Lại một mùa hoa

                                                                           Hai Quang sưu tập

 

 

            Khi con nước tháng mười vừa rút cũng là lúc các làng hoa kiểng ở Đồng Bằng Sông Cửu Long( ĐBSCL)  rộn rả xuống giống, chuẩn bị cho mùa hoa Tết. Các nhà vườn đâu đâu cũng đều tất bật làm giàn, chẻ nan, đan bội, vô phân, thay chậu…Dưới sông tàu ghe tấp nập, trên bờ nhộn nhịp khách thương buôn. Các nghề “ăn theo” như chở phân rơm, đan giỏ bội, bán tre, trúc, sậy, rễ lục bình cũng rộn ràng khiến cho không khí Tết trở nên sôi động khác thường.

            Tại Cái Mơn, huyện Chợ Lách - Bến Tre, nơi nổi tiếng về cây giống và cây kiểng, đặc biệt là kiểng thú và kiểng Tắc. “Hồng Sa Đéc, Tắc Cái mơn, Mai vàng Cần Thơ”, đó là biệt danh của giới yêu thích hoa cảnh dành riêng cho ba làng hoa này, Khác hơn Sa đéc, anh em nghệ nhân Cái Mơn chuyên doanh về mặt hàng kiểng nhiều hơn là hoa, nổi bật nhất là kiểng trang trí, kiểng công viên và kiểng nghệ thuật, đại loại như cau vàng, cau xanh, cau bụng, nguyệt quới, thiên tuế, cau đuôi chồn, cau vua và các chủng loại khác như sung, khế, Mai vàng, Mai chiếu thủy, Cần thăng, Kim quít. Có thể nói Cái Mơn là vựa kiểng lớn nhất ở ĐBSCL. Chỉ riêng vườn kiểng Hoàng Duy của chị Nguyệt Thu cũng có tới 100.000 chậu Kim Phát Tài và hàng vạn cây giống có nguồn gốc từ nước ngoài.

            Kế đến tại làng hoa Sa đéc – Đồng tháp, một làn hoa nổi tiếng có diện tích trên 130 hecta với hơn 1300 hộ chuyên sống bằng nghề trồng hoa và cây cảnh, cứ mổi độ xuân về tung ra thị trường một số lượng sản phẩm rất lớn. Theo ước tính của các thương lái, có năm Sađéc đã xuất gần 3 triệu giỏ hoa và cây cảnh đủ loại, mang mùa xuân về khắp các tỉnh đồng bằng Nam Bộ và TPHCM. Mặt hàng chủ lực ở đây là tùng, trắc, kiểng màu, kiểng hoa, kiểng trái. Về hoa, có hồng, cúc mâm xôi, cúc màu, sứ và một số chủng loại mới nhập sau này như Bát tiên, xương rồng, Cúc Đài Loan, Vạn thọ Pháp, Úc và các loại cây kiểng dùng cho trang trí nội, ngoại thất.

            Tại Cần Thơ cũng có một làng hoa Tết truyền thống có lịch sử trên 60 năm, đó là làng hoa Bà Bộ rộng non 100 hecta với hơn 300 gia đình trồng hoa tập trung trong dịp Tết, mặt hàng nổi tiếng nhất là Mai vàng, vạn thọ ta và pháp, các loại cúc vàng, hướng dương, mồng gà, ngọc nữ, bông giấy.

            Vào các ngày giáp Tết, dọc theo các sông Tiền, sông Hậu ghe xuồng chở đầy hoa kiểng tấp nập ngược xuôi đổ về Bạc Liêu, Cà Mau và các tỉnh đồng bằng Nam Bộ. Trên bờ, hoa kiểng cũng theo dòng người tiến vào Thành phố và xuống tận các vùng sâu, vùng xa. Những ngày nay, mỗi công viên, mỗi gốc phố đều biến thành một chợ hoa. Hoa trên bến, hoa dưới thuyền, hoa theo dòng người đi khắp muôn nơi.

            Hoa kiểng là món ăn tinh thần không thể thiếu được trong mỗi gia đình, nhất là ngày lễ ngày Tết, nhưng muốn có một chậu hoa tươi thắm hoặc một cây cảnh tạo được ấn tượng mùa xuân, thật không dễ chút nào. Nhiều nông dân đã phải đổ ra bao công sức mới có được những sản phẩm vừa lòng người mua, ấy thế mà có năm lại trắng tay vì thời tiết bất thường làm cho những chậu cúc mâm xôi lại sớm hoặc muộn hơn vài tuần! hồng, cúc, vạn thọ cũng là những “ nàng tiểu thư” Khó tính, nắng không ưa, mưa không chịu. Đã thế, những năm trúng mùa không ít bà con lại thấp thỏm lo sợ tình trạng hàng nhiều dội chợ. Có năm nhiều loại hoa bị rớt giá, bà con buộc phải bán đổ bán tháo nhất là vạn thọ, cúc và Mai cắt cành. Đặc biệt, có năm sức cạnh tranh của thị trường hoa kiểng đã trở nên ác liệt không thua gì các mặt hàng nông nghiệp. Tại Cần Thơ, An Giang và Vĩnh Long, hàng Đà Lạt và Hà Nội chiếm lĩnh trên nhiều gốc phố. Đào, cúc màu, layơn, lys, cẩm chướng, đỗ quyên Trung Quốc đổ về nườm nượp làm cho các thương lái nơm nớp lo sợ hàng nhà không đủ sức cạnh tranh. Đặc biệt có năm, mặt hàng Tắc mỹ đắt như tôm tươi. Riêng Mai ghép, chủ yếu là loại mini từ Thủ Đức chở về, từ Cái Mơn đưa qua, cộng thêm với hàng tại chỗ đã tạo thành sức hút đối với khách hàng nhờ cây đẹp, giá vừa với túi tiền người tiêu dùng nên mới 29 Tết hàng đã bán sạch. Trong khi đó các loại Mai bứng gốc, Mai vườn nguyên thủy thì lại bị “ thất sủng” một cách thảm hại.

            Đối với mặt hàng hoa chậu, đến chiều 30 Tết chúng ta mới thấy hết nỗi niềm của người trồng hoa, hàng bán không hết, họ lặng lẽ chuyền những chậu ế ẩm xuống ghe mà lòng héo hắt không thua gì những cánh hoa héo úa!  Đó là những bất trắc có thể xẩy ra, nhưng nhìn chung những người làm nghề hoa kiểng đều ăn nên làm ra, có người trở thành triệu phú và không ít người tỷ phú. Nhiều người chỉ qua cái Tết đã kiếm được vài chục triệu, cũng có những gia đình không trồng hoa nhưng Tết nào cũng thuê ghe chở hàng, thuê lô” đóng đô”  hàng tháng trời, nằm đất phơi sương cho tới nửa đêm giao thừa mới quay về tới nhà, nhưng bù lại năm nào họ cũng kiếm được một khoản tiền khá lớn để làm vốn và tích lũy cho mùa sau.

            Miền Tây là nơi hội tụ nhiều giống hoa kiểng trên cả nước. Đặc sắc nhất là các giống mới nhập nhằm đua tài với các sản phẩm truyền thống Cái Mơn, Sa đét, và Bà Bộ. Hoa Tết miền Tây được nhiều người hâm mộ nhất vẫn là Mai vàng, cúc và vạn thọ. Do vậy mà số lượng cây trồng mỗi năm mỗi tăng.Hiện nay, chỉ riêng tại Cần Thơ và An Giang cũng có tới hàng trăm người trồng hoa kiểng không chuyên cũng đăng ký ”lô“ Tết để bán sản phẫm do chính mình làm ra. Gần đây, không những các tỉnh ở phía Bắc mở rộng diện tích trồng hoa mà ở Bình Dương, Châu Đốc và tận cuối miền đất nước như Rạch Ráng, huyện Trần văn Thời- Cà Mau cũng mở thêm nhiều cơ sở sản xuất và kinh doanh hoa kiểng. Anh Nguyễn văn Thơ, chủ một nhà vườn ở Cái Mơn chuyên sản xuất cây công trình phấn khởi nói: thu nhập trồng hoa kiểng cao hơn trồng cây ăn trái gấp năm bảy lần.

            Hoa tô điểm cho sắc xuân thêm tươi thắm và cứ mỗi lần Tết đến lại có những chuyến hàng hoa và cây cảnh xuôi ngược mang mùa xuân đến khắp mọi nhà. Nhưng đáng tiếc, việc làm ăn ở các làng hoa hiện nay còn manh mún, tự phát, thiếu nắm bắt thị trường ngay cả những thông tin về giá cả cũng không có được. Đã đến lúc nhà vườn miền Tây phải cải tiến kỹ thuật, tăng cường thêm giống và chủng loại, cần tổ chức tốt vùng chuyên canh, đầu tư tập trung theo đơn đặc hàng và từng bước công nghiệp hóa, hiện đại hóa các khâu như nhân giống, sản xuất và đa dạng hóa các chủng loại cây trồng. Hiện nay có nhiều nhà vườn đã nhạy bén đi trước một bước như hợp đồng xuất hàng sang Campuchia, Đài Loan, Singapore và một số nước khác. Đó là tính hiệu đáng mừng cho những người chuyên doanh hoa kiểng.