Những Vấn Đề Bức Xúc

Của Cây Sầu Riêng( Durian)

                                                                                       Hai Quang sưu tập

            Có 2 vấn đề bức xúc :

            -Bệnh xì mủ, thối gốc, thân, cành, quả (phytophthora).

            -Tại sao Sầu Riêng sượng và cách khắc phục.

 

A.  Bệnh Xì Mủ Thân Gốc Sầu Riêng :

            I. Đặc điểm sinh lý của bệnh xì mủ ở Sầu Riêng :

            Tên tiếng Việt : Bệnh sương mai, (còn gọi là bệnh mốc sương )

            Tên khoa học : Nấm Phytophthora Palmivora.

 

            + Nấm Phytophthora gây hại (ký sinh) rất nhiều loại cây trồng(tiêu, cà phê, táo, chôm chôm, cà chua, khoai tây, thuốc lá, rau, đậu đỗ, bông vải…(hơn 100 loại cây ký chủ)

            + Nấm lưu tồn trong đất, trong nước. Khi mưa nhiều, độ ẩm đất và độ ẩm không khí cao. Nấm Phytophthora phát triển rất mạnh, gây chết cây hàng loạt.

            + Nấm Phytophthora tấn công vào tất cả các bộ phận cây (gốc, rễ, thân, cành, lá, hoa, quả) và mọi kỳ sinh trưởng của cây(cây con vườn ươm, cây trong thời kỳ kiến thiết cơ bản, cây đang cho trái)gây thối các mô cây mô quả và xì mủ ra ngoài.

 

            II.  Nguyên Nhân Dẫn Đến Bệnh Bộc Phát Thành Dịch :

            + Phát hiện bệnh chậm, Thường khi cây đã chết khô cành, xì mủ là bệnh đã nặng mới biết, lúc này quá muộn, trị bệnh ít hiệu quả. Phải phòng bệnh theo qui trình tổng hợp từ khi trồng]về sau.

            + Trồng xen và trồng quá dày. Trồng xen cùng cây ký chủ của nấm Phytophthora gây ẩm quá cao trong vườn, thiếu thông thoáng.

            + Trồng mới xen cây cũ không đúng kỹ thuật : không xữ lý đất, cây giống bệnh.

            + Không thu gôm tiêu hủy triệt để bộ phận cây bị bệnh, vứt bỏ bừa bải, vỏ quả, cành lá rụng bị bệnh trong vườn.

            + Do có sẳn nguồn bệnh ban đầu trong đất, cây giống : Đất trước đây trồng cây cùng ký chủ(cao su, xoài, mít…)hoặc dưới dốc vườn ký chủ khác có bệnh.

            + Vườn cây già cỗi lớn hơn 25 tuổi, già yếu, cao khó phòng trừ.

            + Không chú ý sử dụng phân hữu cơ : để tạo xốp đất, cung cấp vi lượng cho cây, bón hoàn toàn phân hóa học không cân đối nhu cầu dinh dưỡng của cây Sầu Riêng.

            + Thời tiết thuận lợi cho bệnh phát triển thành dịch :Mấy năm qua mưa nhiều, lượng mưa trong tháng, năm quá cao.

 

            Các biện pháp phòng trừ bệnh Phytophthora

            1. Giống kháng bệnh :

            - D2

            - D10[Kháng bệnh khá cao.

            - D30

            - D63

            - Chanee

            - Lá quéo.

            - Tứ quí.

 

                   Các Giống dễ bị bệnh

            - Hạt lép chuồn bò.

            - RI 6

            - Khỗ qua xanh

 

            2.  Cải thiện chế độ canh tác, khắc phục các nguyên do dẫn đến phát bệnh ở trên :

            Tạo đất tơi xốp thông thoáng bằng bón phân hữu cơ, phân chuyên dùng cho Sầu Riêng(như phân Lân hữu cơ Komix, phân Komix chuyên dùng cho cây Sầu Riêng)để cân đối dinh dưỡng và đầy đủ vi lượng cho Sầu Riêng

 

            3.  Quản lý chế độ nước trong vườn Sầu Riêng:

            - Tạo mương máng thoát nước thật tốt mùa mưa.

            - Tỉa triệt để cành nhánh vô hiệu, tỉa thấp cây.

            - Trồng khoảng cách hợp lý kể cả cây trồng xen.

 

            4 . Dùng các chế phẩm đặc hiệu để phòng và trị bệnh sớm :

            a.   Dùng nấm kháng Trichoderma Harzianum là loại nấm kháng Phytophthora : một kg nấm kháng kết hợp 40-50kg phân Komix bón chop 10-20 cây Sầu Riêng/ lần tùy tuổi cây.

 

            b.  Thuốc hóa học diệt nguồn nấm trong đất, trong cây :

            Dùng 2 loại thuốc đặc trị : Aliette 80 WP. -; Phosphonate.

             + Loại Aliette 80WP (hoạt chất Fosetyl Aluminium )

             - Tiêm  cho cây : 1kg thuốc Aliette pha với 26 lít nước tiêm cho 27 cây (Mỗi lần 1 lít/lần), 3 lần vào các tháng 5-7-10 hàng năm.

             -  Bôi quét vào vết bệnh trên thân cành: pha đặc gấp 10 lần so với nồng độ phun xịt lên lá theo hướng dẫn ở bao bì.

            + Thuốc Phosphonate có tên thương mại là Agri-Fos 400

             - Tiêm cho cây :1kg thuốc pha với 19 lít nước tiêm cho 20 cây(mỗi cây I lít/lần)vào các tháng 5-7-10 hàng năm

             - Bôi quét lên vết bệnh thân cành : Cũng pha đặc gấp 10 lần so với phun xịt lên lá.

            Cả 2 loại thuốc trên đều có thể pha theo hướng dẫn ở bao bì xịt lên toàn bộ cây(lá, thân, cành) và tưới vào gốc để diệt nấm Phytophthora trong đất.

 

B. Sầu Riêng Sượng & Cách Khắc Phục

            Cho đến nay, các nguyên nhân gây sượng của Sầu Riêng chưa được nghiên cứu đầy đủ. Có nhiều dự đoán, kinh nghiệm qua thực tế sản xuất Sầu Riêng trên thế giới và trong nước :

            + Người ta cho rằng dinh dưỡng khoáng không cân đối : đất thiếu Magiê, canxi, Bón phân khoáng có nhiều Clo( phân KCl)

            +Có thể đất thiếu một số nguyên tố vi lượng như Bo, Kẽm…

            +Cung cấp nước không hợp lý : Quá khô hạn khi cây mang trái mùa khô. Từ lúc nở hoa đến thu hoạch 115-130 ngày thường nằm trong mùa khô(thu hoạch tháng 6-8).

            +Sâu bệnh gây hại bộ rễ làm cho cây không hút đủ nước, đủ dinh dưỡng cung cấp cho trái, làm trái chín không đều, gây sượng từng phần.

            + Yếu tố giống : Có giống sượng nhiều, có giống không sượng. Quả to sượng nhiều hơn quả bé.

            + Nhiều nhà vườn trồng và chăm sóc bón đúng kỷ thuật, bón phân kết hợp giữa hữu cơ và vô cơ, nhất là bón đầy đủ phân Sinh Hóa Hữu Cơ Komix chuyên dùng cho cây Sầu Riêng đồng thời phòng trừ sâu bệnh tốt thì Sầu Riêng không sượng.

 

            Biện Pháp Khắc Phục Sầu Riêng Sượng

            -Cân đối dinh dưỡng bằng cách bón phân chuyên dùng cho Sầu Riêng.

            - Tưới nước mùa khô đủ ẩm khi cây mang trái.

            - Phòng bệnh tốt-kịp thời, bảo vệ bộ rễ và bộ lá.

 

Cụ thể :

            -Mỗi năm nên bón 1 lần Dolomit (Komix vôi xám )để cung cấp Mg, Ca cho đất vừa khử chua vừa đủ dinh dưỡng, 3-5kg/cây tùy tuổi.

            -Bón phân Komix chuyên dùng cho Sầu Riêng theo hướng dẫn.

            -Trong các tháng mùa khô mỗi tháng tưới một lần, bảo đảm đất  có độ ẩm 70-80%

            -Phòng trừ sâu bệnh thật tốt theo như phần A bên trên.

                                                                                               

                                                                                    Chúc các bạn thành công

                                                                                                Hai Quang