làm nên những người thành công như thế.
Những việc tưởng như b́nh thường như thời tiết từng ngày trong năm, quang kỳ, biến thiên nhiệt độ có mấy ai ghi chép nhật kư đầy đủ trong quá tŕnh chăm sóc? Chính những điều tưởng như b́nh thường ấy lại là ch́a khóa dẫn đến thành công nhanh nhất cho ta.
Nếu không vận dụng kiến thức khoa học th́ làm sao ta có thể giải thích được những hiện tượng xảy ra trong quá tŕng nuôi trồng, như quang kỳ làm cho cây xương rồng, hoa cúc, hoa mai… bị ảnh hưởng như thế nào trong việt đơm hoa, hay chế độ phân bón ảnh hưởng ra sao… và rất nhiều yếu tố khác nữa.
Đúng là đầy khó khăn nhưng niềm vui sẽ vô tận nếu ta thành công. Thành quả tốt đẹp chỉ đến với những người chuyên cần, có hiểu biết sâu sắc, nhạy bén với công việc và đặc biệt là phải yêu nghề. “bại không nản, thắng không kiêu” chính đều này làm cho ngày ta càng tiến xa hơn nữa với chữ “Cần”.
Bài : Trương Duy Lam
![]()
![]()
Hiện nay, lănh vựt lai tạo hoa đang phát triển mạnh mẽ ở các nước có công nghiệp hoa cảnh, nhất là những năm gần đây khi số luợng hoa cảnh trên thế giới được tiêu thụ ngày càng tăng. Nhờ kĩ thuật lai tạo ngày càng tiến bộ nên hầu hết các loại hoa cảnh được xem như các sản phẩm thời trang nhờ sự đổi mới liên tục, Chủng loại, h́nh dạng và màu sắc của hoa ngày càng phong phú và hấp dẫn hơn. Đáp ứng nhu cầu thị hiếu thay đổi không ngừng và việc thưởng ngoạn mỗi ngày một tinh tế hơn.
Tất cả các loài hoa cảnh đều được khai thác từ hoang dại, được chọn lọc, lai tạo và bổ khuyết các thiếu sót về màu sắc, h́nh dạng, điều kiện nuôi trồng… để h́nh thành các dạng hoa cảnh hoàn chỉnh. Nhiều nước hiện nay chuyên nghiên cứu lai tạo các giống hoa cảnh cung cấp cho thị trường thế giới, nhất là khai thác nguồn gen hoa hoang dại phong phú.
Mục đích chủ yếu của lai tạo hoa cảnh là phục vụ thương mại - thường là lai tạo cho cây dễ hoa, nhiều hoa, mùa ra hoa dài hơn, thời gian thu hoạch hoa ngắn hơn, hoa lớn, màu hoa hấp dẫn, h́nh dáng hoa hoàn chỉnh, hoa lâu tàn. Việc lai tạo c̣n giúp cho cây thích ứng với các điếu kiện khí hậu nuôi trồng khác nhau, kháng được sâu bệnh. đối với các loại hoa cảnh trang trí, lai tạo c̣n nhằm mục đích tạo kich thước cây vừa phải, sống và ra hoa mạnh mẽ hoặc đối với các loại hoa trồng luống, tạo kích thước cây đều nhau và nở hoa đồng loạt. Ngoài ra các nhà lai tạo c̣n làm cho cây vô sinh hoặc ngăn cản sự thụ phấn để hoa lâu tàn hoặc chỉ sử dụng đời F1.
Việt Nam là một trong những nước có nguồn hoa hoang dại phong phú và đặc sắc. công nghiệp hoa cảnh đang h́nh thành và bước đầu phát triển. nhiều pḥng thí nghiệm phục vụ nhân giống nối buớc nhau ra đời. Tuy vậy, chủ yếu là nhân giống các giống hoa ngoại nhập. việc nhân giống mang tính tự phát, thiếu định hướng lâu dài, chủ yếu phục vụ cho thị trường trong nước trước mắt với giá rẻ nên không thể tạo nên một nền hoa cảnh vững chắc. trên thị trường thường gặp cảnh hoa rớt giá nhanh mặc dù ban đầu giá rất cao, và khi thị hiếu đ̣i hỏi một giống hoa mới, có giá trị cao th́ không đáp ứng kịp. Việc nhân giống cũng vậy, có giống nào mớI th́ cứ nhập nhưng không nghiên cứu kỹ điều kiện trồng trọt và nhu cầu thị hiếu. nhân giống tràn lan thực chất là vi phạm bản quyền thương mại giống. Việc này ngay trong nước sẽ không tránh khỏi kiện tụng trong tương lai gần, chưa kể khi hàng hóa xuất khẩu, chắc chắn sẽ gặp không ít khó khăn và nhất là những năm tới khi Việt Nam gia nhập WTO. (tại Đà Lạt đă từng xảy ra trường hợp một công ty nước ngoài nhờ chính quyền địa phương can thiệp xử lư vi phạm bản quyền giống). Nhân giống tràn lan c̣n gây nên t́nh trạng không ổn định trong thị trường tiêu thụ là sản xuất hoa cảnh, nhiều nhà sản xuất nhập giống mới để nuôi trồng 1-2 vụ rồi chuyển sang sản xuất giống khác, nhiều người chuyên tâm vào nhân giống để có lợi tức cao hơn.
Nước ta về mặt địa lư có 3 vùng khí hậu khác nhau, ngoài ra c̣n có các vùng á nhiệt đớI ở vùng cao v́ vậy việc chuyển giống hoa cảnh từ nơi này đến nớI khác để trồng hoặc sản xuất sẽ gặp khó khăn. Khi lai tạo được giống hoa sẽ chủ động được nguồn giống cho sản xuất, giá rẻ, đáp ứng kịp thời nhu cầu thị hiếu và sẽ nâng được tính cạnh tranh khi được xuất khẩu. Việt Nam hiện nay chưa nhận thức đầy đủ về một thị trường hoa cảnh, chưa xem hoa cảnh như một ngành công nghiệp mà chỉ xem hoa cảnh đơn thuần chỉ phục vụ nhu cầu trang trí b́nh thường, cúng kiến hoặc lễ hội – có nghĩa là “hoa nào cũng là hoa”. V́ vậy, không có các đơn vị nhà nước hoặc tư nhân nào quan tâm đến lai tạo hoa cảnh. ở các nước có nền công nghiệp hoa cảnh việc lai tạo luôn luôn song hành với sản xuất hoặc thậm chí đi trước nhiều bước. đă tạo nên một ngân hàng giống. Như vậy người sản xuất có nhiều cơ hội chọn lựa để trồng và cung cấp hàng hóa theo nhu cầu thị trường. hiện nay trên thế giới, lợi tức thu được từ các công ty cung cấp giống rất cao và v́ vậy họ luôn t́m mọi phương cách để bảo vệ bản quyền giống,cũng như chiếm lĩnh thị trường.
Tóm lại, để phát triển ngành hoa cảnh trong giai đoạn hiện nay, việc lai tạo hoa cảnh phải được đặc ra và phải xem như là nền tảng cơ bản để phát triển ngành hoa cảnh vững chắc và lâu dài.
` Bài: Ngô Quang Vũ
Phát hiện mới
Độc đáo Việt Nam
Phạm Hoàng
|
T |
rà mi, hải đường là loài trà hoa mà trước đây tách riêng thành 2 giống Thea và camellia, nay th́ nhập làm một, nằm trong họ Theaceae. Ví dụ cây chè (trà) thường trồng để lấy chồi non, lá non làm trà, có tên khoa học là camellia sinensis. Cũng vậy, hải đường camellia amplexicaulis có hoa màu đỏ rực rỡ nhưng mang tiếng là loài hữu sắc vô hương, xưa có tên là Thea amplexicaulis.
Ở Việt Nam trà hoa camellia theo giáo sư Phạm Hoàng Hộ trong bộ cây cỏ Việt Nam xuất bản năm 1991 và 2000 có 29 loài. Năm 1994 Jean Claude Rosman công bố loài camellia cucphuongensis vàng và thơm chưa kể các tác giả Ngô Quang Đệ và Trần Ngọc Hải năm 1999 phát hiện loài trà mi có hương thơm, hoa trắng: camellia baviensis .
Trà mi hoa vàng ở Việt Nam có camela petelotii ở Tam Đảo, camellia chrysantha ở Mon-Son-Hun, camellia caudata ở Quảng Yên, Bạch Mă, Cà Ná, camellia gilbertii ở Phú thọ, camellia fleuryi ở Ḥn Bà, cameliia lutescens ở Vĩnh Yên, camellia cucphuongensis,…
Và mới đây chúng tôi mới phát hiện một loài trà mi hoa vàng rất đẹp, có nhiều khát biệt so với những loài đă công bố trước đây. Chúng tôi đề nghị tên cho loài hoa này là Trà Mi Phạm Hoàng camellia phamhoangii để kính tặng GS. Phạm Hoàng Hộ.
Sau đây là sự mô tả loài trà mi Phạm Hoàng này:
Cây cao 3-5 mét, nhánh non màu tía nâu, mau chóng mà xám trắng. Lá thuôn dài, dài 22-26cm, rộng 8-11cm đáy h́nh tim, đỉnh có mũi nhọn, b́a răng cưa, màu lục đậm ở mặt trên, láng bóng, dai, dày, 10 – 13 cặp gân thấy rơ ở mặt trên, nổI rơ ở mặt dưới, cuống dài 0.7 – 0.9cm. Hoa thường ở chót nhánh 1-2 hoa. Hoa to cỡ 7cm, cao 5cm, hầu như không cọng, 11-16 lá bắc và lá đài, 16-18 canh hoa, màu vàng đậm, các phiến hoa ngoài nhỏ, dày, cong lơm, có nhiều lông trắng bạc nằm sát ở mặt trong, nhất là gần mép, càng vào trong các phiến hoa càng to dần, mép cuộn vào, 7-8 phiến hoa trong cùng xếp nếp ở giữa và cong lật ra, mép cuộn ngược ra ngoài làm cho hoa căng trải ra. Các phiến hoa dính nhau ở đáy, nhất là các luân sinh trong. Các tiểu nhị đính vào phần dính nhau này. tiểu nhụy nhiều, xếp trên 6-7 luân sinh, tua nhụy dài 1.8cm, màu vàng dính vào đáy cánh hoa. bầu noăn 5 buồng, lồi thành 5 khía, to 2.5mm, không lông. 1 ṿi nhụy duy nhất, dài 2.5cm màu vàng, 1 nuốm với 5 thùy tṛn, sát nhau. quả màu xám xám nâu với các điểm li ti đậm có 5 sóng lồI.
Dù hoa có màu vàng gần giống camellia petelotii và camellia flava ngưng cách sấp xếp của các phiến hoa, nhất là tổ chức của bộ nhụy cái không phải 3 ṿi rời như ở camellia petelotii mà duy nhất chỉ có 1 ṿi nên đây là loài mới, đặc hữu Việt Nam, mà chúng tôi đề nghị tên là camellia phamhoangii.
Loài này phân bố ở cao độ 400m, dưới tán rừng háo ẩm ở Lâm Đồng. Đây là loài trà mi có hoa to, đẹp, cần được nghiên cứu nhân giống, lai tạo, nhằm làm đa dạng và độc đáo ngành hoa cảnh của nước ta.
Bài : Nguyễn Thiện Tịch

Từ hemerocallis có nghĩa là chết trong một ngày theo tiếng Hy Lạp cổ xưa. V́ vậy các loài của giống hemerocallis thuộc họ bạch huệ Liliaceae có tên là huệ ngày (hoa huệ sống một ngày) day Lilies. Nhưng trên cành hoa, chúng ta vẫn tưởng là hoa dài ngày, v́ hoa này tàn th́ hoa kia nở tiếp như vậy trong nhiều ngày, có khi đến mấy tháng. Ngày nay, hoa huệ ngày lai có nhiều giống nở nhiều ngày mới tàn phai. tông chi huệ ngày hemerocallis trên thế giới có đến 20 loài – species. nước ta chỉ có hai loài hoa huệ ngày là hoa kim châm hay huệ ngày hemerocallis fulva L., vừa hoang dă, vừa được trồng trọt lấy nụ phơi khô làm kim châm nấu canh với nắm mèo v.v… tuy đôi khi có tên là kim huệ, nhưng thật ra hoa huệ kim châm này màu cam đậm, dài 8-10 cm và có sáu nhị đực. kim châm có đặt tính là làm bớt đau đớn. loài trồng ngắm hoa là hemerocallis asphodelus. đây mới thật là kim huệ ngày, hoa vàng chanh thật sự và thơm. giống Kwanso, cánh kép (nhiều cánh hoa) của loài hemerocallis fulva, nguồn gốc Nhật Bản, có lá sọc trắng loang lổ, được dân Hoa kỳ thích,, nhưng nay đă bị các giống lai đào thải. giống Flora Plena, hoa dài 12-15cm hay được trồng ở trung quốc lấy kim châm ăn. ở Hoa kỳ, lai tuyển chọn hệ ngày đă được thực hiện trong thập niên 1950. nhưng đến thập niên 1960, mới xuất hiện các giống lai tứ bội (bốn nhiễm sắt thể) – tetraploids, gọI tắt là tetra. Hoa nhị bội (hai nhiễm sắt thể) - diploids mềm mại hơn, dễ rách nát hơn, như có khuynh hướng nhân giống mau hơn tứ bội. Hoa tứ bội to hơn, màu sắt rực rỡ hơn, cánh hoa dày hơn nhưng có khuynh hướng nhân giống chậm hơn. Từ thập niên 1960 đến thập niên 1980, sản xuất ra các giống lai hemerocallis x hybridu, có tâm đậm, có viền cánh hoa đăng ten – picotee, màu đỏ, đỏ đậm, hồng, hồng đào, tím hoa cà hay tím hồng oải hương, vàng tươi, gợn sống – ruffles nhiều ít v.v… hiện nay, có 46.000 giống (thứ) hoa huệ ngày lai tạo được đăng kư ở hội Hoa Kỳ. Màu đủ sắc đủ loại, ngoại trừ hoa xanh dương chưa t́m ra. Trong thập niên 1980, có giống lai tạo nhị bội tên là “Prairie Blue Eyes – đồng cỏ mắt xanh dương”, thật ra không đúng màu xanh dương, mà là tím lợt oải hương. điểm đáng ghi nhớ là các tứ bội chỉ có thể lai với tứ bội, không lai với nhị bội được. Cũng như nhị bội mà thôi. Năm 2003, các giống huệ ngày tân tuyển kỳ lạ bán ra ở Hoa Kỳ có đặt điểm như sau:
- Trước hết cánh hoa không c̣n như huệ ngày màu vàng thưở xưa. Màu sắc rực rỡ hơn, phong phú hơn: đỏ trái rồi, tím đậm, hồng xám lạn, đỏ gần như đen, nâu vàng, trắng ngà, hay phối hợp lạ lùng nhiều màu sắc cũ.
- kế tiếp là những giống lai mới cánh hoa dày sụ, hoa rộng to, cánh láng bóng như bôi sáp. Vài giống cánh kép và gợn sóng phóng túng.
- Mùa hoa kéo dài hơn, gần như bất tận – everblooming. Có nhiều giống lai mới lại nở hoa nhiều kỳ, đa kỳ (độ hoa – reblooming. ở Cali huệ ngày nở từ hè đến đông. Bên ta không lạnh nhiều có thể nở hoa suốt năm.
- Hoa huệ ngày lai mới dày đặc, đường kính 25 – 45cm. tỉ như giống Tiny Pumpkin, Irish Elf, Mini Pearl thân cao lớn hay có khi chỉ cao 60cm là cùng (giống lùn). Trồng chậu, gia viên nhỏ hay công viên điều đẹp mắt.
- Năm 2003, lần đầu tiên xuất hiện giống huệ ngày lá loang lổ, sọc vàng kim rơ rệt. tên là “ngựa vằn Vàng Kim – Golden Zebra”, hoa to màu vàng kim đậm và nở liên tiếp suốt mùa hè ở khí hậu Cali.
- cuối cùng bạn hăy tưởng tượng đến hoa huệ ngày thơm ngát, chưa hề có trước đây.
- Xin đừng quên là dân gian Âu Mỹ thích trồng huệ ngày v́ chúng chịu đựng nóng nực, khô hạn rất tốt mà lại c̣n trồng trong bóng râm được nữa.
Bài: Gs Tôn Thất Tŕnh
![]()
Hầu hết các loài, nhất là các loài có nguồn gốc phức tạp đều được nhân giống bằng cách ghép chồi vào thân rễ khác đă chuẩn bị trước, kỹ thuật này đ̣i hỏi nhiều kỹ năng nhưng mau chóng tạo thành cây trồng mới đầy sức sống, tiết kiệm thời gian và tiền bạc cho nhà sản xuất. Đối với nhà vườn nghiệp dư, họ sử dụng phổ biến các phương cách như gieo hạt, tách cây, giâm hoặc chiết cũng đem lại kết quả tốt, nhưng nên lưu ư rằng các loài cây ghép phức tạp sẽ giảm sức sống qua các thế hệ sau.
GIÂM CÀNH GỖ
Hầu hết các loài đều có thể nhân giống bằng cách giâm cành, đặt biệt là đối với cây lai đơn giản hoặc cây gần với loài thuần chủng hoặc dây leo. Đa số các loài tiểu hồng dễ dàng ra rễ, do đó được nhân giống đại trà bằng cách này. Các loài lai có nguồn gốc phức tạp như Hybrid Tea và Floribunda khó ra rễ hơn, có thể cần tới 2 – 3 năm để tạo rễ, thiết lập, và phát triển lên kích cỡ thích đáng. Chuẩn bị vườn giâm vào cuối mùa hè, nên ở chổ có bóng mát, tránh ánh nắng giữa trưa, cày xới đất kỹ. Cắt cành giâm từ cành khỏe mạnh, mới ra trong năm vào đầu thu, to cỡ cây bút ch́, đă ra hoa hồi hè và dài khoảng 30 – 60cm. Tạo vết cắt sạch ngay trên chồI hướng ngoại,cắt bỏ ngọn và lá. Cắt từng đoạn dài 23cm, tạo vết cắt xiên ở chồi dưới, ngâm vào chất kích thích ra rễ. chọc vào đất các lỗ sâu 15cm, chắc chắn rằng cành chạm đáy, nén đất, tưới nước, và dán nhăn. Một năm sau, bứng cây nhẹ nhàng bằng nĩa tay, trồng vào vườn ươm. Kiểm tra cành giâm thường xuyên, tưới nước vào thời kỳ khô hạn, hớt lớp ván đất vào mùa đông, cắt bỏ các chồi ra hoa vào suốt mùa hè. Chúng sẽ h́nh thành xong rễ vào mùa thu tới, và nếu đủ lớn (cao 23cm), th́ có thể chuyển chúng ra ngoài trồng luôn, hoặc để tiếp 1 năm trong chậu hay vườn ươm. Ở nơi có mùa đông lạnh giá th́ giâm cành bánh tẻ sẽ dễ thành công hơn so với cành gỗ, bằng phương pháp tương tự.
Bất kỳ loài hồng nào mà cành nhánh đủ dài và mềm dẻo có thể uốn cong và đóng chốt xuống đất đều thực hiện được cách chiết cành đơn giản này. Đây là phương thức lư tưởng để tăng lượng cây leo, nhiều loại hồng bụi khác như Bourbon, Damask, Provence, và đa số loài Alba. Nhiều loại hồng phủ đất có thể chiết cành, và một vài loài khác như Grouse, có khả năng chiết cành tự nhiên bằng cách mọc rễ nơi mà thân nhánh chúng chạm đất.
Vào mùa hè,sau khi hoa nở, chọn một nhánh khỏe, là cành gỗ trưởng thành. Cắt bỏ đi vài chiếc lá để làm sạch thân. Rạch đường dài 2.5cm ở bên dưới cành, phủ lớp hormone ra rễ, nhét vào vết rạch một que diêm. Đào một khoảng đất, trộn vào đất một ít than bùn, ấn nhánh vừa chiết xuống với đai thép, lấp đất, nén lại, buộc ngọn cành vào thanh cọc đứng. Tách cành chiết ra khỏi cây mẹ vào mùa xuân tiếp theo.
GIEO HẠT
Các loại cây thuần chủng, không như các loài khác, mọc thẳng từ hạt, mặt dù cây con có thể có dạng h́nh rất đa dạng. Có nhiều nhà cung cấp hạt, nhưng bạn hoàn toàn có thể trích hạt từ quả có ngay trong vườn ḿnh.
Vào mùa thu, trích hạt từ quả to, chín, sau đó đặt hạt vào bịch đất, tồn trữ ở 1-5°c trong 3-6 tuần. Gieo hạt vào từng chậu riêng hay khay gieo hạt khoảng cách rộng 5cm, phủ lên mặt hạt lớp cát hay đá mạt. Đặt vào giàn khung, có lớp dây thép bảo vệ khỏi bị chuột ăn. Hạt có thể nảy mầm trong ṿng 12 – 24 tháng, do đó nếu trong mùa xuân đầu tiên không thấy có cây con th́ cũng không được bỏ hạt đi.
Đem cây con ra trồng trong chậu riêng ngay khi xuất hiện hai lá mầm đầu tiên, lá mầm có h́nh dạng oval và khác với cây trưởng thành. Không được cầm cây con chỉ bằng lá của chúng v́ như thế sẽ rất dễ làm hại đến thân và rễ c̣n mỏng manh. Chăm sóc kỹ đến khi cây cứng cáp th́ đem ra vườn ươm trồng, có thể cho lại vào chậu khi cần thiết cho đến khi cây đủ lớn để trồng vườn. Cây trông từ hạt là kết quả của việt thụ phấn nhân tạo, mục đích là tạo ra thế hệ sau mang đầy đủ tính chất tốt nhất của cha mẹ, mặc dù ít cơ hội có được cây tính trạng trội. Khi một giống tốt được chọn lựa từ hàng ngàn cây khác, nó sẽ được đưa vào thử nghiệm trong vài năm trước khi đem ra giớI thiệu trên thị trường.
TÁCH CÂY
Nếu hoa hồng tự mọc trên rễ của nó th́ việt tách vài thân liền rễ ra trồng chỗ khác là việc dễ dàng. Nhân giống kiểu này rất phổ biến đối với các loài R. pimpinellifolia, R. rugosa, một vài loài Gallica. Trong thời kỳ ngủ của cây , tách thân ra trồng ở vườn ươm hoặc nếu chúng đủ lớn th́ có thể chuyển thẳng ra khu vực định trồng mới. Phải chú ư thật nhẹ nhàng đối với cây ghép gốc (các loài có chồi liên kết được chân sâu), nếu không thân mới sẽ khó h́nh thành rễ mới.
Trích: Peter Harkness, Linden Hawthorne