_{Có thể nói rất nhiều người đã cảm cái đẹp hoa Tigôn qua thi phẩm “ Hai sắc hoa Tigôn”. Họ đã thuộc lòng và ngâm ngợi bài thơ này, nhất là khổ thơ cuối:}

_{Thiên Điểu}

      _{Thiên điểu( Strelitzia) là giống cây lâu năm, xanh tốt quanh năm, hoa thật ấn tượng về cấu trúc cũng như màu sắc. Đặc biệt hoa giữ được rất lâu sau khi cắt và vì vậy chúng rất được ưa chuộng trên thị trường hoa cắt cành. Thiên điểu có nhiều loài: Strelitzia alba, Strelitzia juncea, Strelitzia nicolai… thuộc họ Streliriaceae. Nhưng ở bài này chúng tôi xin giới thiệu đến bạn đọc loài Strelitzia regina – một loài phổ biến nhất ở nước ta. Đây là loại mọc thành bụi, lá cứng mọc từ gốc. Lá giống lá chuối, màu xanh xám. Cây cao khoảng 1m2 – 1m5. Cây ra hoa quanh năm, nhưng mùa hè ít hoa hơn. Hoa có cấu trúc đặc biệt, giống đầu của chim Seo cờ, vì vậy chúng được gọi là “ chim Seo cờ “ hay còn gọi là hoa sếu, hoa thiên đường. Thiên điểu là loài cây dễ trồng trong chậu cũng như ngoài đất. Không chỉ trồng để cắt cành mà thiên điểu còn được sử dụng tạo cảnh quan cho hoa viên, sân gôn, trường học… Hoa Thiên điểu phát triển tốt dưới ánh sáng mặt trời hoàn toàn hoặc một phần bóng râm. Nhiệt độ lý tưởng là 20 – 22⁰C ban ngày và 10 – 13⁰C ban đêm. Là loài cây có sức chịu đựng cao ở mọi loại đất trồng, miễn là thoát nước tốt, nhưng thích hợp nhất vẫn là mùn, màu mỡ. Bón phân NPK ( 10-10-10 ) 2 tuần/1 lần.}

      _{Hoa Thiên Điểu nhạy cảm với thời tiết lạnh và cần che chắn ở những vùng sương gió.}

 _{Ở vùng khí hậu lạnh giá, tốt nhất là trồng chậu để dễ dàng di chuyển. Nhân giống từ hạt hoặc chia tách từ cây mẹ. Nếu trồng từ hạt trong điều kiện lý tưởng sẽ ra hoa ở 2,5 – 3 tuổi, nhưng năng suất cao phải đạt 4 – 5 tuổi. Nếu trồng từ chia tách phải mất 2 năm mới cho hoa.}

       _{Để tăng số lượng hạt giống, người ta đã can thiệp thụ phấn bằng thụ phấn nhân tạo; lấy phấn của hoa này đặt vào nhụy của hoa khác. Cần vài tháng để hạt chín.}

      _{Dựa trên kết quả đã được kiểm nghiệm thực tế ở nông trại AFM Thái lan, công ty chúng tôi cũng đã kiểm chứng tại vườn ươm tại Bình Dương và một số nhà vườn tại Đức Trọng, Cần Thơ… để có thể giới thiệu ra thị trường hạt giống và một số thông tin kỹ thuật gieo trồng loại hoa này.}

      _{Kiểm tra hạt giống}

      _{- Trọng lượng: 250 hạt/1g}

      _{- Cắt đôi một số hạt bất kỳ để kiểm tra mầm còn nguyên vẹn không ?}

      _{- Ngâm hạt ở 35 – 40⁰C trong thời gian 30 – 40 giờ đễ hỗ trợ và thúc đẩy quá trình nảy mầm.}

      _{- Thời gian nẩy mầm: 4 – 8 tuần.}

      _{Chuẩn bị môi trường gieo}

      _{- Nhiệt độ thích hợp nhất là 25⁰C. Lưu ý dưới 25^oC sẽ làm chậm đi quá trình nảy mầm}

      _{- pH 5.0 – 5.5}

      _{- Sử dụng các loại thuốc chống nấm mốc có gốc Metalaxyl ( Mancozeb, Ridomil… ) để ngâm hạt và trộn vào đất để hạt không bị hư, thối trong thời gian nảy mầm dài}

      _{Phương pháp gieo}

      _{1 Gián tiếp: Gieo trong môi trường trung gian, nơi mà bạn có thể kiểm soát tối đa những điều kiện như ánh sáng độ ẩm và nhiệt độ. Dùng bao đay ( bao bố ) trải một lớp nền tạo môi trường gieo hạt rồi rải hạt cách nhau 3cm, phủ lên một lớp bao đay khác, tưới nước đẫm và theo dõi 2 – 3 ngày một lần; lập tức đưa ra đất ở điều kiện tương tự ngay khi hạt nảy mầm.}

      _{2 Trực tiếp: Cho hạt giống vào túi ny lông đen có sẵn đất và bột xơ dừa ở độ sâu 1,5 lần kích thước hạt. Tưới nước đẫm và theo dõi hạt nảy mầm 2 – 3 ngày/ lần}

      _{Sang chậu – luống}

      _{Cây con 2 – 3 lá thì có thể sang chậu hay trồng luống nhưng phải che nắng một phần, bởi ánh nắng trực tiếp sẽ làm cháy lá. Sang chậu có đường kính từ 15 – 20cm/ 1 cây hoặc chậu 25cm/ 2 cây. Sang luống với khoảng cách 50X50cm.}

                                    _{Bài: Cty TNHH hạt giống hoa Việt Nam}

Sắc màu sứ Thái & những cây cùng họ

            Sứ Thái Lan, loài cây được mệnh danh là” hoa hồng sa mạc” đã có từ khá lâu, được trồng và phát triển ở nhiều nơi trong nước ta. Với hình dáng đặc biệt của bộ rễ, thân và cực kỳ rực rỡ trong mùa hoa, đồng thời đây là loại cây chịu hạn giỏi, dễ chăm sóc nên từ lâu cây sứ Thái Lan đã có một vị trí khá vững chắc trên thị trường hoa kiểng Việt Nam.

            Và cho đến hôm nay, qua quá trình du nhập từ Thái lan, Đài Loan, chúng ta có thêm rất nhiều loài sứ mới. Sự đa dạng về hình dáng, kích cỡ, màu hoa đã làm cho cây sứ Thái Lan trở nên hấp dẫn lạ thường, làm say mê những người yêu hoa, trồng hoa và sống với hoa.

            Sứ Thái Lan thuộc nhóm cây mọng nước, có xuất xứ từ châu phi(Kenya vùng Trung Á ( Á rập), qua quá trình du nhập và phát triển. Thái Lan trở thành nước có bộ sưu tập về các giống sứ rất phong phú, và cũng chính từ Thái Lan, cây sứ được du nhận vào Việt Nam, vì thế cây sứ mới mang tên cây Sứ Thái Lan. Tên khoa học của Sứ là: Adenium obesum, thuộc họ Apocyanaceae. Cùng họ với các giống cây như: sứ Đại, Sứ Ấn Độ( Plumeria spp.), trúc đào( Nerium oleander), thông thiên( Thevetia peruviana), Dừa cạn(Catharanthus roseus), Dây leo Huỳnh Anh ( Allamanda cathartica), Lài Tây( Tabernaemontana coronaria), Dừa Madagasca(Pachypodium lamierei), Hồng Anh( Mandevilla amabilis, Mai chiếu thủy( Wrightia religiosa), Mướp xác( cerbera odollam)… Sự phong phú các giống của họ cây này có thể là nguồn gen để những người nuôi trồng có cơ hội tìm được giống sứ mới qua quá trình lai tạo.

            Vì sứ là cây mọng nước nên cấu tạo của cây( thân, củ, rễ, lá) có mô chứa nhiều nước. Nếu ta chạm, cắt cây sứ vào bất kỳ chỗ nào cũng đều có thể chảy nhựa. Nhựa sứ rất đắng. Ta nên cẩn thận không để chạm vào mắt, mũi, miệng.

            Hoa sứ thường nở quanh năm, nhưng rộ nhất là mùa khô. Mùa lạnh( tháng 11, 12) cây sứ rụng lá , khô cằn, đến mùa xuân, nhiệt độ ấm lên thì cây sứ phát triền, bừng lên một trời hoa, không cơ mang nào kể. Hoa sứ khá bền, 1 hoa có độ bền từ 5 – 10 ngày tùy loài. Chùm có từ 4 – 20 hoa, Một chùm hoa sứ có thể nở cả tháng.

            Cây sứ có lá mọc so le, có thể hình thuôn dài, bầu tròn hay nhọn đầu, lá có thể láng bóng, hay có lông tơ mịn ở cả hai mặt. Hoa sứ mọc thành chùm ở đầu cành. Khi đậu trái, trái sứ có hình dáng như cặp sừng trâu, dài khoảng 20 – 25cm, quả nang, có từ 100 – 200 hột mỗi bên trái. Hột thuôn dài như hột gạo, có vỏ xốp, mềm bao bọc. 2 đầu hột có hai túi lông tơ dài, có tác dụng phát tán hột theo gió. Và đây cũng là một trong những đặc trưng để nhận biết của họ Apocynaceae.

            Bộ củ sứ là nguồn tích trữ năng lượng để nuôi trồng cây qua những giai đoạn khắc nghiệt của môi trường ( khô hạn, lạnh… )

            Cấu tạo đặc biệt của rễ sứ đã tạo thành bộ củ muôn hình vạn trạng. Chính điều này làm cho cây sứ mang giá trị rất cao trên thị trường.

                                                                        Bài: Trương Duy Lam