Ghp cy

                                                                                 Hai Quang sưu tầm

 

            Ghp l phương php lấy một phần của cy c cc đặc điểm tốt đẹp(gọi l phần ghp) ghp sang một cy khc(gọi l gốc ghp) nhằm mục đch :

 

            Nhn giống(từ một cy hay từ một cnh c thể ghp ra nhiều cy). -Cải thiện giống(đưa đặc điểm tốt sang cy khng c, hay c t đặc điểm tốt). -Sữa chữa khuyết điểm(tạo cnh mới ở vị tr thch hợp) .

 

            Dĩ nhin khả năng ghp được cho nhau sẽ giảm dần khi chng cng xa nhau trong quan hệ họ hng, chủng tộc. V vậy, những cy cng loại th khả năng ghp được cho nhau hầu như tuyệt đối. V dụ:cy bng giấy trắng, cy bng giấy vng, cy bng giấy tmđều cng loi Bougainvillea spectabilis nn ghp được cho nhau. Tương tự như vậy, một cy sứ nhiều mu, một cy bng trang đa sắcđều p dụng phương php ghp cng loi.

 

            Những cy cng giống cũng ghp được cho nhau như cy Mai vng Ochna intergerrima c thể ghp ln mai đỏ Ochna atropurpurea(để lấy khả năng khng bệnh đục thn, bộ rễ nổi đẹp v tăng mu vng tươi thắm của hoa) . Nhưng khả năng ghp ny đ giảm, v dụ khng thể ghp cy sung (Ficus racemosa) với cy gừa (ficus microcarpa)  mặc d cng giống ficus.  Với những cy cng họ vẫn c thể ghp được cho nhau, như cy cần thăng Limonia acidissima-Rutaceae c thn nổi cườm đẹp nhưng kh tạo quả ở cy nhỏ. Cho nn ghp cy tắc Citrus microcarpa-Rutaceae để c cy cần thăng gốc đẹp, l kp lại mang nhiều cnh c l dạng đơn của cy tắc v c tri rất ngộ nghĩnh.

 

            Nhưng khả năng ghp giữa cc cy khc giống trong cng một họ đ giảm đi rất nhiều, thậm ch khng ghp được như cy sứ đại Plumea rubra-Apocynaceae v cy sứ Thi Adenium obesum-Apocynaceae khng thể ghp ln nhau d cng họ Apocynaceae. Cũng như cy Trc Đo Nerium oleander Apocunaceae khng thể ghp với cy Lng Mứt Wrightia Pubescens-Apocynaceae d cng họ Apocynaceae.

 

            Giữa cc cy kh họ th hầu như khng ghp được cho nhau( ngoại trừ ghp gen, ghp tế bo). Cho đến nay, chưa c cng bố no trn thế giới về sự thnh cng trong việc ghp 2 cy khc họ, d một trường Đại Học ở TPHCM đ cng bố thnh cng khi ghp cy sống đời(Kalanchoe blossfeldiana-Crassulaceae) ln cy sương rồng (Echinocactuc grusonii-Cactaceae). Nhưng xem kỹ bo co ấy th hẳn đy l một cng bố vội vng, nếu khng ni l thiếu cơ sở khoa học.

 

Cc Phương Php Ghp

            C nhiều phương php ghp, ta tạm chia ra :

            - Ghp mắt ( lấy một chồi nch để ghp)

            - Ghp đọt, đoạn cnh( lấy phần ngọn hay một đoạn thn, cnh để ghp)

            - Ghp thn, cnh, rễ ( dng nguyn thn hay cnh, rễ để ghp.

 

+ Ghp mắt

            Mỗi nch l thường c một hay nhiều chồi nch, bnh thường chng ở trạng thi nhĩ(ngủ) . Nhưng khi thuận lợi thỉ chng c thể pht triển ra cnh mới hay ra hoa. Do đ ở mỗi mắt, d cn l hay đ rụng đều c chồi nch, ta sử dụng chồi nch nầy để ghp.

            Cc phương php ghp mắt :

            - Ghp chữ T

            - Ghp chữ H

            - Ghp chữ I

            - Ghp cửa sổ

            - Ghp vng hở

            - Ghp vng kn

 

Ghp chữ T

            Trn gốc ghp dng dao bn rạch một đường ngang, rồi rạch một đường dọc tạo hnh chữ T. Bề cao chữ T ty theo cy v ty mắt ghp. C thể di 1-3, 5cm, dng lưỡi dao tch 2 mp của chữ T ra.

 

            Trn cnh ghp ta vạch xo từ trn xuống để lấy một mắt ghp( lấy bo). Dng dao cắt xo vo ở đy, nghing 45 để lấy mắt ghp ra. Uốn cong nhẹ để tch bỏ phần gỗ dnh theo mắt ghp. Mở miệng chữ T ở gốc ghp v nht nm mắt ghp vo, ấn cho lọt trọn vo bn trong vết mỗ chữ T. Nếu cn dư, lồi ra bn trn th dng dao cắt bỏ.

 

            Quấn dy nylon trong hay băng cao su ống nhựa. Khng tưới nước vo mắt ghp, khng để nắng chiếu trực tiếp vo mắt ghp, c thể cắt bỏ ngọn gốc ghp để mắt ghp dễ pht triển. Bỏ cc chồi dại mọc ra từ gốc ghp để dồn sức nui dưỡng mắt ghp. Phương php ny thường p dụng ở hoa hồng.

 

Ghp hnh chữ Nhật (ghp cửa sổ)

            Trn gốc ghp, dng dao bn rạch 2 đường dọc song song v 2 đường ngang chận trn v dưới. Tạo ra một hnh chữ nhật. Dng mũi dao tch bỏ phần vỏ của chữ nhật ny.

 

            Trn cnh ghp, cũng dng dao bn rạch 2 đường dọc song song 2 bn mắt ghp v rạch 2 đường chận trn, dưới sao cho mắt ghp nằm ở giữa v chữ nhật ny cng kch cỡ với chữ nhật trn gốc ghp. Dng mũi dao kho lo tch lấy mắt ghp ra(gọi l lấy bo) . Khng đụng chạm vo mặt trong của mắt ghp(chỉ lấy phần vỏ, khng tch phần gỗ).

 

            Để mắt ghp p vừa kht vo khung cửa sổ hnh chữ nhật trn gốc ghp(lưu chiều pht triển của mắt ghp-nằm trn vết sẹo l của bo ghp).

 

            Dng dy nylon hay băng keo quấn từ dưới ln để cố định mắt ghp. Khng tưới nước hay để nắng chiếu trực tiếp vo mắt ghp. C thể cắt bỏ ngọn của gốc ghp để kch thch mắt ghp pht triển.

 

            Ta c thể tạo 2 con dao 2 lưỡi, 1 để rạch cng lc 2 đường dọc, 1 để rạch cng lc 2 đường ngang như vậy bo ghp v khung cữa sổ sẽ cng kch cở với nhau.

 

+Ghp cnh
            Thay v chẻ dọc đầu gốc ghp, ta chỉ cần tch phần vỏ cũa gốc ghp sau khi cưa bỏ phần ngọn.

            a.  Dng dao bn xẻ dọc một đoạn 4-5cm, rồi

                       - Tch một mp bn của phần vỏ theo vết xẻ dọc ấy

                       - Hoặc tch hai mp của phần vỏ ra 2 bn theo vết rạch dọc ấy

            b.  Hoặc dng dao xẻ 2 đường dọc song song ở phần vỏ gốc ghp rồi tch phần vỏ giữa 2 đường song song ny.

 

            Trn cnh ghp vạt xo đy cnh rồi cắt thẳng gc với trục v chẻ dọc từ dưới ln để tạo một E-Ke ở đy cnh ghp.

 

            Nm cnh ghp vo vết mổ ở gốc ghp. Dng dy buộc chặt lại, trm bao nylon để giữ ẩm. Để nơi mt. Sau khi bung chồi hy tho bao nylon ra v đưa dần ra nơi c nắng.

 

            Trong trường hợp b, đy cnh ghp chỉ cần vạt nm rồi p phần vạt xo vo phần gỗ ở gốc ghp, buộc chặt lại v nui dưỡng như trường hợp a.

 

                                                                                                Chc cc bạn thnh cng

 

                                                                                                            Hai Quang