Hoa                                                                                                

Vông                                                    

Nem_

                                                                                            Hai Quang sưu tầm

            Khi những chiếc lá xanh hóa vàng và rụng rơi trong gió cũng chính là lúc hoa vông nem khoe sắc thắm, rực rỡ như phượng hồng nghiêng bóng giữa trời xanh.

            Vông nem tên khoa học là Erythrima indica Lamk. Thuộc họ cánh bướm ( Papilionaceae). Còn có tên thuốc là Hải đồng bì hay Thích đồng bì.

            Tên vông nem vì nhân dân thường dùng để gói nem và để phân biệt với cây vông đồng.

            Người ta thường trồng nó để làm “ hàng rào sống “, vừa làm cây cảnh vì có lá xanh tươi và khi những chiếc lá rụng đi thì hoa đỏ nở từng chùm.

            Vông nem là một loài cây cao từ 10 – 20m, được phân bố rộng từ Đông Nam Á tới Phi Châu nhiệt đới. Ở Á châu loài này phổ biến ở Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam, Lào, Campuchia.

            Thân cây Vông nem có gai ngắn. Lá gồm 3 lá chét dài 20 – 30cm, lá chét màu xanh và bóng. Hoa màu đỏ tươi tụ họp thành chùm dày. Quả giáp dài 15 – 30cm, đen, hơi dẹp ở giữa các hạt. Trong mỗi quả có 5 – 6 hạt hình thận, màu nâu đỏ.

            Trong cuộc sống đầy những lo âu và căng thẳng vì công việc, vì nhu cầu vật chất hiện nay, nên con người không phút giây nào được thanh thản, yên bình. Cuộc sống nội tâm luôn xáo trộn nên giấc ngủ thường cũng không được yên lành, gây nên sự mệt mỏi cả tinh thần lẫn thể xác. Lá vông nem chính là một vị thuốc đơn sơ có tác dụng an thần tự nhiên tốt hơn là những thuốc ngủ bằng hóa dược. Tuy nhiên khi sử dụng phải có kiều lượng và cách dùng đúng thì hiệu quả mới cao, nếu dùng không đúng đôi khi sẽ có hại. Như lá vông nem tuy có tác dụng an thần nhưng chóng hết, nhưng nếu tăng liều thì sẽ có tác dụng giảm cơ vận động làm cơ khớp rã rời, tình trạng suy sụp mi ( mi trên sụp xuống như buồn ngủ nhưng không ngủ được), đó là những dấu hiệu báo động tình trạng ngộ độc cần phải dừng lại.

            Lá vông nem có vị đắng nhạt, hơi chát, tính bình, hơi ít độc. Có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương làm an thần, gây ngủ, hạ nhiệt, hạ huyết áp, co bóp các cơ, khủ phong thấp, thông kinh lạc, sát trùng, lỡ ngứa.

            Theo tài liệu cổ, vỏ vông nem có vị đắng, tính bình, vào 2 kinh can và thận. Có tác dụng khử phong thấp, thông kinh lạc, sát trùng. Dùng chữa lưng gối đau nhức, tê liệt, lở ngứa. Người phong hàn thấp không dùng được.

            Công dụng và liều dùng

            1- Để làm thuốc an thần có thể phối hợp với Lạc Tiên( dây chùm bao), lá dâu tằm ăn, tâm sen v.v…

            Lá vông nem 4g + lá dâu 8g + lạc tiên 8g + tâm sen 4g + long nhãn 8g sắc uống mỗi ngày thay trà.

            2- Phong thấp: vỏ cây vông nem, cành cây vông tằm ăn, cốt trái bổ, ngũ gia bì. Mỗi thứ 10g sắc uống.

            3 – Sau khi sinh, máu xấu đưa lên choáng đầu, mờ mắt: vỏ cây vông nem, rễ cỏ xước, rễ đinh lăng mỗi thứ 10g sắc uống. Có thể cho thêm 3 lát gừng với 10 quả táo đỏ nếu người hàn, ăn uống kém tiêu.

            4 – Nhân dân ta còn uống lá vông và đắp lá vông hơ nóng để chữa trĩ.

            5 – Vỏ vông nem tán bột, pha rượu thoa ngoài chữa các bệnh ngoài da.

                                                                        Bài : Lương y Nguyễn Thế Quốc