Chim yến Canary .
Vũ điệu sinh sản.
Hai Quang sưu tập
Trong thế giới sinh vật, mọi giống loài đều có ngôn ngữ riêng để biểu cảm t́nh yêu. Đó là vấn đề sinh tồn, là sự diễn đạt thú vị trong đời sống mang tính “nhân loại” của chim yến Canary. Ai đă từng nuôi yến, nhất là chăn nuôi sinh sản, cũng đều nhẫn nại và khắc khe với chính ḿnh trong công việc. Thiếu đức tính này sự thành công sẽ là… Không không thấy.!
Người nuôi yến Canary cũng như người nuôi gà lấy trứng, không bao giờ phải lo về… “ bùng nổ dân số”. Người ta nghiên cứu kỹ và khai thác tối ưu đặc tính thiên nhiên, và sở thích ưa” nhận” loại thực phẩm nào, uống nước ǵ, cộng với những phát hiện mới có thể can thiệp được – để cho ra đời thế hệ chim non ngày càng có nhiều lợi điểm so với tổ tiên của chúng, về h́nh dáng, màu sắc, năng lực nội sinh và đặc biệt là nuôi con giỏi, tập con hay đối với yến mái. Vấn đề này liên quan đến di truyền, đến luật Mendel; liên quan đến việc trùng huyết trong ghép đôi mà người nuôi cần thiết lưu tâm – nhằm kiên định những đặc tính tốt, loại dần khuyết điểm. Một con yến mái cần loại bỏ: yến nuôi măi không thèm… đẻ là con mái” bất hiếu” với người nuôi; đồng thời, nó c̣n luôn giữ tỷ lệ nhiễm bệnh cao hơn đồng loại (!)
So với cùng thời gian này năm ngoái, giá chim yến hiện nay đă giảm 50% (tùy từng địa phương). Hoàng yến con giá 40.000 đồng/con, Agate hoặc Isabelle cũng không bước qua ngưỡng 100.000 đồng/con. Như vậy giá cả của yến Canary đă rất b́nh dân, ai cũng có thể nuôi và thưởng thức vẻ đẹp trong sinh sản của chúng được.
Trước khi bắt đầu bản trường ca lăng mạn nhất về “ chiếc xương sườn” của đời ḿnh trong mùa t́m bạn( khởi đầu từ giữa xuân), bao giờ nhịp đầu tiên của yến trống cũng là rướn thẳng người một cách nghiêm trang, điệu nghệ trên cành đậu, cổ họng pḥng ra, mắt nh́n thẳng với cung quét 2700 đầy ḍ xét và cất tiếng hót với giao hưởng thiết tha nhất. Với bản năng thiên nhiên, chim yến mái có xu hướng” cột t́m trâu” nên sau khi im nghe rồi đê mê giai điệu trữ t́nh của trống liền t́m đến gần, tự nguyện giao nộp” khúc xương sườn” bằng cách cúi rạp, mắt nhắm nghiền. Lập tức, cú “ mây mưa” ngoạn mục như vũ bảo nhanh chóng diễn ra và kết thúc cũng nhanh không kém. Sau khi “ xong” bao giờ yến trống cũng chuyền qua bên cạnh hoặc cành phía đối diện để thực hiện vũ điệu cuối cùng: nghiên ḿnh, hai cánh “ ria” liên hồi, mặt ngước nh́n trời cao và từ cưống họng, một âm thanh phát ra khe khẽ, như thể muốn nói với yến mái:”sự việc đă rất hoàn hảo, em yêu!”.
3 đến 5 ngày sau, yến mái đă làm và xoáy xong một cái lỗ rất tṛn trong tổ, nơi quả trứng đầu tiên sẽ “rớt”. Nó đẻ bốn trứng vào bốn buổi sáng và ấp 13 ngày. V́ lợi ích chăn nuôi chẳng hạn, người ta không cho trống sống chung với mái trong giai đoạn này, th́ chim mái sẽ tự ấp, tự đảm đương một ḿnh để hoàn thành thiên chức nuôi con. 28 ngày sau khi nở, chim con tự vận động và tự lập. Bấy giờ chim yến mái đă ấp gối đầu lứa kế tiếp( khi chim con lứa trước lẽ mẹ tám ngày). Như vậy chu kỳ quay” trọn gói” là 37 ngày cho một lứa chim con. Chu tŕnh này hoàn tất sau bốn lứa th́ cho mái… nghỉ đẻ. Và đó là một tích số mỹ măn về lượng chim con thu được đối với người chăn nuôi trong cái nghề thanh tao ấy.
Thực tế cho thấy, một yến trống có thể sống chung với 3 yến mái ở một lồng rộng trong suốt mùa giao phối. Yến trống có thể thực hiện 7 lần” mây mưa” trong chỉ 10 phút! Người viết cũng đă có dịp mục kích yến trống” gặp và yêu” một lần duy nhất trước khi yến mái đẻ trứng đầu tiên 2 ngày, kết quả bốn trứng nở đều bốn con. Thật bất ngờ v́ không người chăn nuôi nào dám tin điều đó. Tất nhiên, chàng yến trống mang biệt danh” nhạc sĩ của pḥng khách” này phải đang ở độ hót căng và sung măn – khả năng duy nhất đẻ duy tŕ đều đặn” vũ điệu sinh sản” cho ṇi giống ḿnh.
Bài: Trần hoàng